I SA/Wa 291/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Kosińska Sędziowie: WSA Maria Tarnowska WSA Agnieszka Miernik (spr.) Protokolant Ewa Szymańska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lipca 2010 r. sprawy ze skargi I. K., J. J., W. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie zwrotu nieruchomości oddala skargę. Wojewoda [...] decyzją z dnia [..] grudnia 2009 r. nr [...], po rozpoznaniu odwołania I. K., W. P. i J. J., utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [..] czerwca 2007 r. nr [...] o odmowie wznowienia postępowania. W uzasadnieniu zaskarżanej decyzji organ przedstawił następujący stan faktyczny: Starosta [...] decyzją z dnia [..] stycznia 2003 r. nr [...] orzekł o zwrocie nieruchomości na rzecz I. K., W. P. i J. J. nieruchomości położonej w M. M. przy ul. [...], stanowiącej działkę nr [...] o powierzchni [...] ha i odmówił zwrotu części wywłaszczonej nieruchomości stanowiącej działkę numer [...] o powierzchni [...] ha. Decyzja ta stała się ostateczna w dniu [..] kwietnia 2003 r. I. K., W. P. i J. J. w dniu [..] marca 2007 r. wnieśli o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej powyższą decyzją Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2003 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nieruchomości położonej w M. M. przy ul. [...]. Wnioskujący wzywani kilkakrotnie przez Starostę [...] do sprecyzowania niniejszego wniosku o wznowienie wskazali, że ich zdaniem decyzja narusza art. 145 § 1 pkt 4 i 5 k.p.a. W uzasadnieniu wniosku strony stwierdziły, że dowiedziały się, iż nieruchomość oznaczona jako działka nr [...] została sprzedana osobie fizycznej oraz że nie były informowane o zamiarze wykorzystania nieruchomości na inny cel i o jej sprzedaży. Zdaniem stron, w związku z tym, iż nieruchomość stała się zbędna na cel na jaki została wywłaszczona to Starosta mając wniosek o zwrot nieruchomości, powinien wznowić z urzędu postępowanie zakończone ostateczną decyzją. Starosta [...], działając na podstawie art. 149 § 3 w związku z art. 148 i art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w związku z art. 9a i 142 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261 poz. 2603 ze zm.), decyzją z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [..]odmówił wznowienia postępowania. W uzasadnieniu decyzji organ podał, iż stronami postępowania zakończonego decyzją Starosty [...] z dnia [..] stycznia 2003 r. byli I. K., W. P. i J. J. oraz Burmistrz Miasta M. M. reprezentujący Miasto M. M. ówczesnego właściciela nieruchomości. I. K. i J. J. otrzymali decyzję w dniu [..] marca 2003 r., a W. P. w dniu [...] marca 2003 r. Nadto organ podał, iż postępowanie zakończone decyzją zwrotową nie wymagało uzyskania stanowiska innego organu o jakim mowa w art. 145 § 1 pkt 7 k.p.a., a decyzja nie była wydana w trybie przepisów art. 100 § 2 k.p.a. Organ powołał się na przepis art. 148 § 1 k.p.a. i wskazał, że podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Organ wskazał, że strony brały udział w postępowaniu, a decyzję kończącą to postępowanie otrzymały w marcu 2003 r. Nadto organ podał, że o sprzedaży nieruchomości tj. o okoliczności, która zdaniem stron stanowi podstawę do wznowienia postępowania w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, dowiedziały się w lipcu 2006 r. Zatem zdaniem organu wniosek I. K ., W . P. i J. J. z dnia [..] marca 2007 r. został złożony po terminie przewidzianym w art. 148 k.p.a., w związku z czym odmówił wznowienia postępowania. W odwołaniu od powyższej decyzji I. K., W. P. i J. J. wskazali, iż wstępne informacje o możliwości wystąpienia przesłanki do wznowienia postępowania – jaką zdaniem strony, jest sprzedaż niezwróconej w postępowaniu zwrotowym działki nr [...] o pow. 16 m2 – uzyskali w lipcu 2006 r., jednakże potwierdzenie tego faktu, które pozwoliło na wystąpienie do Starosty [..] nastąpiło dopiero w dniu otrzymania przez nich pisma Wojewody [...] z dnia [..] lutego 2007 r. znak: [...] , które to fakt sprzedaży w opinii strony potwierdziło. Z tego też względu, zdaniem strony, termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania zwrotowego rozpoczął bieg od daty otrzymania pisma Wojewody [...], stąd w ocenie skarżących ich wniosek o wznowienie postępowania, który wpłynął do Starostwa Powiatowego w M. M. w dniu [...] marca 2007 r., został złożony w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Wojewoda [...], po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [..] utrzymał w mocy decyzję o odmowie wznowienia postepowania. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podał, że pismo Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2007 r. znak: [...], na które I. K. powołuje się w przedmiotowej sprawie, otrzymała do wiadomości w związku z zapytaniem Posła na Sejm RP Pana C. M. skierowanym do Wojewody [...] co do zgodności z prawem uchwały Rady M. M. z dnia [..] stycznia 2007 r. nr [..] w sprawie rozpatrzenia skargi I. K., W. P. i J. J. na działanie Burmistrza Miasta M. M. Zdaniem organu analiza przedmiotowego pisma wskazuje, że przedmiotem skargi do Rady Miasta M. M. było dokonanie przez Burmistrza Miasta M. M. sprzedaży działki nr [...] o pow. [...] m2. Powyższy wniosek został potwierdzony nadesłaną, przez Urząd Miasta M. M. do Wojewody [...], kopią skargi stron na działanie Burmistrza Miasta M. M. z dnia [...] czerwca 2006 r., w której strony wskazują, że już w tym okresie miały niewątpliwą wiedzę o dokonaniu sprzedaży przedmiotowej nieruchomości. W ocenie organu, skarżący uzyskali wiadomość o dokonaniu sprzedaży działki co najmniej w czerwcu 2006 r. i od tej daty rozpoczyna się bieg terminu do złożenia wniosku o wszczęcie postępowania zwrotowego. Oznacza to, zdaniem organu, że skoro skarżący złożyli wniosek o wznowienie postępowania zwrotowego w dniu [...] marca 2007 r., to nie zachowali terminu wskazanego w art. 148 k.p.a. Od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...], skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli I. K., W. P. i J. J., wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu skargi szczegółowo przedstawiono historię wywłaszczonej nieruchomości zarzucając przy tym niewłaściwe postępowanie w przedmiotowej sprawie Burmistrza Miasta M. M., który zdaniem skarżących sprzedał działkę nr [...] położoną w M. M. w trybie bezprzetargowym, rażąco naruszając art. 136 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Nadto skarżący podali, iż o sprzedaży spornej działki dowiedzieli się przypadkowo od innych ludzi i od tego momentu podjęli określone działania, składając w dniu 28 czerwca 2006 r. odwołanie do Wojewody [...] oraz do Rady Miasta w M. M. Nadto skarżący wskazali, że dopiero z pisma Wojewody [...] do posła C. M. z dnia [...] lutego 2007 r. dowiedzieli się, iż zostali oszukani i podali, że od tego momentu utwierdzili się w przekonaniu, iż działka została sprzedana, w związku z czym w dniu [...] marca 2007 r. wystąpili do Starosty [...] z wnioskiem o wznowienie postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał w całości stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Mając na względzie powyższe unormowanie Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Zaskarżona decyzja Wojewody [...] z dnia [..] grudnia 2009 r. nr [...] wydana została w ramach postępowania prowadzonego w trybie art. 145 i nast. k.p.a. - przepisów regulujących nadzwyczajne postępowanie administracyjne służące weryfikacji ostatecznych decyzji administracyjnych przez pryzmat przesłanek wznowieniowych, określonych w art. 145 § 1 i 145a § 1 k.p.a. Wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte, co najmniej jedną z kwalifikowanych wadliwości procesowych wyliczonych wyczerpująco w art. 145 §1 i 145a §1 k.p.a. Postępowanie w sprawie wznowienia postępowania może zostać wszczęte z urzędu lub na wniosek strony, z tym że jeśli chodzi o przyczynę określoną w art. 145 §1 pkt 4 k.p.a. - tylko na żądanie strony (art. 147 k.p.a.). Złożenie wniosku wszczyna postępowanie wstępne, które powinno zakończyć się załatwieniem sprawy w formie rozstrzygnięcia przewidzianego w art.149 k.p.a. A zatem obowiązkiem organu, do którego wpływa wniosek o wznowienie postępowania jest w pierwszej kolejności - w ramach badania czy spełnia on warunki formalne - ocena czy podmiot żądający wznowienia powołuje się na przesłanki określone w art. 145 §1 i 145a k.p.a. oraz czy wniosek został złożony w terminie określonym w art. 148 k.p.a. W przypadku uznania, że spełnione zostały w/w przesłanki organ wydaje postanowienie określone w art. 149 § 2 k.p.a. (o wznowieniu postępowania administracyjnego). Jeżeli w wyniku wstępnego badania wniosku stwierdzi, że wznowienie jest niemożliwe z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych - winien wydać decyzję odmawiającą wznowienia postępowania - na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. W doktrynie i orzecznictwie sądowoadministracyjnym reprezentowany jest jednolity pogląd, że przedmiotową przyczyną uzasadniającą odmowę wznowienia postępowania jest złożenie wniosku po upływie ustawowego terminu, gdy termin ten nie został przywrócony. Odnosząc powyższe do okoliczności niniejszej sprawy Sąd stwierdza, że skarżący składając wniosek o wznowienie postępowania w dniu [...] marca 2007 r. złożyli go z uchybieniem w/w terminu. Z akt sprawy wynika, że już w czerwcu 2006 r. skarżący powzięli informację o okoliczności stanowiącej, ich zdaniem, przesłankę do wznowienia postępowania, natomiast wniosek o wznowienie postępowania złożyli dopiero [...] marca 2007 r. Nie można zgodzić się ze skarżącymi, że termin do wniesienia o wznowienie postępowania winien być liczony dopiero od dnia [...] lutego 2007 r., tj. od przekazania im do wiadomości pisma Wojewody [...] kierowanego do Posła C. M. dotyczącego uchwały Nr [...] Rady Miasta M. M. z dnia [...] stycznia 2007 r. w sprawie rozpatrzenia skargi I. K., W. P. i J. J. co do sprzedaży spornej działki. Jak wynika z treści odwołań złożonych przez skarżących w dniu [..] czerwca 2006 r. do Wojewody [..] oraz do Rady Miasta w M. M. już w czerwcu 2006 r. skarżący posiadali informacje o sprzedaży działki, która w ich ocenie stanowi okoliczność do wznowienie postępowania i niewątpliwie to od tego momentu zaczyna się bieg terminu (jednego miesiąca), o którym mowa w art. 148 § 2 k.p.a. do złożenia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją kwestionowaną przez skarżących. Natomiast wniosek o wznowienie postępowania skarżący złożyli w dniu [...] marca 2007 r. Niewątpliwie zatem skarżący uchybili terminowi określonemu w art. 148 § 2 k.p.a., co trafnie ustaliły organy w niniejszej sprawie. W ocenie sądu chybiona jest argumentacja podnoszona przez skarżących, że termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania rozpoczął dla nich swój bieg od daty [..] lutego 2007 r. Zauważyć należy, iż z wykładni celowościowej art. 148 § 2 k.p.a. wynika, iż ustawodawca celowo użył określenia "strona dowiedziała się o okoliczności", które de facto swym zakresem znaczeniowym obejmuje bardzo szeroką gamę zdarzeń faktycznych i w której niewątpliwie mieści się "dowiedzenie się o okoliczności" w wyniku zasłyszanej przez skarżących od innych osób informacji. Tym samym, w ocenie Sądu, trafnie organy administracji obu instancji oceniły, że wniosek został złożony po upływie miesięcznego terminu określonego w art. 148 § 2 k.p.a. Z tych względów - na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd orzekł jak w sentencji.