I SA/Wa 2932/14
WyrokWSA w Warszawie2014-12-18
Skład orzekający: Anna Wesołowska, Elżbieta Lenart, Tomasz Szmydt
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił przyznania odszkodowania za nieruchomość przejętą na podstawie dekretu warszawskiego, stosując przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami, w sytuacji gdy prawo do odszkodowania z dekretu warszawskiego wygasło, a przepisy wykonawcze do niego nie zostały wydane?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo odmówiły przyznania odszkodowania za nieruchomość przejętą na podstawie dekretu warszawskiego, stosując przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami. Prawo do odszkodowania z dekretu warszawskiego wygasło z dniem wejścia w życie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (1 sierpnia 1985 r.), a po tej dacie sprawy mogły być rozpatrywane jedynie na podstawie przepisów tej ustawy, a następnie ustawy o gospodarce nieruchomościami. W niniejszej sprawie nie zostały spełnione przesłanki z art. 215 ust. 2 u.g.n. do przyznania odszkodowania, w szczególności właściciel utracił faktyczną możliwość władania nieruchomością przed 5 kwietnia 1958 r.Stan faktyczny
Skarżąca domagała się odszkodowania za nieruchomość przejętą na podstawie dekretu warszawskiego. Organy administracji odmówiły przyznania odszkodowania, uznając, że nie zostały spełnione przesłanki z art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, w szczególności dotyczące utraty faktycznej możliwości władania nieruchomością przez byłego właściciela przed 5 kwietnia 1958 r. Skarżąca zarzuciła organom wadliwe podzielenie wniosku na dwie części, opieszałość w postępowaniu oraz błędne zastosowanie przepisów prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Wesołowska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędzia WSA Tomasz Szmydt Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi U. J. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania odszkodowania za nieruchomość oddala skargę.
Wojewoda [...] (Wojewoda) decyzją z [...] lipca 2014 r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, dalej : "k.p.a."), w związku z art. 9a i art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2014 r., nr 518, dalej :"u.g.n.") po rozpatrzeniu odwołania U. J. (Skarżąca) od decyzji Prezydenta W. (Prezydent) z dnia [...] listopada 2013 r. odmawiającej przyznania odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] [...] ozn. Hip. [...] o powierzchni [...] m2 wchodzącą w skład działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu powyższe decyzji Wojewoda podkreślił, że postępowanie zakończone decyzją dotyczy wyłącznie części pierwotnego wniosku, to jest obecnej działki ewidencyjnej nr [...], rozpoznanie wniosku w części dotyczącej reszty gruntu dawnej nieruchomości stanowiącej działki nr [...], [...] i [...] nastąpi odrębną decyzją.
Jak wynika z akt administracyjnych przedstawionych sądowi decyzja Wojewody wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Nieruchomość położona w W. przy ul. [...] [...] oz, hip. [...] o powierzchni [...]m2 (Nieruchomość) znajdowała się na terenie objętym działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50 , poz. 279, dalej : "dekret warszawski"). Nieruchomość ta wchodzi obecnie w skład działek ewidencyjnych nr [...], nr [...] i nr [...] z obrębu [...] oraz części działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...].
Z dniem wejścia w życie dekretu warszawskiego to jest z dniem 21 listopada 1945 r. działka nr [...] (której, jak wyżej wskazano, dotyczy postępowanie) przeszła na własność Skarbu Państwa, a następnie, na podstawie art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 25 marca 1994 r. o ustroju m.st. Warszawy stała się własnością Gminy W. Obecnie stanowi własność W. na podstawie art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju m.st. Warszawy.
Dawnym właścicielem przedmiotowej nieruchomości był S. S..
Decyzją z dnia [...] czerwca 1974 r. Naczelnik Dzielnicy W. W. odmówił przyznania odszkodowania za część nieruchomości o powierzchni [...]m2 z ogólnej powierzchni [...] m2.
Wnioskiem z dnia 13 listopada 1992, uzupełnionym pismem z 16 listopada 1992 r. i z dnia 17 maja 2008 r. D. P., jedna z następczyń prawnych S. S., wystąpiła o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. . [...].
Decyzją z dnia [...] października 2010 r. Prezydent umorzył jako bezprzedmiotowej postępowanie w sprawie przyznania odszkodowania wskazując, że sprawa ta została już ostatecznie rozstrzygnięta decyzją Naczelnika Dzielnicy W. W. z dnia [...] czerwca 1974 r.
Wojewoda decyzją z dnia [...] marca 2011 r. uchylił decyzję Prezydenta z [...] października 2010 r. wskazując w uzasadnieniu, że w zakresie części przedmiotowej nieruchomości o powierzchni [...]m2 nie można mówić o tożsamości żądania wyrażonego przez D. P. w piśmie z dnia 13 listopada 1992 r. z decyzją Naczelnika Dzielnicy W. W. z dnia [...] czerwca 1974 r.
Decyzją z [...] maja 2011 r. Wojewoda stwierdził nieważność decyzji Naczelnika z [...] czerwca 1974 r. jako skierowanej do osoby zmarłej.
Prezydent decyzją z [...] listopada 2013 r. po rozpatrzeniu wniosku D. P. z dnia 13 listopada 1992 r. uzupełnionego pismem z dnia 16 listopada 1992 r. oraz wniosku z dnia 17 maja 2008 r. o przyznanie odszkodowania za część nieruchomości położonej w W. przy ul [...] [...] ozn,. Hip. [...] o powierzchni [...]m2 wchodzącej w skład działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...]
1. odmówił Skarżącej oraz pozostałym następczyniom prawnym poprzedniego właściciela nieruchomości przyznania odszkodowania
2. stwierdził, że rozpoznanie wniosku w części dotyczącej reszty grunty nastąpi odrębną decyzją.
W uzasadnieniu Prezydent wskazał, że kwestie odszkodowań za nieruchomości przejęte działaniem dekretu warszawskiego reguluje obecnie art. 215 ust. 2 u.g.n., zgodnie z którym "przepisy ustawy dotyczące odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości stosuje się odpowiednio do domu jednorodzinnego, jeżeli przeszedł on na własność państwa po dniu 5 kwietnia 1958 r., oraz do działki, która przed dniem wejścia w życie dekretu wymienionego w ust. 1 mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne, jeżeli poprzedni właściciel bądź jego następcy prawni zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nią po dniu 5 kwietnia 1958 r. W ramach przyznanego odszkodowania poprzedni właściciel bądź jego następcy prawni mogą otrzymać w użytkowanie wieczyste działkę pod budowę domu jednorodzinnego".
Prezydent ustalił następnie, że nieruchomość mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne przed wejściem w życie dekretu warszawskiego.
Prezydent ustalił również, że nie został złożony wniosek o przyznanie prawa własności czasowej przez dawnego właściciela w terminie przewidzianym przepisami art. 7 ust. 1 dekretu warszawskiego. Nie złożenie przez osobę uprawnioną w ustawowym terminie wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu spowodowało przejście na własności Gminy W. własności budynków znajdujących się na tym gruncie z upływem tego terminu. Objęcie przedmiotowego gruntu przez Gminę nastąpiło w dniu 25 listopada 1948 r. to jest w dacie ogłoszenie w Dzienniku Urzędowym nr [...] Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego W.. Termin do skutecznego złożenia wniosku o własność czasową gruntu upływał z dniem 25 maja 1949 r.
Oznacza to w ocenie Prezydenta, że dom jednorodzinny znajdujący się na powyższej nieruchomości przeszedł na własność Skarbu Państwa przed dniem 5 kwietnia 1958 r., a w konsekwencji, że nie została spełniona druga przesłanka z art. 215 ust. 2 u.g.n.
Z uwagi na powyższe organ odmówił odszkodowania za część nieruchomości położonej przy ul. [...] [...] ozn. hip. [...].
Skarżąca wniosła od powyższej decyzji odwołanie wskazując, że decyzja została wydana na podstawie art. 215 u.g.n. podczas gdy wniosek o odszkodowanie wpłynął przed wejściem w życie powyższej ustawy. Skarżąca podniosła, że w jej ocenie urząd W. nie liczy się z prawem własności i dziedziczenia a respektuje jedynie wygodne dla siebie artykuły u.g.n. uchylając się od wypłaty należnego jej odszkodowania. Podkreśliła, że w jej ocenie odmowa wypłaty odszkodowania narusza art. 21 i 83 Konstytucji. Zwróciła uwagę, że Urząd W. celowo stosował zabiegi techniczne typu literówki w nazwiskach, aby przedłużać sprawę w toku pierwszej instancji.
