I SA/Wa 2985/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Skiba (spr.), asesor WSA Anna Fyda-Kawula, sędzia WSA Bożena Marciniak, , po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J. P. na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] października 2021 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia oddala skargę. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji (Minister) postanowieniem z 6 października 2021 r. nr DAP-WAR-723-10/2021, po rozpatrzeniu zażalenia J. P. (Skarżący) z 27 września 2021 r., na pismo Wojewody Małopolskiego (Wojewoda) z 1 września 2021 r., przekazującego według właściwości, na podstawie art. 65 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020, poz. 256 ze zm.), powoływanej dalej jako "K.p.a." - wniosek Skarżącego z 27 sierpnia 2021 r. o zwrot nieruchomości będących własnością R. i J. F., znajdujących się na terenie Miasta T. - stwierdził niedopuszczalność wniesionego zażalenia. W uzasadnieniu organ przedstawił następująco stan sprawy: Skarżący, pismem z 27 sierpnia 2021 r., wystąpił do Wojewody o zwrot nieruchomości będących własnością R. i J. F., znajdujących się na terenie Miasta T. Pismem z 1 września 2021 r., Wojewoda, na podstawie art. 65 K.p.a. - przekazał ww. wniosek Skarżącego według właściwości do Prezydenta Miasta T., wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej, który według Wojewody jest właściwym do jego rozpatrzenia z uwagi na położenie nieruchomości oraz przedmiot. Pismem z 27 września 2021 r., Skarżący wniósł zażalenie na powyższe pismo. W uzasadnieniu wskazał, że zażalenie wnosi w tej części, w której Wojewody potraktował jego wniosek jako tylko o zwrot w trybie wywłaszczeniowym. Wskazał, że wniosek ten nie był tylko o zwrot wywłaszczonych nieruchomości ale też dotyczył dekretu o reformie rolnej, czy nacjonalizacji i innych, które rozpatruje Wojewoda lub Minister. Pismem z 29 września 2021 r., Wojewoda przekazał zażalenie Skarżącego do Ministra. W piśmie tym wskazał, że wniosek Skarżącego w części dotyczącej nieruchomości będących własnością R. i J. F., znajdujących się na terenie Miasta T. przekazał według właściwości, przy piśmie z 1 września 2021 r. do Prezydenta Miasta T., wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej, który jest właściwym do jego rozpatrzenia z uwagi na położenie nieruchomości oraz przedmiot, który dotyczy zwrotu wywłaszczonych nieruchomości. Jednocześnie Wojewoda wskazał, że mając na uwadze treść wniosku Skarżącego oraz jego zażalenia z 27 września 2021 r., – wniosek w części dotyczącej nieruchomości, które zostały przejęte dekretem o przeprowadzeniu reformy rolnej został przekazany do Oddziału Rewindykacji Mienia Wojewody, a więc pozostał zgodnie z właściwością u Wojewody, a wiec został mu nadany bieg. Jednocześnie Wojewoda wskazał, że we wniosku z 27 sierpnia 2021 r. Skarżący nie wskazał, że jego intencją jest zainicjowanie postępowania dotyczącego dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej, które to postępowanie nie jest postępowaniem zwrotowym. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji (Minister), rozpatrując wniesione zażalenie Skarżącego od pisma Wojewody z 1 września 2021 r., postanowieniem z 6 października 2021 r. nr DAP-WAR-723-10/2021 stwierdził niedopuszczalność wniesionego zażalenia. W uzasadnieniu wskazał, że, podstawą prawną pisma Wojewody z 1 września 2021 r. jest art. 65 K.p.a., który stanowi, że jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego, zawiadamiając jednocześnie o tym wnoszącego podanie. Zaznaczył też, że z treści tego przepisu wynika, że przekazanie podania organowi właściwemu następuje w formie czynności materialno-technicznej, a na zawiadomienie o przekazaniu podania nie przysługuje żaden środek zaskarżenia. Zażalenie na zawiadomienie, co do którego ustawodawca nie przewidział uprawnienia do jego zaskarżenia jest zażaleniem niedopuszczalnym. Dlatego też w myśl przepisu art. 134 K.p.a. w związku z art. 144 K.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność zażalenia. Jednocześnie Minister podkreślił, że po sprecyzowaniu żądania Wojewoda podjął dodatkowe postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie. Na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł Skarżący, bez jakiegokolwiek uzasadnienia. W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Przedmiotem kontroli Sądu w sprawie niniejszej jest postanowienie o stwierdzeniu niedopuszczalności zażalenia wydane na podstawie art. 134 K.p.a. Należy w tym miejscu wskazać, że przepis art. 134 w zw. z art. 127 § 3 K.p.a. obliguje organ odwoławczy do przeprowadzenia postępowania wstępnego polegającego na podjęciu czynności mających na celu ustalenie, czy środek w postaci odwołania jest dopuszczalny, oraz czy został wniesiony z zachowaniem terminu. Stwierdzenie zaistnienia przyczyny wskazującej na niedopuszczalność odwołania, czy też stwierdzenie jego wniesienia po terminie zobowiązuje organ do wydania rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 134 K.p.a., a więc postanowienia o stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania lub o stwierdzeniu uchybienia terminu do jego wniesienia. W takiej sytuacji merytoryczne rozpatrzenie odwołania nie jest możliwe, albowiem prowadziłoby do wydania decyzji dotkniętej wadą nieważności, to jest z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Co istotne, niedopuszczalność odwołania, o której mowa w art. 134 k.p.a., zachodzić może z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych. Niedopuszczalność odwołania z przyczyn podmiotowych obejmuje sytuacje wniesienia tego środka przez podmiot niemający legitymacji albo też wniesienia tego środka przez stronę niemającą zdolności do czynności prawnych. Niedopuszczalność odwołania z przyczyn przedmiotowych obejmuje z kolei przypadki braku przedmiotu zaskarżenia oraz przypadki wyłączenia przez przepisy prawne możliwości zaskarżenia decyzji bądź postanowienia w administracyjnym toku instancji. (B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. 9, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2008, str. 609). Przechodząc do oceny zaskarżonego postanowienia na wstępie Sąd wskazuje, że podziela ustalenia faktyczne i prawne dokonane przez organ. Żądanie Skarżącego (zawarte w piśmie z 27 sierpnia 2021 r. ) dotyczyło wyraźnie zwrotu nieruchomości będących własnością R. i J. F., znajdujących się na terenie Miasta T. Dodatkowo w zażaleniu Skarżący wskazał, że wniosek ten dotyczył również nieruchomości przejętych dekretem o reformie rolnej i na podstawie nacjonalizacji i innych. Dlatego też słusznie Wojewoda, pismem z 1 września 2021 r., na podstawie art. 65 K.p.a. przekazał ww. wniosek Skarżącego o zwrot wywłaszczonych nieruchomości według właściwości do Prezydenta Miasta T., wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej, który jest właściwym do jego rozpatrzenia o zwrot nieruchomości z uwagi na położenie nieruchomości oraz przedmiot. Jednocześnie Wojewoda w pozostałym zakresie wniosku (doprecyzowanego zażaleniem z 27 września 2021 r.) tj., w części dotyczącej nieruchomości, które zostały przejęte dekretem o przeprowadzeniu reformy rolnej nadał mu bieg poprzez przekazanie go do Oddziału Rewindykacji Mienia Wojewody, a więc pozostawił go u siebie, gdyż do jego kompetencji należą sprawy w tym przedmiocie. W tym miejscu wskazać należy, że zgodnie z art. 19 K.p.a., "Organy administracji publicznej przestrzegają z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej." Konsekwencję cytowanego przepisu stanowi powinność organu zbadania z urzędu swojej właściwości i postąpienia stosownie do wymogów art. 65 § 1 K.p.a., w przypadku stwierdzenia swojej niewłaściwości. Tak też postąpił Wojewoda, przekazując wniosek, pismem z 1 września 2021 r., w części dotyczącej zwrotu wywłaszczonych nieruchomości w trybie art. 65 K.p.a. - Prezydentowi Miasta T., wykonującemu zadania z zakresu administracji rządowej jako organowi właściwemu do jego rozpatrzenia. W pozostałej części wniosek, jak już wskazano powyżej - pozostawił u siebie, celem nadania mu dalszego biegu. Omawiane postanowienie ma zatem charakter wyłącznie procesowy i nie rozstrzyga sprawy merytorycznie. Warunkiem bowiem przystąpienia do oceny merytorycznej zarzutów zażalenia jest pozytywne zakończenie postępowania wstępnego przed organem odwoławczym, czyli stwierdzenie dopuszczalności zażalenia. Mając na względzie powyższe uznać należy, że Minister prawidłowo przyjął, że w tym konkretnym przypadku mamy do czynienia z niedopuszczalnością zażalenia z przyczyn przedmiotowych - wyłączenia przez przepisy prawne możliwości zaskarżenia rozstrzygnięcia w toku instancji. Zgodnie bowiem z treścią art. 65 § 1 K.p.a. " Jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego, zawiadamiając jednocześnie o tym wnoszącego podanie. Zawiadomienie o przekazaniu powinno zawierać uzasadnienie." Przekazanie sprawy do rozpoznania przez organ właściwy nie jest zaskarżalne. Przepis art. 65 K.p.a. tego nie przewiduje, a zgodnie z art. 141 § 1 K.p.a. "Na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi." Zatem słusznie Minister stwierdził niedopuszczalność przedmiotowego zażalenia zgodnie z art. 134 K.p.a. w związku z art. 144 K.p.a. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.), orzekł jak w sentencji. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 3 w związku z art. 120 p.p.s.a.