I SA/Wa 291/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Sędziowie WSA Elżbieta Lenart WSA Bogdan Wolski (spr.) Protokolant Anna Jurak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 września 2009 r. sprawy ze skargi R. J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] stycznia 2009 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu podania 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego M. K. prowadzącej Kancelarię Radcy Prawnego w W. przy ul. [...], tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) złotych, w tym: tytułem opłaty kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem 22% podatku od towarów i usług kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) złotych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. postanowieniem z dnia [...] stycznia 2009 r., nr [...], po rozpatrzeniu wniosku R. J. "o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej przywrócenia drogi do działki nr [...] położonej w P. przy ul. [...]", rozstrzygniętej postanowieniem tegoż Kolegium z dnia [...] grudnia 2008 r., nr [...], orzekającym o zwrocie podania z dnia 17 listopada 2008 r. wobec braku właściwości do rozpoznania sprawy – utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu postanowienia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. podało, że postanowieniem z dnia [...] grudnia 2008 r. – działając w trybie art. 66 § 3 k.p.a. – zwróciło R. J., bez merytorycznego rozpatrzenia, podanie o przywrócenie "drogi do stanu zgodnego z prawem łączącej działkę nr [...] z drogą publiczną, tj. [...] przez drogę wewnętrzną ogólnodostępną położoną na działkach nr [...] zgodnie z ustawą o drogach publicznych". Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wskazało, że zgłoszone przez R. J. postulaty i sporne kwestie nie mogą być rozstrzygane na gruncie postępowania administracyjnego, bowiem żądania te dotyczą sfery spraw cywilnych, gdzie organem właściwym do ich rozpatrzenia jest sąd powszechny. Brak odpowiedniego dostępu do drogi publicznej stanowi, zgodnie z art. 145 § 1 k.c., podstawową przesłankę do ustanowienia drogi koniecznej, której przebieg ustalany jest przez sąd powszechny lub określany w drodze umowy cywilnoprawnej. Nadto z analizy dokumentacji wynika, że sprawa, we wzmiankowanym przedmiocie, toczyła się już na drodze postępowania sądowego. W świetle powyższych ustaleń Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. stwierdziło brak właściwości do rozpatrzenia sprawy, który powinien skutkować przekazaniem podania (wniosku) organowi właściwemu lub zwrotem tego podania wnoszącemu wraz ze stosownym pouczeniem, w trybie art. 66 k.p.a. Skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył R. J. Skarżący wniósł o przywrócenie statusu drogi wewnętrznej ogólnodostępnej położonej na działkach nr [...] łączącej działkę nr [...] z drogą publiczną - ul. [...] do stanu zgodnego z prawem i wydanie jej skarżącemu w użytkowanie oraz ustalenie istnienia stosunku prawnego dostępu działki nr [...] do drogi publicznej. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Podanie wniesione do organu niewłaściwego, gdy organu właściwego nie można ustalić na podstawie danych podania, a także podanie którego treść wskazuje na właściwość sądu powszechnego, organ, do którego takie podanie wniesiono, zwraca je wnoszącemu. Powyższe wynika z art. 66 § 3 k.p.a. Samorządowe kolegia odwoławcze są organami wyższego stopnia, w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego i ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej należących do właściwości jednostek samorządu terytorialnego, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej. Ponadto samorządowe kolegia orzekają także w innych sprawach na zasadach określonych w odrębnych ustawach. Zatem samorządowe kolegium odwoławcze jest, co do zasady, organem wyższego stopnia w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej należących do właściwości jednostek samorządu terytorialnego. Oznacza to, że poza zakresem kompetencji tego organu pozostają inne sprawy, w tym sprawy dla których właściwy jest sąd powszechny. Odnosząc powyższe do podania wniesionego przez R. J., które zawierało żądanie "przywrócenia drogi do stanu zgodnego z prawem łączącej działkę nr [...] z drogą publiczną, tj. ul. [...] przez drogę wewnętrzną ogólnodostępną położoną na działkach nr [...] zgodnie z ustawą o drogach publicznych", Sąd stwierdza, iż wymienione żądanie nie podlega rozpatrzeniu w postępowaniu administracyjnym. Skarżący domaga się bowiem w istocie dostępu do drogi publicznej. Takie żądanie może być przedmiotem postępowania w sprawie cywilnej, podlegającym ocenie na podstawie art. 145 kodeksu cywilnego przez właściwy rzeczowo i miejscowo sąd powszechny (art. 1 i 2 § 1 k.p.c. w zw. z art. 626 k.p.c. zawartym w Księdze drugiej. Tytule II. Dziale III. Rozdziale 5. Ustanowienie drogi koniecznej i służebności przesyłu). Z akt sprawy administracyjnej wynika, że skarżący wystąpił z wnioskiem o ustanowienie drogi koniecznej. Postępowanie w tej sprawie zostało umorzone postanowieniem Sądu Rejonowego w P. z dnia [...] marca 2006 r. (sygn. akt [...]). Zakończenie postępowania w tej sprawie nie stwarza uprawnienia do zainicjowania postępowania administracyjnego, które dotyczyłoby żądania pozostającego w wyłącznej kognicji sądu powszechnego. Z podania skarżącego z dnia 17 listopada 2008 r., wniesionego do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P., nie można odczytać żądania podlegającego rozpoznaniu w postępowaniu administracyjnym. R. J., żądając ponownego rozpatrzenia sprawy, nie przedstawił w piśmie z dnia 11 grudnia 2008 r. nowych okoliczności wskazujących na zasadność zmiany stanowiska w tym zakresie. Oznacza to, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. zwracając podanie z dnia 17 listopada 2008 r., nie naruszyło obowiązujących przepisów, w tym art. 66 § 3 k.p.a. Przedstawiając powyższe stanowisko Sąd ponadto wyjaśnia, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w ramach postępowania sądowego nie następuje rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej, a postępowanie sądowe nie jest kolejnym stadium postępowania administracyjnego. W toku postępowania sądowego dokonuje się oceny zgodności z prawem aktu administracyjnego. Uwzględnienie skargi nie prowadzi do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez sąd administracyjny, lecz skutkuje jedynie uchyleniem zaskarżonego aktu. W następstwie uwzględnienia skargi dochodzi do przekazania sprawy organowi w celu ponownego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej. Wobec tego w postępowaniu sądowoadministracyjnym nie było możliwe merytoryczne ustosunkowanie się do żądań R. J., które zostały ujęte także w uzasadnieniu skargi. W postępowaniu sądowym dokonano oceny zaskarżonego postanowienia pod względem jego zgodności z prawem. Skarga R. J. nie podlega uwzględnieniu, ponieważ Samorządowe Kolegium Odwoławczego w P. wydając zaskarżone postanowienie z dnia [...] stycznia 2009 r., jak również poprzedzające ten akt postanowienie z dnia [...] grudnia 2008 r., nie naruszyło prawa materialnego lub przepisów postępowania, a w szczególności art. 66 § 3 k.p.a. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach pomocy prawnej udzielonej skarżącemu przez radcę prawnego, Sąd orzekł na podstawie §§2 ust. 3, 14 ust. 2 pkt 1 lit. c), 15 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).