Opisaną na wstępie decyzją Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu wyjaśnił, że prawo do odszkodowania wynikające z art. 7 ust. 4 i ust. 5 oraz art. 8 dekretu warszawskiego wygasło z mocy art. 89 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (dalej : ustawa o gospodarce gruntami) z dniem jej wejścia w życie to jest z dniem 1 sierpnia 1985 r. Stosownie do art. 241 u.g.n. powyższa ustawa utraciła moc i aktualnie sprawy odszkodowań za nieruchomości objęte działaniem dekretu warszawskiego uregulowane są w art. 215 u.g.n. Wojewoda podkreślił, że stwierdzenie braku spełnienia jednej z przesłanek wskazanych w powyższym przepisie uniemożliwia ustalenie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość.
Wojewoda podzielił w pełni ustalenia organ pierwszej instancji co do daty objęcia w posiadanie przez Gminę nieruchomości przy ul [...] [...], jak również co do daty, do której mógł być złożony wniosek o przyznanie prawa własności czasowej.
Organ drugiej instancji zgodził się również z ustaleniami Prezydenta, co do spełnienia pierwszej z przesłanek wymaganych zgodnie z art. 215 ust. 2 u.g.n. do przyznania odszkodowania czyli przeznaczenia nieruchomości pod budownictwo jednorodzinne przed dniem wejścia w życie dekretu warszawskiego.
Wojewoda podzielił również stanowisko Prezydenta, że nie została spełniona druga przesłanka wynikająca z przywołanego wyżej przepisu, to jest możliwość władania działką przez jej byłego właściciela po dniu 4 kwietnia 1958 r. W tym zakresie Wojewoda powołał się na :
a. fakt wydania orzeczenia Wydziału Inspekcji Budowlanej Zarządu Miejskiego w W. ogłoszonego w "[...]" [...] marca 1949 r. wydanego na podstawie art. 7 i art. 1 ust. 5 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o rozbiórce i naprawie budynków zniszczonych uszkodzonych wskutek wojny (Dz. U. RP nr 50 poz. 389), którym odebrane zostało prawo naprawy S. S. – właścicielowi budynku posadowionego na nieruchomości położonej przy u. [...] [...] w W..
b. przydzielenie budynku Zakładowi Osiedli Robotniczych –Dyrekcji Okręgowej w W. do naprawy ze skutkami przewidzianymi w art. 9 powołanego dekretu, zgodnie z którym osoba prawna, której została przekazana naprawa budynku uzyskuje z tytułu jego naprawy po jej ukończeniu prawo użytkowania nieruchomości, której część składową stanowi naprawiony budynek,
c. protokół wstępny odbioru technicznego w związku z przejęciem budynku do użytkowania, z którego wynika, że w dniu [...] grudnia 1950 r. dokonano odbioru jakościowego robót wykonanych przez Państwowe Przedsiębiorstwo Budowlane VI w budynku nr [...] osiedle [...] w W. przy ul. [...],
d. sprawozdanie mistrza kominiarskiego E. L. z dnia [...] stycznia 1951 r. z którego wynika, że budynek przy ul. [...] [...] stanowił własność S. D. Z. O. R.,
e. protokół ostatecznego odbioru robót pod względem technicznym, z którego wynika, że w dniu [...] sierpnia 1951 r. nastąpiło przekazanie robót rozbiórkowych inwestorowi. Roboty te wykonano w okresie od [...] marca 1950 r. do [...] kwietnia 1950 r. i w tym momencie nastąpiła w ocenie organu utrata faktycznej możliwości władania przedmiotowym gruncie przez dawnego właściciela,
f. zapisy w archiwalnych księgach meldunkowych, z których wynika, że pierwsi lokatorzy przybyli na zamieszkanie dnia [...] marca 1951 r. a pierwsze meldunki miały miejsce od dnia [...] kwietnia 1951 r.
W ocenie Wojewody w świetle powyższego za prawidłowe uznać należało ustalenie, że dawny właściciel utracił faktyczną możliwość władania przedmiotową nieruchomością przed dniem 5 kwietnia 1958 r., co oznacza, że w świetle art. 215 ust. 2 u.g.n. nie jest możliwe ustalenie odszkodowania za powyższą nieruchomość.
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem Skarżąca wniosła do tutejszego sądu skargę podnosząc, że organy obu instancji bezprawnie podzieliły wniosek na dwie części odrębnie procedowane, pomimo że wniosek z dnia 13 listopada 1992 r. obejmował całą nieruchomość dla której Sąd Rejonowy w W. prowadzi księgę hipoteczną nr [...] bezprawnie uzależniając jedno rozstrzygnięcie od drugiego.
