I SA/Wa 292/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.) Sędziowie WSA Dariusz Pirogowicz WSA Iwona Kosińska Protokolant starszy referent Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 maja 2017 r. sprawy ze skargi B. K. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę. Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...], po rozpoznaniu odwołania B. K., utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2016 r. nr [...] umarzającą postępowanie administracyjne w sprawie potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez M. T. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, położonej w miejscowości [...], obecnie na [...]. Powyższa decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym: B. K. wnioskiem z dnia 4 maja 2016 r. wystąpił do Wojewody [...] o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia poza granicami RP w/w nieruchomości. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] października 2016 r., działając na podstawie art. 105 § 1 kpa, umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe, wskazując, że ta sama sprawa została już rozstrzygnięta wcześniejszą ostateczną decyzją Wojewody [...], tj. decyzją z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] utrzymaną w mocy decyzją Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] maja 2012 r. nr [...]. Organ zaznaczył jednocześnie, że skarga B. K. na decyzję z dnia [...] maja 2012 r. została oddalona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 19 grudnia 2013 r. sygn. akt I SA/Wa 1339/13. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł B. K. Minister Skarbu Państwa rozpoznając sprawę stwierdził, że decyzja organu pierwszej instancji jest prawidłowa. Organ odwoławczy podkreślił, że z akt sprawy jednoznacznie wynika, iż sprawa dotycząca potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez M.T. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczpospolitej Polskiej, położonej w miejscowości [...], została zakończona ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] marca 2012 r. odmawiająca B. K. prawa do rekompensaty. Organ wskazał ponadto, że Minister Skarbu Państwa, po wznowieniu postępowania, decyzją z dnia [...] października 2014 r. nr [...] utrzymaną w mocy decyzją z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...], odmówił uchylenia decyzji z dnia [...] maja 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 18 marca 2015 r. sygn. akt I SA/Wa 9/15 oddalił zaś skargę na w/w decyzję z dnia [...] listopada 2014 r. Tym samym zdaniem Ministra Skarbu Państwa w sprawie zaistniały przesłanki do umorzenia – jako bezprzedmiotowego - postępowania wszczętego na skutek wniosku B. K. z dnia 4 maja 2016 r., złożonego w dniu 9 maja 2016 r. Postępowanie prowadzone na skutek tego wniosku oraz postępowanie zakończone decyzją Wojewody [...] z dnia [...] marca 2012 r. dotyczą bowiem tego samego podmiotu, przedmiotu i stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym. Organ odwoławczy wskazał jednocześnie, że dla stwierdzenia czy w przedmiotowym postępowaniu zaistniałaby res iudicata, istotne znaczenie ma istnienie tożsamości obu spraw. Decyzja ostateczna ma bowiem powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku z podstawą prawną stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia, a ponadto tylko między tymi samymi stronami. Dla stwierdzenia tożsamości spraw, konieczne jest, aby obie decyzje dotyczyły tożsamego podmiotu oraz tożsamego przedmiotu sprawy, przy jednoczesnej tożsamości stanu prawnego i faktycznego. Zdaniem Ministra Skarbu Państwa tożsamość podmiotowa w rozpatrywanej sprawie przejawia się tym, że zarówno w postępowaniu wszczętym na skutek wniosku złożonego w dniu 9 maja 2016 r., jak i w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją z dnia [...] marca 2016 r. wnioskodawcą jest B. K. Tożsamość co do przedmiotu postępowania przejawia się tym, że oba postępowania, wszczęte na wniosek w/w osoby, dotyczą kwestii rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości przez M. T. położonej poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w miejscowości [...]. Postępowania toczyły się w oparciu o ustawę z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, a złożone wnioski zostały oparte o te same okoliczności faktyczne. Tym samym zdaniem organu w rozpatrywanym przypadku zachodzi tożsamość sprawy zakończonej ostateczną decyzją z dnia [...] marca 2012 r. oraz sprawy objętej wnioskiem z dnia 9 maja 2016 r. W związku z tym wydanie przez Wojewodę [...] nowej decyzji w sprawie potwierdzenia prawa do rekompensaty za nieruchomość określoną w powyższym wniosku stanowiłoby naruszenie powagi rzeczy osądzonej i musiałoby skutkować stwierdzeniem nieważności tego rozstrzygnięcia. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł B. K. zarzucając, że decyzje odmawiające przyznania mu prawa do rekompensaty wydane zostały z naruszeniem Konstytucji RP, a w szczególności art. 8, art. 21, art. 32, art. 45, art. 64 i art. 83 oraz z naruszeniem art. 14 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka. Zdaniem skarżącego Minister Skarbu Państwa nie odniósł się do podnoszonych przez niego zarzutów oraz pominął wiele istotnych faktów. Skarżący przedstawił szereg argumentów na poparcie podnoszonych twierdzeń podkreślając, że zaskarżona decyzja jest niesprawiedliwa i niegodna z prawem. W odpowiedzi na skargę Minister Skarbu Państwa wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają prawa. Zaskarżoną decyzją Minister Skarbu Państwa utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2016 r. umarzającą, na podstawie art. 105 § 1 kpa jako bezprzedmiotowe, postępowanie z wniosku B. K. z dnia 4 maja 2016 r. w sprawie potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez M. T. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, położonej w miejscowości [...], obecnie na [...] uznając, że przedmiotowa sprawa została już rozstrzygnięta wcześniejszą ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] marca 2012 r. Zdaniem Sądu stanowisko organów jest prawidłowe. Zgodnie z art. 105 § 1 kpa, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Zauważyć trzeba, że bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego ma miejsce m.in. wówczas, gdy ta sama sprawa została już wcześniej rozstrzygnięta decyzją ostateczną. Jak słusznie zauważył organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji na obowiązywanie zakazu ponownego orzekania w tej samej sprawie (res iudicata) zasadnicze znaczenie ma ustalenie tożsamości spraw administracyjnych. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że tożsamość spraw administracyjnych zachodzi w przypadku, gdy występują w nich te same podmioty, dotyczą one tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego przy niezmienionym stanie faktycznym sprawy. Stosownie zaś do treści art. 156 § 1 pkt 3 kpa organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. W postępowaniu administracyjnym niedopuszczalne jest zatem ponowne rozpoznanie sprawy i wydanie decyzji merytorycznej, jeśli wcześniej sprawa tożsama pod względem podmiotowym, przedmiotowym, dotycząca tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym została rozstrzygnięta decyzją ostateczną i decyzja ta nie została uchylona, czy też zmieniona w sposób prawem przewidziany (wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 22 maja 2013 r. sygn. akt II SA/Bd 43/13). Innymi słowy brak jest prawnych możliwości ponownego rozpoznania danej sprawy, jeżeli w tej sprawie wydana już została decyzja ostateczna i nie została ona wyeliminowana z obrotu. W rozpoznawanej sprawie oczywiste jest, że postępowanie w sprawie potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez M. T. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, położonej w miejscowości [...], wszczęte na skutek wniosku B. K., toczyło się już przed organami administracji publicznej. Jak wynika akt sprawy Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] marca 2012 r., utrzymaną w mocy decyzją Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] maja 2012 r., odmówił B. K. potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia opisanej nieruchomości poza obecnymi granicami RP. Skarga na decyzję z dnia [...] maja 2012 r. została oddalona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 19 grudnia 2013 r. sygn. akt I SA/Wa 1339/13. Analiza zgromadzonego materiału dowodowego wskazuje ponadto, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 18 marca 2015 r. sygn. akt I SA/Wa 9/15 oddalił też skargę B. K. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] listopada 2014 r., utrzymującą w mocy decyzję z dnia [...] października 2014 r. odmawiającą uchylenia decyzji z dnia [...] maja 2012 r. Nie ulega zatem wątpliwości, że niniejsza sprawa, wszczęta na skutek ponownego wniosku B. K., była już przedmiotem rozpoznania organów administracji publicznej (Wojewody [...] oraz Ministra Skarbu Państwa), a także sądu administracyjnego i wydane decyzje odmawiające potwierdzenia skarżącemu prawa do rekompensaty nie zostały wyeliminowane z obrotu prawnego. Zdaniem Sądu oczywiste jest, że zachodzi tożsamość zarówno podmiotowa, jak i przedmiotowa sprawy zakończonej zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r. oraz sprawy zakończonej decyzją Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] maja 2012 r. utrzymującą w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2012 r. Wnioskodawcą w tych sprawach, toczących się w oparciu o przepisy ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, jest B. K. i dotyczą one rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości przez M. T. poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w miejscowości [...]. Słusznie zatem organy obu instancji uznały, że w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki do umorzenia postępowania na podstawie art. 105 § 1 kpa, merytoryczne rozpoznanie przez organy tej samej sprawy, tego samego skarżącego spowodowałby bowiem stan powagi rzeczy osądzonej (res iudicata). Wydane w sprawie decyzje są więc zgodne z prawem i brak jest podstaw do ich uchylenia. Rozpoznając przedmiotową sprawę Sąd nie dopatrzył się naruszenia powołanych w skardze przepisów kpa oraz szeregu przepisów Konstytucji RP. Skarżący nie przedstawił argumentów pozwalających na uwzględnienie zarzutów w tym zakresie. Wniesiona skarga jest więc bezzasadna i podlega oddaleniu. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) orzekł jak w sentencji.