I SA/Wa 2953/13
WyrokWSA w Warszawie2014-09-09
Skład orzekający: Małgorzata Miron, Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Przemysław Żmich
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może uchylić decyzję stwierdzającą nieważność orzeczenia o przejęciu nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa, jeśli od jej wydania upłynęło 5 lat, a strona, która nie brała udziału w postępowaniu, żąda wznowienia postępowania?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może uchylić decyzji stwierdzającej nieważność orzeczenia o przejęciu nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa, jeśli od jej wydania upłynęło 5 lat, nawet jeśli strona, która nie brała udziału w postępowaniu, żąda wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Przepis art. 146 § 1 k.p.a. stanowi negatywną przesłankę uchylenia decyzji w przypadku wznowienia postępowania po upływie terminu 5 lat od jej doręczenia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku Skarbu Państwa – Lasów Państwowych Nadleśnictwa [...] o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...], która stwierdziła nieważność orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] w części dotyczącej przejęcia na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości ziemskiej G. D. Nadleśnictwo twierdziło, że nie brało udziału w postępowaniu, mimo że jest aktualnym właścicielem części przejętych nieruchomości. Organ II instancji (Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi) uznał, że Nadleśnictwo miało przymiot strony i powinno brać udział w postępowaniu, ale nie mógł uchylić decyzji SKO z powodu upływu 5 lat od jej doręczenia. Skarżący (Nadleśnictwo i J. D.) wnieśli skargi do WSA w Warszawie, kwestionując stanowisko Ministra.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargi Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasów Państwowych Nadleśnictwa [...] i J. D.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Miron (spr.) Sędziowie: WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska WSA Przemysław Żmich Protokolant referent stażysta Małgorzata Sieczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 września 2014 r. sprawy ze skarg Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasów Państwowych Nadleśnictwa [...] i J. D. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wydania decyzji z naruszeniem prawa oddala skargi.
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 oraz art. 151 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. Nr 267), dalej k.p.a. po rozpatrzeniu odwołania Skarbu Państwa- Lasy Państwowe Nadleśnictwo [...], reprezentowanego przez adw. J. B. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] znak [...] uchylił w całości zaskarżoną decyzję Wojewody [...] oraz stwierdził, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] znak: [...] została wydana z naruszeniem prawa w zakresie w jakim Skarb Państwa- Lasy Państwowe Nadleśnictwo [...] nie brał udziału w postępowaniu i nie uchylił jej z powodu upływu okresu 5 lat od dnia jej doręczenia.
Decyzja ta zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:
Decyzją z dnia [...] znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] stwierdziło nieważność orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] znak [...] w części dotyczącej przejęcia na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości ziemskiej położonej w gromadzie [...] stanowiącej w dacie przejęcia własność G. D.
Skarb Państwa Lasy Państwowe Nadleśnictwo [...], wnioskiem z dnia [...] na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 i art. 148 § 1 i 2 k.p.a. wystąpił do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] oraz o wstrzymanie wykonania przedmiotowej decyzji na czas toczącego się postępowania.
Postanowieniem z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wznowiło postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z dnia [...] stwierdzającą nieważność orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] z dnia [...], w części dotyczącej przejęcia na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości ziemskiej położonej w gromadzie [...], stanowiącej w dacie przejęcia własność G. D.
Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] odmówiło uchylenia w/w decyzji z dnia [...].
Po rozpatrzeniu wniosku Skarbu Państwa Lasów Państwowych Nadleśnictwa [...] o ponowne rozpatrzenie sprawy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] przekazało wniosek Skarbu Państwa Lasów Państwowych o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...], o stwierdzeniu nieważności orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] z dnia [...],[...] w części dotyczącej przejęcia na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości ziemskiej położonej w gromadzie [...], stanowiącej w dacie przejęcia własność G. D.
Postanowieniem z dnia [...] Wojewoda [...] wznowił postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie oraz wstrzymał wykonanie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...].
Wojewoda [...] w uzasadnieniu swojej decyzji wskazał, że kwestionowane przez J. D. orzeczenie Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] zostało wydane na podstawie art. 1 i art. 3 dekretu z dnia 5 września 1947 r. o przejściu na własność Państwa mienia pozostałego po osobach przesiedlonych do ZSRR (Dz. U. Nr 59, poz. 318) oraz na podstawie dekretu z dnia 27 lipca 1949 r. o przejęciu na własność Państwa nie pozostających w faktycznym władaniu właścicieli nieruchomości ziemskich położonych w niektórych powiatach województwa [...] (Dz.U. Nr 46, poz. 339). W stosunku do nieruchomości stanowiących własność G. D., przesiedlonego na Ziemie Zachodnie, który był spadkodawcą J. D. znalazł zastosowanie dekret z dnia 27 lipca 1949 r. i w aspekcie zgodności z jego przepisami Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] badało kwestionowane przez J. D. orzeczenie.
Wojewoda [...] podzielił stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] o rażącym naruszeniu prawa poprzez nieokreślenie nieruchomości G. D. przejmowanych na własność Państwa orzeczeniem Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] z dnia [...].
Organ I instancji stwierdził, iż orzeczenie dotyczące gromady [...] nie zawiera danych dotyczących przejmowanych na własność Skarbu Państwa nieruchomości, wskazując jedynie, że przejmowane są zagrody w gromadzie [...] po enumeratywnie wymienionych osobach przesiedlonych do ZSRR i zagrody po osobach nieobecnych i niewładających swoimi gruntami i budynkami oraz grunty o ogólnej powierzchni [..] ha. Wojewoda [...] w konsekwencji uznał, że wskazanie w decyzji tylko ogólnej powierzchni przejmowanych gruntów w danej miejscowości, bez opisu konkretnych działek gruntów, oznaczało nieokreślenie przedmiotu przejęcia, a więc brak istoty rozstrzygnięcia co w konsekwencji rażąco naruszyło przepisy art. 1 ust. 1 dekretu z dnia 27 lipca 1949 r. oraz art. 75 ust. 1 rozporządzenia o postępowaniu administracyjnym. Organ I instancji odnosząc się do uzasadnienia orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej z dnia [...] wskazał, że regulacja dotycząca przypadków, gdy granice nieruchomości ziemskich zostały zatarte dowodzi tego, że każdorazowo konieczne było konkretne oznaczenie przejmowanej nieruchomości, z tym że w zależności od posiadanych danych rejestrowych, określenie to mogło być różnie dokonane, a skoro nie było możliwe określenie nieruchomości według dostępnych rejestrów, gdyż pojawiły się trudności w ustaleniu rzeczywistego stanu stosunków prawnych w gromadzie [...], organ orzekający o przejęciu nieruchomości na własność państwa miał obowiązek opisać przejmowaną nieruchomość w sposób określony w rozporządzeniu z dnia 16 września 1950 r., a zatem ocena orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] dokonana przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] w decyzji z dnia [...] była prawidłowa.
Ponadto Wojewoda [...] wskazał, że organ administracji prowadząc postępowanie w trybie nadzorczym nie mógł rozpatrywać sprawy co do jej istoty tak jak w zwykłym postępowaniu lub trybie odwoławczym. W związku z powyższym Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] prowadząc postępowanie o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] w części dotyczącej G. D. nie mogło ustalić aktualnego stanu prawnego nieruchomości, które zostały przejęte od G.D. wyżej wymienionym orzeczeniem i zawiadomić ich właścicieli o toczącym się postępowaniu, gdyż pośrednio prowadziłoby to ustalenia przedmiotu postępowania pierwotnego, co w świetle orzecznictwa sądów administracyjnych w postępowaniu nadzorczym jest niedozwolone. Wojewoda [...] biorąc pod uwagę przytoczoną argumentację stwierdził, iż decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] oraz poprzedzające ją postępowanie administracyjne są prawidłowe i nie ma podstaw uchylenia tej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.
Od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] odwołanie wniósł Skarb Państwa – Lasy Państwowe Nadleśnictwo [...] reprezentowane przez adw. J. B.
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] nr [...] wskazał, iż wznowienie postępowania jako instytucja procesowa ma celu stworzenie prawnej możliwości ponownego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, która zakończona została decyzją ostateczną i w stosunku do której zaistniała jedna z przesłanek wskazanych w art. 145 § 1, art. 145a § 1, art. 145b § 1 k.p.a., a w niniejszej sprawie decyzja Wojewody [...] o wznowieniu postępowania wydane zostało w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Organ II instancji orzekł, że w przedmiotowym postepowaniu podstawę uznania za stronę stanowi art. 28 k.p.a., w myśl którego stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Skarb Państwa – Lasy Państwowe Nadleśnictwo [...] wywodzi swój interes prawny z faktu, że jest aktualnym właścicielem nieruchomości położonych w gromadzie [...], przejętych na rzecz Skarbu Państwa orzeczeniem PPRN w [...] z dnia [...], stanowiących w dacie przejęcia własność G. D. Jako dowód skarżący przedłożył uwierzytelniony odpis z księgi wieczystej Kw [...] prowadzonej w Wydziale V Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w [...] oraz wykaz zmian gruntowych we wsi [...], gmin [...], z których wynika, że Skarb Państwa Lasy Państwowe Nadleśnictwo [...] jest właścicielem działki nr [...] o powierzchni [...] ha, nr [...] o powierzchni [...] ha oraz nr [...] o powierzchni [...] ha położonych w [...], uwidocznionych w KW [...]. Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego organ stwierdził, że powyższe działki stanowiły część różnych parcel, które znajdowały się we władaniu G. D. syna P. Również z wypisu uproszczonego z rejestru gruntów dla wsi [...]sporządzonego w 2003 r., wynika, że Skarb Państwa Lasy Państwowe Nadleśnictwo [...] jest właścicielem przedmiotowych gruntów położonych w gromadzie [...], czyli działek nr [...], nr [...] oraz [...].
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, stwierdził, iż mając na uwadze, że przymiot strony w postępowaniu administracyjnym ma podmiot, którego dotyczy bezpośrednio to postępowanie lub w którym może być wydane orzeczenie godzące w jego prawem chronione interesy poprzez organicznie lub uniemożliwienie korzystania z przysługujących mu praw należało uznać Skarb Państwa Lasy Państwowe Nadleśnictwo [...] za stronę postępowania i uchylić decyzję Wojewody [...] z dnia [...]. Organ II instancji orzekł, że w przedmiotowej sprawie należało stwierdzić, że decyzja SKO w [...] z dnia [...] została wydana z naruszeniem prawa w zakresie w jakim Skarb Państwa – Lasy Państwowe Nadleśnictwo [...] nie brało udziału w postępowaniu. Jednocześnie nie jest możliwe uchylenie przedmiotowej decyzji, gdyż minęło już ponad 5 lat od czasu jej doręczenia.
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi zaznaczył, że skoro decyzja SKO w [...] z dnia [...] nie może być uchylona to rozpatrywanie kwestii stwierdzenia nieważności orzeczenia PPRN w [...] z dnia [...], jak również związanych z tym zagadnień stosowania przepisów ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. o zachowaniu narodowego charakteru strategicznych zasobów naturalnych kraju (Dz. U. Nr 97, poz. 1051, z późn. zm.) jest bezprzedmiotowe.
Od decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosło Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasów Państwowych Nadleśnictwa [...] działającego przez pełnomocnika adw. J. B.
Skarżący zaskarżył pkt 2 decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] i w związku z czym zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia przez przyjęcie, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] nie może być uchylona z powodu upływu okresu 5 lat od dnia jej doręczenia skoro Skarżący nie był stroną w tym postępowaniu z przyczyn ewidentnie zawinionych przez SKO oraz naruszenie art. 146 § 1 w zw. 109 k.p.a. Skarżący wniósł o uwzględnienie skargi dotyczącej pkt 2 decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] i uchylenie jej w tej części z powodu naruszenia prawa oraz zasądzenie na rzecz Skarżącego kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa prawnego w kwocie [...] zł plus 23% podatek VAT, wpis [...] zł, opłata skarbowa [...] zł.
W uzasadnieniu skargi Skarżący wywiódł swój interes prawny z faktu, że jest aktualnym właścicielem nieruchomości położonych w gromadzie [...] przejętych na rzecz Skarbu Państwa orzeczeniem PPRN w [...] z dnia [...], stanowiących w dacie przejęcia własność G. D. na co przedstawił stosowne dokumenty.
Wskazał także, że organ błędnie przyjął, że nastąpił upływ 5 letniego terminu skoro decyzja nie została doręczona Skarżącemu.
Na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł J.D. zaskarżając przedmiotową decyzję w całości.
Skarżący, decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] zarzucił naruszenie prawa procesowego - art. 28 k.p.a. poprzez ustalenie, że Skarb Państwa Nadleśnictwo [...] w przedmiotowej sprawie powinno występować w charakterze strony, a w konsekwencji, iż decyzja SKO w [...] została wydana z naruszeniem prawa., naruszenie art. 107 § 3 w zw. z art. 140 k.p.a. polegające na pominięciu w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyjaśnienia podstawy prawnej wydanego rozstrzygnięcia w zakresie w jakim organ II instancji uznał, że Skarb Państwa – Nadleśnictwo [...] w postępowaniu zakończonym wydaniem przez SKO w [...] decyzji z dnia [...] powinienem występować w charakterze strony. Skarżący wniósł o uchylenie decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...], o umorzenie jako bezprzedmiotowego postępowania administracyjnego w sprawie z wniosku Skarbu Państwa Nadleśnictwo [...] o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej wydaniem przez SKO w [...] w dniu [...], o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych, o zwolnienie skarżącego od ponoszenia kosztów postępowania - opłaty od skargi w całości.
W uzasadnieniu skargi J.D. wskazał, iż nie wystarcza, aby podmiot domagający się nadania mu statusu strony w postępowaniu administracyjnym wykazał, że w wyniku postępowania zmieni się jego sytuacja ekonomiczna skutecznie wykazać, że postępowanie dotyczy nie ogólnych ale właśnie konkretnych wskazanych prawem uprawnień lub obowiązków, pozostających przy tym w bezpośrednim związku z materią jakiej dotyczy przewidywane rozstrzygnięcie kończące postępowanie administracyjne. J.D. twierdzi, że w szczególności uzasadnienie przedmiotowej decyzji nie zawiera wyczerpującego wyjaśnienia z jakich powodów organ II instancji uznał, że Skarb Państwa Nadleśnictwo [...] powinien brać udział jako strona w przedmiotowym postępowaniu. Skarżący również zarzucił decyzji, że nie istnieje możliwość oceny, czy ustalenia faktyczne dokonane przez organ wydający decyzję są prawidłowe, tak jak nie jest możliwe czy organ w ten sposób prawidłowy zastosował obowiązujące normy prawne, jeśli uzasadnienie decyzji nie zawiera ani ustaleń faktycznych, ani omówienia mocy dowodowej poszczególnych zgromadzonych w postępowaniu dowodów, ani także nie zawiera wyczerpującego wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia.
W odpowiedzi na skargi organ podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o ich oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w dniu 17 stycznia 2014 r. orzekł w postanowieniu, na podstawie art. 111 § 1 p.p.s.a. o połączeniu do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia spraw ze skargi Skarbu Państwa Nadleśnictwa [...] i J. D.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skargi nie są zasadne i podlegają oddaleniu albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym konieczność jej uchylenia.
Zaskarżona decyzja wydana została w ramach postępowania prowadzonego w trybie art. 145 i nast. k.p.a., regulującego nadzwyczajne postępowanie administracyjne służące weryfikacji ostatecznych decyzji administracyjnych przez pryzmat przesłanek wznowieniowych, określonych w art. 145 § 1 i 145a § 1 oraz 145b §1 k.p.a. Trafnie organ przypomniał, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte co najmniej jedną z kwalifikowanych wadliwości procesowych wyliczonych wyczerpująco w art. 145 § 1 i 145a § 1 lub 145b k.p.a. Postępowanie w sprawie wznowienia postępowania może zostać wszczęte z urzędu lub na wniosek strony, z tym że jeśli chodzi o przyczynę określoną w art. 145 § 1 pkt. 4 k.p.a. – tylko na żądanie strony (art. 147 k.p.a.). Złożenie wniosku wszczyna postępowanie wstępne, które powinno zakończyć się załatwieniem sprawy rozstrzygnięciem przewidzianym w art.149 k.p.a. A zatem obowiązkiem organu, do którego wpływa wniosek o wznowienie postępowania jest w pierwszej kolejności – w ramach badania czy spełnia on warunki formalne – ocena czy podmiot żądający wznowienia powołuje się na przesłanki określone w art. 145 § 1 i 145a § 1 lub 145b § 1 k.p.a. oraz czy wniosek został złożony w terminie określonym w art. 148 k.p.a. W przypadku uznania, że spełnione zostały ww. przesłanki wydaje postanowienie określone w art. 149 § 2 k.p.a. (o wznowieniu postępowania administracyjnego). Jeżeli w wyniku wstępnego badania wniosku stwierdzi, że wznowienie jest niemożliwe z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych – winien wydać postanowienie o odmowie wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. Wydanie postanowienia w oparciu o art. 149 § 2 k.p.a. uprawnia organ do zbadania czy zaistniała przesłanka wznowieniowa uprawniająca do wydania rozstrzygnięcia w oparciu o art. 151 § 1 pkt 1 lub 2 albo 151 § 2 k.p.a.
Przenosząc powyższe, ogólne rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że prawidłowo organ ocenił, że wniosek Lasów Państwowych Nadleśnictwo [...] z dnia [...] o wznowienie postępowania spełniał warunki formalne, co uzasadniało wydanie w dniu [...], ostatecznie przez Wojewodę [...] (po rozstrzygnięciu sporu kompetencyjnego), postanowienia o wznowieniu postępowania zakończonego ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...]. Z wniosku tego wynika, że Nadleśnictwo żąda wznowienia postępowania wobec tego, że bez własnej winy nie brało udziału w postępowaniu. Jednoznacznie wskazało jako podstawę prawną wznowienia art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Jednocześnie z załączonego do wniosku oświadczenia podpisanego przez mgr inż. M. C. wynika, że pracownik skarżącego Nadleśnictwa uzyskał wiadomość o wydaniu decyzji w dniu [...]. Powyższe wskazuje że prawidłowo organ ustalił, iż został zachowany termin określony w art. 148 § 1 k.p.a. W konsekwencji jako prawidłowe należało ocenić postanowienie, mocą którego organ wznowił postępowanie w niniejszej sprawie.
W tej sytuacji – jak słusznie przyjęły organy administracji – obowiązkiem organu było wyjaśnienie czy zaistniała wskazana przez skarżącego przesłanka wznowienia.
Wbrew zarzutom skarżącego J. D. trafnie organ odwoławczy ocenił, że decyzja z dnia [...] została wydana z naruszeniem prawa – art. 10 § 1 k.p.a., przez co Skarb Państwa Nadleśnictwo [...] bez własnej winy nie brało udziału w postępowaniu.
Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] stwierdziło nieważność decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] w części dotyczącej przejęcia na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości ziemskiej położonej w gromadzie [...], stanowiącej w dacie przejęcia własność G.D. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ wskazał, ze decyzja ta została wydana z rażącym naruszeniem art. 75 ust. 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnym albowiem nie określało nieruchomości ziemskich podlegających przejęciu na rzecz Skarbu Państwa. Obowiązkiem organu w sytuacji niemożności dokładnego określenia nieruchomości poprzez podanie nr ewidencyjnego działki było dokonanie jej dokładnego opisu lub wymienienie nieruchomości o ustalonych granicach, które bezpośrednio otaczają nieruchomość będącą przedmiotem decyzji. Nieokreślenie w decyzji granic nieruchomości podlegającej przejęciu skutkowało także niewykonalnością decyzji w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a., albowiem rozstrzygnięcie takie nie mogło stanowić tytułu wykonawczego do odebrania nieruchomości.
Sąd podzielił stanowisko organu, że Skarbowi Państwa Lasy Państwowe Nadleśnictwu [...] przysługuje prawo uczestniczenia w postępowaniu o stwierdzenie nieważności ww. decyzji. Nie jest wszak kwestionowane w niniejszej sprawie, a okoliczność ta wynika ze złożonego wypisu z Ksiąg Wieczystych, ze Nadleśnictwo jest właścicielem nieruchomości o nr [...], które to działki stanowiły część różnych parcel będących przedmiotem decyzji z dnia [...]. Bez znaczenia przy tym pozostaje, że wyżej opisana wada decyzji z dnia [...] skutkująca koniecznością stwierdzenia nieważności tego rozstrzygnięcia nie pozwalała na wskazanie ponad wszelką wątpliwość granic parceli stanowiącej niegdyś własność G. D., a w konsekwencji czy wyżej wskazane nieruchomości stanowią część tej parceli. Wątpliwość ta jednak w okolicznościach niniejszej sprawy musi być rozstrzygnięta "na korzyść odwołującego się", albowiem odmienna ocena musiałaby prowadzić do sytuacji, że skarżące Nadleśnictwo nie mogłoby w niemal żadnych okolicznościach dowieść, że jest właścicielem gruntów stanowiących niegdyś własność G.D., z którego to prawa wywodzi przymiot strony. Taka wykładnia art. 28 k.p.a. byłaby sprzeczna z zasadą praworządności.
Konkludując, skoro Nadleśnictwo jest właścicielem nieruchomości wchodzących w skład przejętych na rzecz Skarbu Państwa, mocą kwestionowanej decyzji, parcel to nawet jeśli nie można ustalić ponad wszelką wątpliwość granic parceli G. D., to należało uznać, że Nadleśnictwo posiada przymiot strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...].
Jest niewątpliwe, że podmiot ten nie uczestniczył bez własnej winy w postępowaniu nieważnościowym zakończonym wydaniem decyzji z dnia [...]. Zatem uzasadnione jest stanowisko organu odwoławczego, że zaistniała przesłanka wznowieniowa, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.
Organ zgodnie z ciążącym na nim obowiązkiem – w dalszej kolejności rozważył czy nie zaistniały przesłanki negatywne opisane w art. 146 § 1 lub 2 k.p.a. W tych bowiem przypadkach, pomimo stwierdzenia kwalifikowanego naruszenia prawa stanowiącego przesłankę do wznowienia postępowania, organ nie może uchylić wadliwej decyzji. Z taką sytuacją mamy do czynienia w okolicznościach niniejszej sprawy. Słusznie bowiem organ stwierdził, że od wydania decyzji upłynęło 5 lat, a zatem zaistniała przeszkoda opisana w art. 146 § 1 k.p.a co uzasadnia wydanie decyzji w oparciu o art. 151 § 1 k.p.a
Nie można natomiast podzielić stanowiska skarżącego Nadleśnictwa, że omawiany termin nie upłynął skoro Nadleśnictwu nie doręczono decyzji stwierdzającej nieważność decyzji z dnia [...]. Wykładnia art. 146 § 1 k.p.a. nie pozostawia bowiem wątpliwości co do tego, że bieg terminu odpowiednio: dziesięcio- i pięcioletniego rozpoczyna się od dnia doręczenia (ogłoszenia) decyzji pozostałym stronom postępowania. Budziło wprawdzie wątpliwości, czy w wypadku wielości stron za datę początkowa należy traktować pierwsze czy ostatnie doręczenie, jednakże w tym zakresie również w piśmiennictwie i orzecznictwie sądowym ukształtował się pogląd, który w pełni podziela Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, że w takim wypadku omawiany termin biegnie od daty ostatniego doręczenia albowiem to ta data decyduje o terminie uostatecznienia się decyzji. Czym innym jest wszak doręczenie decyzji wszystkim stronom postępowania, a czym innym wejście decyzji do obrotu prawnego. To ostatnie następuje już z chwilą pierwszego doręczenia decyzji stronie postępowania. Przyjęcie za prawidłowe interpretacji zaproponowanej przez skarżącego (rozpoczęcie biegu terminu od daty doręczenia stronie pominiętej w postępowaniu) prowadziłoby do sytuacji, w której przepis art. 151 § 2 w zw. z art. 146 § 1 k.p.a. w stosunku do przesłanki wznowieniowe określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. byłby przepisem "martwym". Nie istniałaby bowiem taka sytuacja faktyczna, która uzasadniałaby wydanie decyzji w oparciu o art. 151 § 2 w zw. z art. 146 § 1 i 145 § 1 pkt 4 k.p.a.
Z tych względów Sąd uznał, że zarzuty skargi nie znajdują oparcia w przepisach prawa, a biorąc dodatkowo pod uwagę, że Sąd nie dostrzegł takich naruszeń przepisów prawa procesowego lub materialnego, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy – skargi należało oddalić.
Mając powyższe na uwadze w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) Sąd orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło