I SA/Wa 2944/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: - Sędzia WSA Mirosław Gdesz po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Miasta [...] o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Miasta [...] na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...]października 2013 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W dniu 6 listopada 2013 r. Miasto [...], reprezentowane przez Prezydenta Miasta [...], wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] października 2013 r. nr [...]. Decyzją tą Minister uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] i orzekł o ustaleniu odszkodowania na rzecz J. i G. S. w wysokości [...] zł z tytułu nabycia z mocy prawa przez Skarb Państwa prawa własności nieruchomości położonej w [...], w obrębie [...], oznaczonej geodezyjnie jako działka nr [...] o pow. [...] ha, przeznaczonej pod budowę obwodnicy miasta [...] w ciągu drogi krajowej nr [...], od km 2+350 do km 8 + 250 oraz o zobowiązaniu do wypłaty tak ustalonego odszkodowania Prezydenta Miasta [...] w terminie 14 dni od dnia wydania decyzji. W skardze Miasto [...] wniosło o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w zakresie dotyczącym zobowiązania do wypłaty ustalonego odszkodowania. W uzasadnieniu podniosło, że obecnie prowadzonych jest (na różnym etapie, w tym wprowadzenia do obrotu prawnego ostatecznych decyzji ustalających wysokość odszkodowań za wywłaszczone nieruchomości) kilkadziesiąt postępowań administracyjnych dotyczących ustalenia odszkodowania za nieruchomości wywłaszczone pod realizację przedmiotowej inwestycji drogowej na łączną kwotę odszkodowań wynoszącą około [...] złotych. Przy czym skarżący zauważył, że o ilości toczących się postępowań Sąd posiada wiedzę z urzędu. Jednocześnie skarżący przedłożył zestawienie postępowań toczących się przed Wojewodą [...] wskazując, że wypłata odszkodowań, w sytuacji gdy skarżący został zaskoczony obowiązkiem ich wypłaty i nie ma zaplanowanych takich kwot w swoim budżecie spowoduje, że zmuszony będzie przenieść środki z innych zadań. Nadto biorąc pod uwagę wysokość odszkodowań (ich łączną kwotę) istnieje niebezpieczeństwo utraty płynności finansowej skarżącego i wystąpienie niepowetowanej szkody. Zaskarżona decyzja stawia bowiem skarżącego w sytuacji, w której nagle jest zobowiązany do wypłaty odszkodowań i nie miał możliwości wcześniejszego zabezpieczenia finansowania kosztów inwestycji, której wszczęcie zainicjowano bez jego udziału i na wniosek innego podmiotu. Na dowód, że wydatki Sygn. akt I SA/Wa 2944/13 związane z inwestycją (w tym środki na wypłaty odszkodowań) nie zostały ujęte w budżecie skarżący przedłożył kopię uchwały budżetowej i wieloletniej prognozy finansowej na 2012 i lata 2013 – 2031 jak również kopię decyzji nr [...] o zezwoleniu na realizację inwestycji, której adresatem jest Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad a która jest potwierdzeniem, iż to nie skarżący rozpoczął inwestycję wobec czego nie mógł takiego wydatku zaplanować. W ocenie skarżącego niebezpieczeństwo powstania szkody i trudnych do odwrócenia skutków istnieje i winno być rozpatrywane w kontekście wszystkich toczących się postępowań o odszkodowanie. Brak zabezpieczenia środków na odszkodowania w budżecie oraz konieczność przesunięcia środków z innych zadań spowoduje niewątpliwie ograniczenie lub brak możliwości wykonywania zaplanowanych zadań i wypełniania podjętych już zobowiązań. Natomiast możliwość ewentualnego odzyskania kwot wypłaconych odszkodowań w całości jest niepewna i raczej niemożliwa oraz wymaga zaangażowania znacznych środków finansowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 61 § 3 zdanie pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej Ppsa), po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie wykonania. Ze wskazanej normy prawnej wynika obowiązek strony skarżącej wykazania przesłanek zawartych w powołanym przepisie, tj. określenie na jaką szkodę lub trudne do odwrócenia skutki może narazić wnioskodawcę wykonanie zaskarżonej decyzji. Pozytywne rozstrzygnięcie żądania strony zależy więc od spełnienia jednej z dwóch wymienionych wyżej przesłanek. Niemniej jednak – wobec treści powołanego przepisu - trzeba mieć na względzie fakt, że Sąd może wstrzymać wykonanie aktu ale nie ma takiego obowiązku. W niniejszej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie został poparty wskazaniem okoliczności, które uprawdopodobniałyby, a tym samym uzasadniały zastosowanie ochrony tymczasowej. Zaznaczyć należy przy tym, Sygn. akt I SA/Wa 2944/13 że o nieodwracalności skutku wynikającego z podjętego przez organ rozstrzygnięcia można mówić tylko wówczas, gdy wywołuje ono stan, który w żadnych okolicznościach nie będzie mógł ulec zmianie lub zniesieniu. W orzecznictwie przyjmuje się, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. W szczególności będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony innym przedmiotem, a jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego, lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia starty na życiu i zdrowiu (v. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 127/04 (niepubl.) oraz z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04 (Lex nr 281811)). Skarżący nie wykazał, aby wykonanie zaskarżonej decyzji skutkować miało wyrządzeniem znacznej szkody lub trudnymi do odwrócenia skutkami. Wypłata odszkodowania, jak każde świadczenie finansowe, jest bowiem ze swej istoty czynnością odwracalną. Przy czym podkreślić należy, iż Sąd bada przesłanki ewentualnego wstrzymania wykonania wyłącznie w odniesieniu do zaskarżonego aktu, a nie obowiązku wypłaty odszkodowań za nieruchomości wywłaszczone pod realizację inwestycji drogowej na łączną kwotę około [...] zł. Nadto, skarżący nie załączył dokumentacji wskazującej rzeczywisty obowiązek wypłaty w tym samym momencie łącznej kwoty [...], lecz jedynie zestawienie spraw odszkodowawczych, które są w toku. Odnosząc się do wskazanego przez skarżącego niebezpieczeństwa utraty płynności finansowej podnieść trzeba, że dla przesłanki warunkującej ewentualne wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji konieczne jest wykazanie, że "uszczuplenie" finansów spowodowane wypłatą odszkodowania ustalonego w zaskarżonej decyzji będzie dla danego podmiotu tak znaczne, że może zagrozić jego funkcjonowaniu. Skarżący we wniosku powołał się na uchwałę Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] (zmienioną uchwałą z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...]) do której załącznik stanowi wykaz wieloletniej prognozy finansowej Miasta [...] na lata 2013-2038, jednakże zauważyć należy, iż w/w załącznik stanowi jedynie prognozę na którą przecież wpływ będą miały m. in. ewentualne przyszłe jeszcze nieznane wydatki. Wobec powyższego uznać należy, że skarżący nie wykazał w sprawie takich okoliczności, które pozwalałyby stwierdzić, iż istotnie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody na skutek wypłaty odszkodowania o którym mowa w zaskarżonej decyzji tj. 6.751,50 zł. Sygn. akt I SA/Wa 2944/13 Zaprezentowane stanowisko Sądu podziela również Naczelny Sąd Administracyjny (v. postanowienia NSA z dnia 2 października 2013 r. sygn. akt: I OZ 814/13, I OZ 816/13 i I Oz 820/13, postanowienie NSA z dnia 18 września 2013 r. sygn. akt I OZ 799/13). Sąd zauważa jednocześnie, że wskazany we wniosku przez skarżącego jako źródło szkody - obowiązek wypłaty ustalonego odszkodowania nie może być uznany za źródło potencjalnej szkody. Ustalenie i wypłata odszkodowania jest bowiem wyrazem realizacji konstytucyjnej zasady wyrażonej w art. 21 ust. 2 Konstytucji RP wywłaszczania tylko za słusznym odszkodowaniem. Skoro w zaskarżonej decyzji Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej orzekł o ustaleniu odszkodowania na rzecz J. i G. S. za przejęte na własność Skarbu Państwa nieruchomości i zobowiązał do wypłaty odszkodowania Prezydenta Miasta [...], to zdaniem Sądu wypłata odszkodowania nie może być uznana za źródło potencjalnej szkody dla podmiotu publicznoprawnego zobowiązanego do wypłaty odszkodowania. Z realizacji konstytucyjnej zasady prawa do odszkodowania nie można bowiem czynić źródła szkody, zwłaszcza że odszkodowanie wypłaca podmiot publicznoprawny. Takie rozumienie art. 61 Ppsa i instytucji ochrony tymczasowej wypacza jej sens. Dlatego też wniosek skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie znajduje oparcia w art. 61 Ppsa, ponieważ nie została wykazana potencjalna szkoda grożąca wykonaniem zaskarżonej decyzji. Ponadto takie rozumienie szkody pozostaje również w sprzeczności do art. 17 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej (będącej dodatkowym potwierdzeniem praw wynikających z Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności z 4 listopada 1950 r.), stanowiącym o tym, że nikt nie może być pozbawiony swojej własności, chyba że w interesie publicznym, w przypadkach i na warunkach przewidzianych w ustawie, za słusznym odszkodowaniem za jej utratę wypłaconym we właściwym terminie. Sąd podkreśla, że wstrzymanie wykonania decyzji jest środkiem ochrony tymczasowej. Rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Sąd nie dokonuje oceny zasadności skargi. Mając powyższe na uwadze Sąd, w oparciu o art. 61 § 3 i § 5 Ppsa, orzekł jak w postanowieniu. .