Skarżąca zarzuciła również opieszałość w prowadzeniu sprawy, skutkującą tym, że już dwóm pokoleniom odebrano możliwość odzyskania należnego odszkodowania. Podtrzymała wyrażane już wcześniej stanowisko o czynnościach mających na celu wydłużenie procedury pozyskania odszkodowania takich jak literówki, sprostowania w formie postanowień, wysyłanie decyzji do osoby zmarłej.
Skarżąca wskazała, że organ opiera się na domniemaniach dotyczących m.in. dat objęcia w posiadanie gruntu. Podniosła, że jej Dziadek, S. S. opuścił W. pod koniec wojny i na stałe zamieszkał w P., toteż przejęcie gruntu i budynku w posiadanie przez gminę W. nastąpiło z dniem 21 listopada 1945 r. Wskazała, że wniosek o odszkodowanie S. S. złożył w dniu 19 listopada 1946 r., czyli w okresie według którego odszkodowanie się należało.
Podtrzymała zarzuty dotyczące wadliwego zastosowania w sprawie art. 215 ust. 2 u.g.n. oraz naruszenia przepisów Konstytucji poprzez odmowę wypłaty odszkodowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje :
Skarga jest niezasadna.
W ocenie Skarżącej Prezydent (a za nim Wojewoda utrzymując w mocy jego decyzję) postąpił wadliwie orzekając w decyzji z [...] listopada 2013 r. o prawie do odszkodowania jedynie za część nieruchomości. Na poparcie swojego stanowiska Skarżąca przytoczyła definicję nieruchomości zawartą w art. 46 k.c.
Odnosząc się do powyższego zarzutu wskazać należy, że nieruchomość, której właścicielem był poprzednik prawny Skarżącej, wchodzi obecnie w skład działek ewidencyjnych nr [...], [...], [...] oraz części działki ewidencyjnej nr [...]. W zaskarżonej decyzji orzeczono jedynie o prawie do odszkodowania za część nieruchomości wchodzącą w skład działki ewidencyjnej nr [...], wskazując wprost, że orzeczenie w zakresie odszkodowania co do pozostałej części nieruchomości nastąpi w odrębnym postępowaniu.
W ocenie sądu powyższe działanie organów obu instancji było prawidłowe. Jak już wyżej wskazano, nieruchomość będąca własnością poprzednika prawnego Skarżącej wchodzi obecnie w skład kilku działek ewidencyjnych, które mają odrębny stan prawny, w konsekwencji różny będzie krąg uczestników postępowania w odniesieniu do każdej działki.
Okoliczność, że organ nie wyjaśnił uczestnikom postępowania z jakich przyczyn w jego ocenie konieczne jest przeprowadzenie odrębnych postępowań nie może być uznana za naruszenie przywołanego w skardze art. 8 i art. 11 k.p.a., mające istotny wpływ na wynik sprawy i skutkujące koniecznością uchylenia decyzji.
W sytuacji, w której w ocenie organu konieczne jest prowadzenie odrębnych postępowań w odniesieniu do każdej z działek wchodzących w skład byłej nieruchomości objętej jedną księgą hipoteczną wskazane byłoby w ocenie sądu, równoległe prowadzenie wszystkich tych postępowań. Jednak sam fakt, wydania rozstrzygnięcia wyłączenie w odniesieniu do jednej działki nie może być uznany za naruszenie art. 7 i art. 12 k.p.a. uzasadniające konieczność jego uchylenia.
Twierdzenie Skarżącej, że organy wprowadziły dwa odrębne tryby postępowania uzależniając jedno rozstrzygnięcie od drugiego nie znajduje żadnego potwierdzenia w treści decyzji zarówno Prezydenta jak i Wojewody.
Skarżąca wskazywała, że organy dążyły do przedłużenia postępowania kierując decyzje do osoby zmarłej czy też dopuszczając się literówek, prostowanych w trybie postanowienia.
Odnosząc się do zarzutu skierowania decyzji do osoby zmarłej wskazać należy, że zarzut ten dotyczy decyzji z [...] czerwca 1974 r., której nieważność stwierdzona została decyzją Wojewody z dnia [...] maja 2011 r. Z uwagi na powyższe, kwestia ta pozostaje bez wpływu na wynik sprawy.
Również fakt zaistnienia omyłki pisarskiej w nazwisku poprzedniczki prawnej Skarżącej, która to omyłka sprostowana została w formie postanowienia nie może zostać uznany za uchybienie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy.
Z treści skargi wynika, że istota sporu sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy w sprawie wniosku o odszkodowanie za nieruchomość, której prawo własności odebrane zostało poprzednikowi prawnemu Skarżącej w trybie dekretu warszawskiego, winny znaleźć zastosowanie przepisy tego dekretu (jak twierdzi Skarżąca) czy też przepisy u.g.n.
Skarżąca słusznie wskazuje, że w razie zaistnienia sytuacji wskazanych w art. 7 ust. 5 oraz art. 8 dekretu warszawskiego gmina obowiązana była do wypłaty właścicielowi odszkodowania. Ogólne zasady wypłaty takiego odszkodowania przewidziane były w art. 9 dekretu warszawskiego, przy czym w ust 3 analizowanego przepisu zawarta została delegacja dla Ministra Odbudowy do określenia w rozporządzeniu składu i trybu postępowania miejskiej komisji szacunkowej, zasad i sposobu ustalania odszkodowania oraz przepisów o emisji papierów wartościowych, przeznaczonych na ten cel.
Minister Odbudowy, pomimo powyższego upoważnienia, nie wydał przepisów wykonawczych. W konsekwencji, brak przepisów, które na podstawie art. 9 ust. 3 dekretu warszawskiego powinny być wydane, uniemożliwiał przyznanie odszkodowania w trybie tego dekretu. Oznacza to, że bez przepisów wykonawczych prawo do odszkodowania z dekretu warszawskiego w rzeczy samej było martwe (tak Sąd Najwyższy w wyroku z 12 marca 2008 r. I CSK 441/07, LEX nr 494162).
W konsekwencji, nie można postawić organom zarzutu, że orzekając o odszkodowaniu nie zastosowały przepisów dekretu warszawskiego.
Wobec powyższego, podniesiony w skardze argument, że wniosek o odszkodowanie złożony został przez S. S. w dniu 19 listopada 1946 r., czyli w okresie obowiązywania dekretu warszawskiego, uznać należy za nie mający wpływu na wynik sprawy.
W tym miejscu wyjaśnić należy, że prawo do odszkodowania za grunty, budynki i inne części składowe nieruchomości, które zostały przejęte przez państwo na podstawie dekretu warszawskiego (przy czym jak już wyżej wskazano, z uwagi na brak przepisów wykonawczych przepisy dekretu warszawskiego w zakresie odszkodowań były przepisami martwymi), wygasło z mocy art. 89 ust. 1 ustawy o gospodarce gruntami z dniem wejścia jej w życie, tj. 1 sierpnia 1985 r. W ustawie o gospodarce gruntami umieszczono natomiast w art. 82 i art. 83 szczególne regulacje odnoszące się do konkretnych sytuacji. Dopuszczono w przypadkach wymienionych w tych przepisach zwrot nieruchomości albo wypłatę odszkodowania. Rozwiązania te zostały powtórzone w art. 214 i 215 u.g.n. Wobec tego jeżeli sprawa o odszkodowanie za nieruchomość nie została rozpoznana do dnia 1 sierpnia 1985 r., to po tej dacie mogła być rozpatrywana tylko na podstawie art. 83 ustawy o gospodarce gruntami, natomiast po dniu 1 stycznia 1998 r. następcom prawnym poprzedniego właściciela przysługiwał tryb dochodzenia odszkodowania za taką nieruchomość ustalony w art. 215 u.g.n.
Do okoliczności niespornych sprawy należy fakt objęcia nieruchomości przez gminę w dniu 25 listopada 1948 r., to jest w dacie ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym nr [...] Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego W., co oznacza, że termin do złożenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej upływał 25 maja 1949 r. Wniosek taki nie został złożony, która to okoliczność nie jest kwestionowana przez Skarżącą.
Okolicznością niesporną jest również fakt złożenia przez D. P., córkę S. S., w dniu 13 listopada 1992 r. wniosku o odszkodowanie za nieruchomość, który nie został rozpoznany przed dniem wejścia w życie przepisów u.g.n.. Oznacza to, że wobec nie rozpoznania wniosku o odszkodowanie pod rządami ustawy o gospodarce gruntami organy postąpiły prawidłowo stosując przepis art. 215 ust. 2 obecnie obowiązującej u.g.n.
Organy dokonały prawidłowej wykładni powołanego przepisu uznając, że w sprawie dotyczącej ustalenia odszkodowania za nieruchomość wywłaszczoną na podstawie dekretu warszawskiego konieczne jest ustalenie przeznaczenia nieruchomości przed dniem wejścia w życie dekretu warszawskiego oraz daty utraty przez byłych właścicieli lub ich następców prawnych możliwości faktycznego władania nieruchomością.
Z treści zaskarżonej decyzji wynika, że w ocenie organu spełniona została pierwsza przesłanka wynikająca z art. 215 ust. 2 u.g.n., to jest że nieruchomość położona w W. przy ul. [...] [...] mogła być przeznaczona przed dniem wejścia w życie dekretu warszawskiego pod budownictwo jednorodzinne.
Organy ustaliły natomiast, że nie została spełniona druga przesłanka wynikająca z przywołanego przepisu. Z ustaleń organów wynika, że były właściciel utracił możliwość faktycznego władania nieruchomością przed dniem 5 kwietnia 1958r.
Sąd w pełni podziela ustalenia organów w tym zakresie. Potwierdzają je opisane w decyzji dokumenty znajdujące się w aktach sprawy. Fakt utraty możliwości faktycznego władania nieruchomością przez przed 5 kwietnia 1958 r. wynika również ze znajdującego się w aktach sprawy pisma S. S. z dnia 12 listopada 1957 r. w który wskazuje on, że na nieruchomości przy ul. [...] bez jego wiedzy i zgody posadowiony został budynek jednorodzinny.
Zwrócić należy również uwagę na fakt, że w skardze Skarżąca wskazała, że jej poprzednik prawny utracił posiadanie powołanej nieruchomości już z dniem [...] listopada 1945 r.
Z uwagi na powyższe organy obu instancji prawidłowo uznały, że wobec nie spełnienia jednej z przesłanek wynikających z art. 215 ust. 2 u.g.n. Skarżącej nie przysługuje odszkodowanie za część nieruchomości, wchodzącą obecnie w skład działki nr [...].
Sądowi rozpoznającemu sprawę znana jest treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 czerwca 2011 r. SK 41/09, zgodnie z którym art. 215 ust. 2 u.g.n. w zakresie, w jakim pomija stosowanie przepisów tej ustawy dotyczących odszkodowań za wywłaszczone nieruchomości do nieruchomości, które przeszły na własność gminy W. lub państwa na podstawie dekretu warszawskiego, innych niż domy jednorodzinne, jeżeli przeszły one na własność państwa po 5 kwietnia 1958 r., i działek, które przed dniem wejścia w życie powołanego dekretu mogły być przeznaczone pod budownictwo inne niż jednorodzinne, jeżeli poprzedni właściciele lub ich następcy prawni zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nimi po 5 kwietnia 1958 r., jest niezgodny z art. 64 ust. 2 w związku z art. 32 ust. 1 oraz w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Jednak z punktu 8 uzasadnienia powyższego wyroku wynika, że niekonstytucyjność art. 215 ust. 2 u.g.n. została stwierdzona z uwagi na jego niezupełność z punktu widzenia wymogów konstytucyjnych. Oznacza to, że Trybunał orzekł o niezgodności z Konstytucją tego, że w przepisie zostało coś przez ustawodawcę pominięte, a zgodnie z Konstytucją powinno być unormowane. Skutkiem orzeczenia stwierdzającego niekonstytucyjność zaskarżonego przepisu w zakresie, w jakim pomija określone regulacje, nie jest utrata mocy obowiązującej zakwestionowanego przepisu. Wyrok Trybunału wskazuje na potrzebę ustanowienia regulacji prawnych niezbędnych dla realizacji norm konstytucyjnych. Następstwem wyroku jest zatem konieczność stosownej aktywności ustawodawcy.
W świetle powyższych rozważań Trybunału Konstytucyjnego uznać należy, że art. 215 ust. 2 u.g.n. mógł być podstawą prawną zaskarżonej decyzji. Oznacza to również, że aczkolwiek brak uregulowania kwestii odszkodowania za nieruchomości warszawskie narusza przyjęte w Konstytucji standardy, jednak brak jest w obecnym stanie prawnym podstawy ustawowej do przyznania takiego odszkodowania.
W konsekwencji, uznając skargę za nieuzasadnioną, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło