I SA/Wa 300/05
WyrokWSA w Warszawie2005-04-01
Skład orzekający: Ewa Dzbeńska, Monika Nowicka, Jerzy Siegień
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o przekazaniu nieruchomości w użytkowanie, wydana na podstawie niekompletnego wniosku i pozbawiona wymaganych załączników (mapy geodezyjnej, odpisu z księgi wieczystej), może zostać uznana za nieważną z powodu rażącego naruszenia prawa?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję stwierdzającą nieważność decyzji o przekazaniu nieruchomości, uznając, że organy nie zbadały wystarczająco materiału dowodowego pod kątem zgodności z prawem. Decyzja o przekazaniu nieruchomości była wadliwa, ponieważ wniosek nie spełniał wymogów formalnych określonych w rozporządzeniu, a sama decyzja nie zawierała wymaganych danych i załączników, co uniemożliwiało precyzyjne określenie przekazywanej nieruchomości i zmian własnościowych. Brak ten mógł mieć charakter rażącego naruszenia prawa.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi E. P. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, która utrzymała w mocy wcześniejszą decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta W. z 1984 r. o przekazaniu nieruchomości w użytkowanie Szkole [...]. Skarżąca podnosiła, że decyzja z 1984 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ wniosek o przekazanie terenu oraz sama decyzja nie spełniały wymogów formalnych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z 1962 r., w szczególności brakowało precyzyjnego oznaczenia terenu, mapy geodezyjnej i odpisu z księgi wieczystej.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, i zasądzono zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Dzbeńska /spr./ Sędziowie WSA Monika Nowicka Asesor WSA Jerzy Siegień Protokolant Iwona Kosińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi E. P. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] listopada 2003 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] maja 2003 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Infrastruktury na rzecz E. P. kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
I SA /Wa 300/05
Uzasadnienie
Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] maja 2003r. nr. [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta W. z dnia [...] września 1984r. przekazującej w zarząd i użytkowanie Szkole [...] w W. nieruchomość położona w W. przy ul. [...] w części dotyczącej nieruchomości oznaczonej nr. hip. [...] o pow. [...] m2.
W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że stwierdzenie nieważności decyzji Ministerstwa Budownictwa z dnia [...] lipca 1950 r. odmawiającej byłym właścicielom nieruchomości [...] prawa własności czasowej działa ze skutkiem ex tunc, czyli decyzja ta została wyeliminowana z obiegu prawnego od dnia jej wydania. Nie oznacza to jednak, że Prezydent W. wydając decyzję z dnia [...] września 1984r o oddaniu spornego gruntu w użytkowanie Szkole [...] w W. nie mógł działać na podstawie decyzji odmownie załatwiającej wniosek dekretowy, znajdującej się wówczas w obrocie prawnym. Skutek ex tunc odnosi się bowiem do unieważnionej decyzji z dnia [...] lipca 1950 r., nie zaś do późniejszej decyzji o oddaniu gruntu w użytkowanie.
Okoliczności sprawy wskazywałyby natomiast na przesłankę wznowienia postępowania, zakończonego kontrolowaną decyzją, określoną w art. 145 § l pkt 8 Kpa, stanowiącym, że wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. Przesłanki wznowienia postępowania (art. 145 § l Kpa) nie mogą zaś być podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy w trybie art. 127 § 3 kpa Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast wydał decyzję w dniu [...] listopada 2003r. nr. [...] którą utrzymał w mocy wyżej wspomnianą decyzję własną.
W uzasadnieniu organ podniósł, że decyzją Prezydenta W. z dnia [...] września 1984r. wydaną w związku z umową zawartą w dniu [...] grudnia 1978r., nieruchomość przy ul. [...] została przekazana Szkole [...] w W. w nieodpłatnie użytkowanie na cele naukowo wychowawcze.
Protokółem zdawczo-odbiorczym z dnia [...] września 1984r. nieruchomość położona ta została przekazana przez Wydział [...] Urzędu Dzielnicowego [...] Szkole [...] w W.
Zgodnie z § 8 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie przekazywania terenów w miastach i osiedlach (Dz.U. Nr 3, póz. 23), stanowiącym podstawę wydania decyzji z dnia [...] września 1984r., o przekazaniu terenu państwowego pomiędzy jednostkami państwowymi bez zmiany sposobu jego użytkowania decydowała na wniosek jednostki przejmującej jednostka nadrzędna nad jednostką przekazującą po zasięgnięciu opinii organu do spraw gospodarki komunalnej i mieszkaniowej prezydium powiatowej (miejskiej) rady narodowej.
W myśl § 8 ust. 2 rozporządzenia wniosek jednostki przejmującej powinien zawierać: oświadczenie jednostki przejmującej, że korzystanie z przejętego terenu odbywać się będzie bez zmiany dotychczasowego sposobu użytkowania, zgodę jednostki nadrzędnej nad jednostką przejmującą na przejęcie terenu objętego wnioskiem. Ponadto we wniosku należało wskazać: teren, który ma być przedmiotem przekazania, z oznaczeniem położenia, powierzchnię terenu i jego granice z dołączeniem mapy geodezyjnej lub planu sytuacyjnego z oznaczeniem granic terenu, a także dołączyć odpis z księgi wieczystej (jeżeli była prowadzona).
W trakcie prowadzonego postępowania organ centralny występował do [...] Urzędu Wojewódzkiego oraz do Biura Gospodarki Nieruchomościami, Geodezji i Katastru Urzędu W. z prośbą o odszukanie i przesłanie akt związanych z wydaniem badanej decyzji. Z uzyskanych odpowiedzi wynika, iż akta sprawy nie znajdują się w posiadaniu [...] Urzędu Wojewódzkiego, [...] Kuratora Oświaty oraz Biura Gospodarki Nieruchomościami, Geodezji i Katastru Urzędu W.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła E. P.
W skardze podnosi, że decyzja Prezydenta W. z dnia [...] września 1984 roku, została wydana z rażącym naruszeniem prawa, bowiem odpis wniosku o przekazanie terenu, nie spełnia wymogów określonych w § 5 i § 8 ust.2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 31 maja 1962r. w sprawie przekazywania terenów w miastach i osiedlach ( Dz. U. 1969 Nr3 poz.19), także kontrolowana decyzja nie spełnia wymogów przewidzianych przez § 6 ust.1,2,5 i 6 tego rozporządzenia, bowiem nie zawiera danych i załączników wymaganych tym przepisem. Nie określono .powierzchni terenu i jego granic z dołączeniem mapy geodezyjnej lub planu sytuacyjnego, z oznaczeniem na mapie lub planie granic terenu oraz odpisu księgi wieczystej, o ile była prowadzona dla tego terenu. Brak jest ponadto decyzji o ustaleniu lokalizacji szczegółowej (§ 5 ust. l pkt 3) oraz oświadczenia jednostki przejmującej, że korzystanie z przejętego terenu odbywało się będzie bez zmiany dotychczasowego sposobu użytkowania, zgody jednostki nadrzędnej nad jednostką przejmującą na przejęcie terenu objętego wnioskiem.
W konkluzji wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej.
Minister Infrastruktury wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał argumenty wskazane w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga jest uzasadniona.
Na wstępie należy zaznaczyć, iż zaskarżona decyzja została wydana w trybie postępowania nadzorczego, którego przedmiotem była ocena ostatecznej decyzji Prezydenta W. z dnia [...] września 1984r. pod kątem ustalenia zaistnienia przesłanek enumeratywnie wymienionych w przepisie art. 156 § 1 kpa. W orzecznictwie sądowo administracyjnym utrwalił się pogląd o samodzielnym charakterze postępowania nadzorczego, którego wszczęcie rozpoczyna nowe postępowanie w stosunku do postępowania przeprowadzonego w trybie zwykłym. Rozstrzygające w tym postępowaniu organy obowiązane są przestrzegać ogólnych reguł procedury administracyjnej, a w szczególności pełnego wyjaśnienia okoliczności istotnych dla wydania znajdującej się w ich kompetencji decyzji.
W ocenie Sądu ustalony przez organy pierwszej i drugiej instancji stan faktyczny sprawy i dokonana na jego podstawie ocena prawna budzą wątpliwości pod względem zgodności z prawem. Decyzja Prezydenta W. z dnia [...] września 1984r. była badana przez organ drugiej instancji, jedynie pod kontem jej zgodności § 8 ust.2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 31 maja 1962r. w sprawie przekazywania terenów w miastach i osiedlach ( Dz. U. 1969 Nr3 poz.19), Uszedł uwadze organów fakt, że zgodnie z treścią § 8 ust. 2 wniosek jednostki przejmującej powinien zawierać dane wymienione w § 5 ust. 2 pkt.1 i 2 cytowanego rozporządzenia to znaczy "należało we wniosku wskazać 1. teren, który ma być przedmiotem przekazania, z oznaczeniem ulic, numerów lub innych danych służących do określenia położenia terenu, 2. powierzchnię terenu i jego granice z dołączeniem mapy geodezyjnej lub planu sytuacyjnego z oznaczeniem granic, a jeśli dla terenu była prowadzona księga wieczysta – również odpis tej księgi". Znajdujący się w aktach administracyjnych niniejszej sprawy wniosek nie zawiera ponad wszelka wątpliwość wymaganych cytowanym przepisem informacji o przekazywanej nieruchomości. Brak tych danych rzutuje na treść i formę kontrolowanej decyzji, która nie spełnia warunków sprecyzowanych w przepisach rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 31 maja 1962 r.Zgodnie z § 9 cytowanego rozporządzenia decyzja o przekazaniu terenu, powinna zawierać dane wymienione w § 6 ust. 1 pkt.1, 2, 5, i 6 tego aktu. Zaś § 6 ust.1 pkt. 2 rozporządzenia stanowi "opis przekazanego terenu: położenie, powierzchnię z dołączeniem mapy geodezyjnej lub planu sytuacyjnego uwzględniających granice terenu oraz oznaczenie księgi wieczystej , jeśli jest prowadzona dla tego terenu, jeśli teren jest zabudowany decyzja powinna zawierać opis budynków i urządzeń oraz ich stan techniczny.
W materiale aktowym brak jest map geodezyjnych, bądź planu, o których mowa w cytowanym przepisie. Powyższe braki nie pozwalają sprecyzować numeru ewidencyjnego przekazanej działki oraz określić zmian własnościowych jakie zachodziły na tym terenie, gdyż organy nie wykazały, że nieruchomość przy ul. [...]. jest tożsama z nieruchomością przy ul [...], o której mowa w zaświadczeniu Sądu Rejonowego dla [...] .
Należy także zauważyć, że postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji organ wszczął na wniosek E. P. choć w aktach sprawy brak jest dokumentu, z którego wynikało by następstwo prawne wnioskodawczyni po M. i E. E. małżonkach B.
Wobec powyższego Sąd stwierdza, że materiał dowodowy został zebrany i rozpatrzony z naruszeniem zasad wynikających z treści art. 7 i 77 kpa, a zaprezentowana w uzasadnieniu zaskarżonych decyzji analiza tego materiału narusza zasadę jego swobodnej oceny wyrażoną w art. 80 kpa.
Rozpoznając ponownie sprawę organy w pierwszej kolejności zbadają czy skwarzącej służy przymiot strony w postępowaniu nadzorczym oraz uzupełnią materiał dowodowy i zbadają czy przekazanie w użytkowanie przedmiotowej nieruchomości nastąpiło zgodnie z przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 31 maja 1962r. w sprawie przekazywania terenów w miastach i osiedlach, a jeśli stwierdzą naruszenie tych przepisów to rozważa czy naruszenie to miało charakter rażący.
Biorąc powyższe pod uwagę orzeczono jak w wyroku na podstawie art. 145 §1 pkt.1 lit. c, art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270)
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło