I SA/Wa 2933/13
PostanowienieWSA w Warszawie2014-04-15
Skład orzekający: Lucyna Picho
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który jest zwolniony z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych z mocy ustawy w sprawie dotyczącej pomocy społecznej, może zostać przyznany pełnomocnik z urzędu (adwokat lub radca prawny) w ramach prawa pomocy?Ratio decidendi
Wnioskodawcy, który jest zwolniony z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych z mocy ustawy w sprawie dotyczącej pomocy społecznej, może zostać przyznany pełnomocnik z urzędu w ramach prawa pomocy, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W przypadku wnioskodawcy, który utrzymuje się z zasiłków i ponosi znaczne wydatki na utrzymanie rodziny i leczenie, zasadne jest przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika.Stan faktyczny
Wnioskodawca H. G. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą świadczenia pielęgnacyjnego. Wnioskodawca przedstawił swoją trudną sytuację materialną, wskazując na utrzymywanie się z zasiłków, opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny oraz znaczne koszty utrzymania.Rozstrzygnięcie
Przyznano H. G. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Lucyna Picho Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego w sprawie ze skargi H. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2013 r., nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego postanawia przyznać H. G. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...].
W toku postępowania H. G. przesłał do Sądu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym i uzyskiwanych dochodach zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z [...], [...] i [...]. Majątek rodziny stanowi mieszkanie o powierzchni [...] m2. Dochód stanowią: renta [...] w wysokości [...] zł netto wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym, emerytura [...] wnioskodawcy w wysokości [...] zł wraz z zasiłkiem pielęgnacyjnym oraz renta [...] skarżącego w wysokości [...] zł netto wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym. Łącznie jest to kwota [...] zł. Skarżący wskazał, że opiekuje się niepełnosprawnym [...] i nie pracuje zawodowo, poza tym wspiera rodziców, którzy są osobami [...], [...] i [...]. Rodzina ponosi olbrzymie koszty utrzymania w szczególności koszty zakupu [...] i [...], których kwota sięga około [...] zł, [...] w wysokości [...] zł, [...] i [...] w wysokości [...] zł, [...] [...] zł, [...][...] zł. Skarżący podkreślił, że po opłaceniu tych wydatków na utrzymanie rodziny pozostaje niewielka kwota, dodał również, że w związku z nowymi [...] koszty utrzymania wzrastają. Wnioskodawca oświadczył ponadto, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym.
W tym stanie sprawy stwierdzono, co następuje:
W myśl art. 245 § 1 - 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2).
Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy uznać należy, że wnioskodawca wykazał, iż znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej go do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Utrzymując się z zasiłków, z których znaczna część przeznaczana jest na opłacenie utrzymanie rodziny i zakup [...] i leczenie w sposób oczywisty wskazuje, że H. G. nie jest w stanie samodzielnie partycypować w kosztach opłacenia profesjonalnego pełnomocnika. Ponieważ we wniosku skarżący wskazał, że domaga się przyznania albo adwokata albo radcy prawnego referendarz sądowy zadecydował o przyznaniu w tym zakresie radcy prawnego.
Jednocześnie wskazać należy, że w sprawie nie orzekano w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, bowiem wnioskodawca zwolniony jest z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych z mocy ustawy. Zwolnienie to wynika z przepisu art. 239 pkt 1 lit. a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej (taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie) nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
W tej sytuacji w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło