I SA/Wa 2973/13

PostanowienieWSA w Warszawie2014-03-18

Skład orzekający: Gabriela Nowak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoby reprezentujące niesformalizowaną grupę społeczną mają legitymację procesową do składania zażalenia w postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym decyzji komunalizacyjnej?
Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że osoby reprezentujące niesformalizowaną grupę, które nie posiadają prawnorzeczowego tytułu do nieruchomości ani przepisu prawa materialnego uprawniającego do udziału w postępowaniu, nie mają legitymacji procesowej do bycia stroną postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie decyzji komunalizacyjnej. Interes prawny musi mieć podstawę w przepisie prawa materialnego, a prawa wynikające ze stosunku obligacyjnego nie dają takiego interesu prawnego.
Stan faktyczny
Grupa osób reprezentowana przez L.P. i S.P., będących lokatorami mieszkań zakładowych na skomunalizowanym gruncie, wniosła zażalenie na postanowienie WSA w Warszawie odmawiające wstrzymania wykonania decyzji Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej dotyczącej stwierdzenia nabycia własności nieruchomości. Grupa nie posiadała formalnego statusu ani dokumentów potwierdzających uprawnienia do reprezentacji. Wnoszący zażalenie wyjaśnili, że działają społecznie i oczekują na możliwość wykupu mieszkań na preferencyjnych zasadach.
Rozstrzygnięcie
Odrzucił zażalenie i orzekł zwrot skarżącym kwoty 100 zł tytułem wpisu od zażalenia.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym zażalenia Grupy [...] reprezentowanej przez L.P. i S.P. na postanowienie Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 grudnia 2013 r. sygn. akt I SA/Wa 2973/13 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi [...] S.A. w W. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa własności nieruchomości postanawia: 1. odrzucić zażalenie; 2. zwrócić skarżącym solidarnie kwotę 100 (sto) złotych tytułem wpisu od zażalenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 23 grudnia 2013 r. sygn. akt I SA/wa 2937/13 odmówił wstrzymania wykonania decyzji Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa własności nieruchomości. W dniu 15 stycznia 2014 r. zażalenie od powyższego postanowienia wnieśli L.P. i S.P. reprezentujący Grupę [...], wskazując że są lokatorami mieszkań zakładowych znajdujących się w budynkach posadowionych na skomunalizowanym gruncie i oczekują na możliwość ich wykupu. Zarządzeniem z dnia 28 stycznia 2014 r. Sąd wezwał wnoszących zażalenie do wskazania, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia zażalenia, czy Grupa [...], którą reprezentują została zarejestrowana, a jeśli tak, zobowiązano do nadesłania dokumentu, z którego wynika uprawnienie osób wnoszących zażalenie do reprezentowania tej Grupy (np. statutu, odpis z rejestru stowarzyszeń, itp.). W przypadku braku takiego dokumentu, wezwano wnoszących zażalenie do nadesłania, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia zażalenia, pełnomocnictwa procesowego do występowania w imieniu członków Grupy [...] przed sądami administracyjnymi. W odpowiedzi L.P. i S.P. w piśmie z dnia 11 lutego 2014 r. wyjaśnili, że Grupa [...], w imieniu której występują, nie jest w żaden sposób sformalizowana. Została ona utworzona w związku z przedłużającym się procesem uwłaszczenia działek, na których znajdują się budynki, w których wnoszący zażalenie zamieszkują wraz z pozostałymi kolejarzami. Wnoszący zażalenie włączyli się do przedmiotowej sprawy by doprowadzić do jej sfinalizowania, tj. uzyskania wykupu mieszkań zakładowych od [...] S.A. na preferencyjnych zasadach. Skład grupy zmieniał się wraz z upływem czasu. L.P. jest jej członkiem od początku istnienia, natomiast w miejsce J.Z., po jego śmierci, do Grupy wstąpił S.P. Od chwili zawiązania się Grupa [...] działa społecznie i nie posiada żadnego statusu. Wnoszący zażalenie podkreślili, że jako wieloletni pracownicy [...] są lokatorami mieszkań znajdujących się na skomunalizowanym gruncie, w których zamieszkują od kilkudziesięciu lat i liczą na ich wykup. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 178 w zw. z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym zażalenie wniesione po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalne, jak również zażalenie którego braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Badając dopuszczalność zażalenia, Sąd zobowiązany jest do ustalenia, czy zostało ono wniesione przez osoby uprawnione, tj. takie, które posiadają legitymację do bycia stroną w postępowaniu sądowoadministracyjnym. W niniejszej sprawie wnoszący zażalenie w piśmie z dnia 11 lutego 2014 r., odpowiadając na wezwanie Sądu z dnia 29 stycznia 2014 r. podali, że Grupa [...], którą reprezentują nie jest w żaden sposób sformalizowana, wobec czego należało rozważyć, czy L.P. i S.P. (osoby, które zażalenie podpisały) są legitymowani do bycia stroną (uczestnikiem postępowania) postępowania ze skargi [...] S.A. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa własności nieruchomości. Stosownie do treści art. 33 § 1 P.p.s.a. osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, jest uczestnikiem tego postępowania na prawach strony. Z powyższego przepisu wynika, że sam fakt uczynienia przez organ danego podmiotu stroną postępowania administracyjnego i doręczenie mu decyzji nie stanowi samo przez się, że podmiot taki będzie uczestnikiem postępowania sądowoadministracyjnego. Ważne jest bowiem, aby posiadał on w tym postępowaniu interes prawny. Jest to o tyle istotne, że podmiot taki będzie miał prawo do składania w postępowaniu sądowym wniosków procesowych, czy też zaskarżania wydanych w sprawie orzeczeń. Interes prawny ma charakter materialnoprawny. Oparty jest na normach administracyjnego prawa materialnego, gdzie musi istnieć norma prawna przewidująca w określonym stanie faktycznym i prawnym, i w odniesieniu do konkretnego podmiotu możliwość wydania określonego aktu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 września 2001 r. sygn. akt I SA 2326/00; Lex nr 54528). Treścią interesu prawnego jest publiczne prawo podmiotowe rozumiane, jako przyznanie przez przepis prawa jednostce konkretnej korzyści, które można realizować w postępowaniu administracyjnym, czy sądowoadministracyjnym. Interes prawny musi mieć więc swe źródło w przepisie prawa materialnego. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowoadministracyjnym, stronami postępowania komunalizacyjnego są Skarb Państwa i właściwa gmina, gdyż między nimi dochodzi do przekształceń prawa własności. Interes prawny w postępowaniu komunalizacyjnym miałby również podmiot, który wykazałby, że przysługuje mu tytuł prawnorzeczowy do nieruchomości będącej przedmiotem postępowania komunalizacyjnego (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 listopada 1993 r. sygn. akt II SA 1783/93, niepubl. oraz wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 marca 2004 r. w sprawach sygn. akt I SA 1307/02, 1308/02, 1309/02, 1310/02; https://cbois.nsa.gov.pl). Z kolei w wyroku z dnia 3 czerwca 2003 r. sygn. akt I SA 2801/01 (Lex 149523), Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, że nawet roszczenie o nabycie prawa użytkowania wieczystego nie daje legitymacji do uczestniczenia, jako strona w postępowaniu komunalizacyjnym. W niniejszej sprawie wnoszący zażalenie wyjaśnili, że są mieszkańcami lokali zakładowych znajdujących się na skomunalizowanym gruncie, oczekującymi na możliwość ich wykupu, i z powyższego wywodzą swój interes do udziału w niniejszym postępowaniu. Okoliczności te, zdaniem Sądu, nie stanowią jednak interesu prawnego do bycia stroną postępowania sądowego, którego przedmiotem jest wydana w sprawie decyzja komunalizacyjna. Prawa i obowiązki wynikające ze stosunku obligacyjnego (np. z umowy najmu, dzierżawy) nie stanowią bowiem źródła interesu prawnego do bycia stroną omawianego postępowania. Jeszcze raz podkreślić bowiem należy, że tylko przepis prawa materialnego, stanowiąc podstawę interesu prawnego stwarza dla określonego podmiotu legitymację procesową strony. Bezspornie wnoszący zażalenie nie legitymują się żadnym prawnorzeczowym tytułem do skomunalizowanego gruntu i nie wskazali przepisu prawa materialnego stanowiącego dla nich umocowanie do bycia stroną (uczestnikiem) postępowania sądowego, którego przedmiotem jest zaskarżona decyzja. W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 w zw. z art. 33 § 1 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie przepisu art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło