I SA/Wa 2992/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Wesołowska (spr.) Sędziowie: WSA Jolanta Dargas WSA Emilia Lewandowska Protokolant specjalista Joanna Pleszczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 maja 2015 r. sprawy ze skargi P. G. na postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] wydanym na podstawie art. 58 i 59 § 2 k.p.a. Minister Pracy i Polityki Społecznej (Minister), odmówił Skarżącej, P.G., przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wojewody [...] (Wojewoda) z dnia [...] wymierzającej Skarżącej karę pieniężną w wysokości [...] złotych za prowadzenie bez zezwolenia w ramach działalności gospodarczej placówki zapewniającej całodobową opiekę osobom w podeszłym wieku. Postanowienie to wydane zostało w następującym stanie faktycznym i prawnym. Decyzja Wojewody z dnia [...] doręczona została mężowi Skarżącej w dniu 1 lipca 2013 r. na adres do doręczeń wskazany przez Skarżącą we wpisie do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. Skarżąca złożyła odwołanie w dniu 18 lipca 2013 r. Postanowieniem z dnia [...] Minister wydał postanowienie o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Skarżąca wniosła na powyższe postanowienie skargę wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. We wniosku o przywrócenie terminu Skarżąca wskazała, że termin do wniesienia odwołania upłynął, gdyż nie było jej w [...] (była na urlopie) i nie ona odebrała korespondencję. Skarga na postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania oddalona została prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 czerwca 2014 r. I SA/Wa 2351/13. Po uprawomocnieniu się wyroku WSA w Warszawie, opisanym na wstępie postanowieniem Minister rozpoznał dołączony do skargi wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania i odmówił przywrócenia terminu. Minister wyjaśnił w uzasadnieniu postanowienia, że termin do dokonania określonej czynności może zostać przywrócony, jeżeli strona uprawdopodobni, że uchybienie terminowi nastąpiło bez jej winy. W ocenie organu, Skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w niezłożeniu odwołania w terminie. Uprawdopodobnienie braku winy nie może się sprowadzać tylko do stwierdzenia, że Skarżąca przebywała poza [...] na urlopie. W ocenie organu, sam fakt nieprzebywania Skarżącej w [...] w terminie do wniesienia odwołania w sytuacji, gdy decyzja została doręczona w sposób prawidłowy dorosłemu domownikowi, jest niewystarczający do uznania, że Skarżąca nie ponosi winy za uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Skarżąca wiedziała o toczącym się wobec niej postępowaniu administracyjnym, uczestniczyła w postępowaniu kontrolnym w dniu [...] i powinna się spodziewać dalszej korespondencji w sprawie. Wyjeżdżając na urlop mogła chociażby ustanowić pełnomocnika, który podjąłby się wniesienia odwołania w terminie. Końcowo organ wskazał, że brak zachowania przez Skarżącą terminu do wniesienia odwołania nie był wywołany przyczynami od niej niezależnymi, lecz raczej niedostateczną dbałością o prowadzenie własnych spraw. Skarżąca złożyła skargę do tutejszego sądu na powyższe postanowienie (nazywając je błędnie decyzją) i wniosła o jego uchylenie, przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania i zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania. W uzasadnieniu wskazała, że [...] to jest w dacie doręczenia decyzji, przebywała na urlopie z dziećmi poza [...], pismo odebrał jej mąż, który nie otworzył pisma, gdyż było zaadresowane do niej. Niezwłocznie po powrocie do [...] i przeczytaniu decyzji złożyła odwołanie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje : Skarga jest niezasadna. Okolicznością niesporną w sprawie jest fakt złożenia przez Skarżącą wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania w terminie 7 dni od ustania przyczyny jego uchybienia. Jak wynika z akt administracyjnych, Skarżąca wniosek o przywrócenie terminu złożyła w terminie 7 dni od dnia doręczenia jej postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Powyższa okoliczność nie była również kwestionowana przez Ministra. Okolicznością niesporną jest również dopełnienie przez Skarżącą czynności, dla której przewidziany był termin, to jest wniesienie odwołania. Wobec powyższego, dla możliwości przywrócenia terminu do wniesienia odwołania konieczne było uprawdopodobnienie przez Skarżącą, iż uchybienie terminu nastąpiło z przyczyn przez nią niezawinionych. Skarżąca we wniosku o przywrócenie terminu jako przyczynę uchybienia terminowi wskazała wyjazd na wakacje i okoliczność, że to nie ona odebrała decyzję. W ocenie sądu, fakt odebrania decyzji przez inną osobę niż Skarżąca mógłby być rozważany ewentualnie jako podstawa do uznania, iż decyzja nie została doręczona prawidłowo, a w konsekwencji nie doszło do uchybienia terminowi do wniesienia odwołania. Należy jednak mieć na względnie fakt, że prawomocnym wyrokiem tutejszego sądu z dnia 5 czerwca 2014 r. skarga Skarżącej na postanowienie w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania została oddalona. Z mocy art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Zatem zarówno na etapie rozpoznawania przez organ wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania jak i na etapie rozpoznawania przez sąd skargi na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania nie jest możliwe kwestionowanie prawidłowości doręczenia decyzji. Wobec powyższego rozważyć należało, czy organ postąpił prawidłowo uznając, iż wskazane przez Skarżącą przyczyny uchybienia terminowi nie mogą być uznane za niezawinione. W orzecznictwie przyjmuje się, że brak winy w uchybieniu terminowi zachodzi tylko wtedy, gdy dokonanie czynności było niemożliwe z uwagi na przeszkodę, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej w danych okolicznościach można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Oznacza to, że przywrócenie terminu mogą uzasadniać wyłącznie obiektywne, występujące bez woli strony okoliczności, które mimo dołożenia odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw uniemożliwiały dokonanie czynności w przewidzianym terminie. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez zainteresowanego zalicza się przykładowo przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar. Inne okoliczności, takie jak zwolnienie lekarskie od pracy czy wyjazd z miejsca zamieszkania nie uprawdopodabniają, przy zastosowaniu obiektywnego miernika staranności, braku winy w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej. Okoliczności te nie wykluczają bowiem możliwości dokonania czynności procesowej przez stronę (np. podpisania odwołania) i nadania pisma przez pocztę osobiście lub przez inną osobę. O braku winy można więc mówić tyko w tym przypadku, gdy strona w celu dochowania terminu zmuszona byłaby do podjęcia nadzwyczajnego wysiłku, przykładowo zagrażającego jej zdrowiu lub życiu albo narażającego ją na poważne straty (por wyrok WSA w Gliwicach z dnia 15 stycznia 2014 r. II SA/Gl 1520/13). Taka sytuacja nie zachodziła w rozpoznawanej sprawie. Nieobecność Skarżącej w miejscu zamieszkania z powodu wyjazdu na wakacje nie może świadczyć o obiektywnej niemożliwości dochowania przez nią terminu do wniesienia odwołania. Skarżąca, będąc przedsiębiorcą prowadzącym działalność gospodarczą, mogła tak zorganizować swoje zajęcia zawodowe, aby samodzielnie lub też przy pomocy innych osób odebrać kierowaną do niej korespondencję lub ustalić, choćby drogą telefoniczną, czy taka korespondencja w czasie jej nieobecności w miejscu zamieszkania nie była do niej wysyłana. Takich działań, świadczących o dochowaniu należytej staranności, Skarżąca jednak nie podjęła, narażając się na negatywne konsekwencje swojego działania w toczącym się z jej udziałem postępowaniu administracyjnym. Wobec powyższego, sąd rozpoznający sprawę w pełni podziela stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu, że przedstawione przez Skarżącą okoliczności nie mogą być uznane za wyłączające jej winę w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Oznacza to, że skarga jako bezzasadna podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.