I SA/Wa 301/08
WyrokWSA w Warszawie2008-09-25
Skład orzekający: Gabriela Nowak, Agnieszka Miernik, Przemysław Żmich
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej jest zobowiązany do uwzględnienia nakładów inwestycyjnych poniesionych na nieruchomość, która została przeznaczona pod budowę drogi publicznej, jeśli pozwolenie na budowę obiektu, na którym poczyniono nakłady, zawierało warunek o tymczasowym charakterze inwestycji i braku prawa do odszkodowania?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie jest zobowiązany do uwzględnienia nakładów inwestycyjnych poniesionych na nieruchomość przeznaczoną pod budowę drogi publicznej, jeśli pozwolenie na budowę obiektu, na którym poczyniono nakłady, zawierało warunek o tymczasowym charakterze inwestycji i braku prawa do odszkodowania. Pozwolenie takie, wiążąc strony i inne organy administracji, wyłącza możliwość przyznania odszkodowania za nakłady, nawet jeśli zostały one poczynione przed wydaniem decyzji o wywłaszczeniu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. i M. Z. na decyzję Ministra Infrastruktury utrzymującą w mocy decyzję Wojewody o wywłaszczeniu nieruchomości na cele budowy autostrady i ustaleniu odszkodowania. Skarżący domagali się wyższego odszkodowania, uwzględniającego nakłady na parking i kręgi betonowe. Organy administracji odmówiły uwzględnienia tych nakładów, powołując się na warunki pozwolenia na budowę tymczasowego baru gastronomicznego, które przewidywały rozbiórkę na koszt właściciela i bez odszkodowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie Asesor WSA Agnieszka Miernik Asesor WSA Przemysław Żmich (spr.) Protokolant Jolanta Dominiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 września 2008 r. sprawy ze skargi A. Z. i M. Z. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] stycznia 2008 r., nr [...] w przedmiocie wywłaszczenia i odszkodowania oddala skargę.
Minister Infrastruktury, po rozpatrzeniu odwołania A. i M. Z., decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2007 r., nr [...] orzekającą o: 1. wywłaszczeniu, na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości niezabudowanych położonych w gminie K., oznaczonych w ewidencji gruntów obrębu [...] jako działki nr [...] o pow. [...] ha, [...] o pow. [...] ha i [...] o pow. [...] ha, stanowiących własność A. i M. Z., na cele budowy autostrady [...] na odcinku od granicy województwa [...] z województwem [..] (km [...]) do węzła "[...] " (km [...] ); 2. ustaleniu odszkodowania za wyżej opisane nieruchomości w wysokości [...] zł oraz uchylił tą decyzję w pkt 3 i w tym zakresie orzekł o zobowiązaniu Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad do wypłaty odszkodowania w terminie 14 dni od dnia w którym decyzja organu pierwszej instancji będzie podlegać wykonaniu.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lipca 2002 r., nr [...] ustalił lokalizację autostrady płatnej [...], na odcinku od granicy województwa [...] z województwem [...] (km [...]) do węzła "[...]" (km [...]), obejmującą część nieruchomości położonych w Gminie K., oznaczonych w ewidencji gruntów obrębu [...] jako działki nr [....] o pow. [...] ha i [...] o pow. [...] ha.
Wójt Gminy K. decyzją z dnia [...] kwietnia 2005 r., nr [...] zatwierdził podział działki nr [...] na działki nr [...] oraz działki nr [...] na działki nr [...] i nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.
Wnioskiem z dnia 31 sierpnia 2005 r. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad – dalej GDDKiA wystąpił do Wojewody [...] o wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego przedmiotowej nieruchomości, w trybie przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych (Dz. U. Nr 80, poz. 721 ze zm.).
Pismem z dnia 2 listopada 2005 r. Wojewoda [...] wyznaczył stronom ostateczny termin na zawarcie umowy przeniesienia własności nieruchomości, a następnie wobec bezskutecznego upływu terminu do zawarcia umowy, w dniu 24 stycznia 2006 r. zawiadomił strony o wszczęciu postępowania w sprawie wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] maja 2007 r. orzekł o: 1. wywłaszczeniu, na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości niezabudowanych położonych w gminie K., oznaczonych w ewidencji gruntów obrębu [...] jako działki nr [...] o pow. [...] ha, [...] o pow. [...] ha i [...] o pow. [...] ha, stanowiące własność A. i M. Z., na cele budowy autostrady [...] na odcinku od granicy województwa [...] z województwem [...] (km [...]) do węzła "[...]" (km [...]); 2. ustaleniu odszkodowania za wyżej opisane nieruchomości w wysokości [...] zł; 3 zobowiązaniu Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad do wypłaty odszkodowania ustalonego w pkt 2 dotychczasowym właścicielom – A. i M. Z. – jednorazowo w terminie 14 dni od dnia w którym decyzja stanie się ostateczna.
Od powyższej decyzji A. i M. Z. wnieśli odwołanie domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i wypłacenia odszkodowania w wysokości [...] zł, zgodnie z wyceną sporządzoną przez biegłego rzeczoznawcę.
Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r. utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2007 r., w części dotyczącej pkt 1 i 2 oraz uchylił tą decyzję w pkt 3 i w tym zakresie orzekł o zobowiązaniu Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad do wypłaty odszkodowania w terminie 14 dni od dnia w którym decyzja niniejsza będzie podlegać wykonaniu. W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 5 pkt 1 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o zmianie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2006r. Nr 220, poz. 1601 ze zm.) do spraw wszczętych i niezakończonych do dnia jej wejścia w życie (tj. do dnia 16 grudnia 2006r.), decyzją ostateczną stosuje się przepisy dotychczasowe. Przepis art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 roku o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych stanowi, iż wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego, w odniesieniu do nieruchomości przeznaczonych na pasy drogowe, następuje na wniosek Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad po bezskutecznym upływie terminu do zawarcia umowy sprzedaży przedmiotowej nieruchomości, o której mowa w art. 13 ust. 1, wyznaczonego przez wojewodę na piśmie właścicielowi lub użytkownikowi \\ieczystemu tych nieruchomości. Termin ten nie może krótszy niż 30 dni od dnia otrzymania przez właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości pisemnej oferty Generalnego Dyrektora Dróg Krąjowych i Autostrad dotyczącej zawarcia umowy.
Organ zauważył, że w dniu 19 marca 2007 r. odbyła się rozprawa wywłaszczeniowo - odszkodowawcza, dotycząca przedmiotowych działek, podczas której M. Z. podniósł, iż w operacie szacunkowym nie uwzględniono nakładów na wyłożenie kostką brukową parkingu i wjazdu na nieruchomość oraz betonowych kręgów. Rzeczoznawca majątkowy R. B. zgodził się na uzupełnienie sporządzonego operatu, pod warunkiem przedstawienia dokumentów, na podstawie których będzie można jednoznacznie stwierdzić, kiedy zostały poniesione te nakłady. W dniu 3 kwietnia 2007 r. rzeczoznawca majątkowy R. B. sporządził aneks do operatu szacunkowego, w którym uwzględnił nakłady poniesione na przygotowanie parkingu przed wydaniem decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2002 r. o ustaleniu lokalizacji autostrady płatnej [...].
Minister podał, że zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. wysokość odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość ustala się według jej stanu na dzień wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi i według jej wartości rynkowej w dniu wydania decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości. Stosownie do treści art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. wartość nieruchomości określają rzeczoznawcy majątkowi, o których mowa w ustawie o gospodarce nieruchomościami. Organ zauważył, że dla potrzeb niniejszego postępowania został sporządzony w dniu 5 stycznia 2007 r. operat szacunkowy oraz aneks określający wartość wywłaszczanej nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...]. Powyższy operat został sporządzony na podstawie przepisów ustawy z 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami i rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego. Zgodnie z § 36 ust. 1 tego rozporządzenia przy określaniu wartości rynkowej gruntów przeznaczonych lub zajętych pod drogi publiczne stosuje się podejście porównawcze, przyjmując ceny transakcyjne uzyskiwane przy sprzedaży gruntów odpowiednio przeznaczonych lub zajętych pod drogi publiczne. Zgodnie natomiast z ust. 2 w przypadku braku cen, o których mowa w ust. 1, wartość gruntów określa się w sposób następujący: 1) wartość działek gruntu wydzielonych pod nowe drogi publiczne albo pod poszerzenie dróg istniejących określa się jako iloczyn wartości 1 m2 gruntów, z których wydzielono te działki gruntu, i ich powierzchni, z tym że jeżeli przeznaczenie gruntów, z których wydzielono działki pod nowe drogi publiczne albo pod poszerzenie dróg istniejących, powoduje, że wartość tych gruntów jest niższa niż wartość gruntów przeznaczonych pod drogi, tak określoną wartość powiększa się o 50 %; 2) wartość gruntów zajętych pod drogi publiczne określa się jako iloczyn wartości 1 m2 gruntów o przeznaczeniu przeważającym wśród gruntów przyległych i ich powierzchni, z tym że jeżeli przeznaczenie gruntów przyległych powoduje, że ich wartość jest niższa niż wartość gruntów przeznaczonych pod drogi, tak ustaloną wartość powiększa się o 50%.
Minister zauważył, że przepisy ust. 1 i ust. 2 pkt 1 rozporządzenia stosuje się odpowiednio do określania wartości nieruchomości lub ich części nabywanych na cele budowy autostrad lub dróg, z tym że stan nieruchomości przyjmuje się na dzień wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji autostrady lub drogi krajowej, a ceny - na dzień zawarcia umowy, jeżeli nabycie następuje w drodze umowy, albo na dzień wydania decyzji o odszkodowaniu, jeżeli nabycie następuje w drodze odszkodowania.
Organ stwierdził, że wartość nieruchomości określono podejściem porównawczym, metodą porównywania parami. Spośród bazy 21 nieruchomości, wybrano 6 podobnych do niej nieruchomości, z których dalej do porównywania parami pozostawiono 4 najbardziej podobne do nieruchomości wycenianej przyjmując ceny transakcyjne uzyskiwane przy sprzedaży gruntów na cele inwestycyjne w zakresie budownictwa drogowego w okresie od stycznia 2005 r. do listopada 2006 r. Wartość działek nr [...] określono na kwotę [...] zł, natomiast wartość części działki nr [...] o pow. [...] m2, który stanowi drogę dojazdową do zajazdu i parking zadbany, wyasfaltowany, wyłożony kostką brukową określoną na kwotę [...] zł. W rezultacie wartość końcową określono na kwotę [...] zł. Natomiast w aneksie z dnia 3 kwietnia 2007 r. wartość kostki brukowej wyłożonej na części działki nr [...] wyliczono wg Katalogu cen jednostkowych robót i obiektów inwestycyjnych – [...] – [...], wyd. III kwartał 2006 r. i określono na kwotę [...] zł, wartość robót przy udrożnieniu rowu melioracyjnego o długości [...] m na kwotę [...] zł, a wartość rynkową gruntu na kwotę [...] zł. W rezultacie wartość końcową określono na kwotę [...] zł.
W dniu 11 kwietnia 2007 r. odbyła się kolejna rozprawa wywłaszczeniowo odszkodowawcza, podczas której, wobec faktu, iż z dokumentów dotychczas przedstawionych przez właściciela nie wynika jednoznacznie, że w dacie 30 lipca 2002 r. na części spornej działki była położona kostka brukowa, kolejny raz zobowiązano właściciela do przedstawienia dokumentów poświadczających ten fakt.
Odnosząc się do zarzutów A. i M. Z. Minister zauważył, że żądanie wypłacenia odszkodowania w wysokości [...] zł zgodnie z wyceną sporządzoną przez biegłego rzeczoznawcę jest nieuzasadnione. Zdaniem organu odwoławczego, decydujące znaczenie ma w tym zakresie decyzja Wójta Gminy K. z dnia [...] maja 2001 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę tymczasowego baru gastronomicznego na działce nr [...] przy [...] w km [...] w Ł., która określa czas użytkowania tymczasowych obiektów budowlanych, do czasu trwałego rozdysponowania terenu pod przyszłą autostradę oraz termin rozbiórki tymczasowych obiektów budowlanych w terminie 30 dni na własny koszt i bez odszkodowania, po powiadomieniu inwestora przez Generalnego Dyrektora Dróg Publicznych. W związku z powyższym Minister stwierdził, że niezależnie od faktu, czy przed datą 30 lipca 2002 r. dokonano przedmiotowych inwestycji, odszkodowanie za poniesione nakłady właścicielowi nieruchomości nie przysługuje.
Niezależnie od powyższego Minister wskazał, że zgodnie z art. 132 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami zapłata odszkodowania następuje jednorazowo, w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu podlega wykonaniu. Zaś stosownie do art. 9 ww. ustawy wykonanie decyzji wywłaszczeniowej następuje po upływie 14 dni od dnia, w którym upłynął bezskutecznie termin do wniesienia skargi na decyzję do sądu administracyjnego. Tak więc zawarte w. sentencji decyzji stwierdzenie, dotyczące terminu wypłaty odszkodowania jest wadliwe, w związku z czym organ orzekł reformatoryjnie w tym zakresie.
Od decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...] stycznia 2008 r. A. i M. Z. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji jako niezgodnej z prawem i wypłacenie odszkodowania w wysokości [...] zł, zgodnie z wyceną sporządzoną przez rzeczoznawcę majątkowego i waloryzacji należnego odszkodowania oraz wstrzymania wykonania decyzji Wojewody [...], do czasu rozpatrzenia skargi, z uwagi na to, że wykonanie tej decyzji spowodowałoby niepowetowaną szkodę właścicielom nieruchomości. W uzasadnieniu podnieśli, że w postępowaniu wywłaszczeniowym biegły rzeczoznawca R. B. dokonał prawidłowej wyceny na kwotę [...] zł, ponieważ w operacie szacunkowym uwzględnił nakłady dokonane przed dniem 30 lipca 2002 r., tj. między majem, a sierpniem 2001 r. na części działki nr [...] w postaci położenia na parkingu kostki brukowej i kręgów betonowych oraz udrożnienia rowu melioracyjnego, bez których budowa autostrady nie może być prowadzona. Skarżący zauważyli, że Oddział Zamiejscowy w C. dopuścił dowód z opinii biegłego na wniosek Urzędu. Oświadczyli, że parking wybudowany był wcześniej, niż bar gastronomiczny. Zarzucili organowi, że przedstawiciel Ministra, który opracował opinię nie badał wnikliwie i nie analizował planów geodezyjnych tylko przyjął tendencyjne wyjaśnienia udzielone przez pracownika [...] Urzędu Wojewódzkiego Oddziału Zamiejscowego w C. Poza tym skarżący podnieśli, że decyzja Wójta Gminy K. z dnia [...] maja 2001 r. dotyczyła pozwolenia na budowę baru gastronomicznego i dotyczyła działki nr [...], a nie działki [...].
W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie i jednocześnie podtrzymał stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 10 kwietnia 2008 r. odmówił wstrzymania wykonania decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2007 r.
Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 23 czerwca 2008 r., sygn. akt I OZ 404/08 oddalił zażalenie A. i M. Z. na powyższe postanowienie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga nie jest uzasadniona.
Na wstępie należy przypomnieć, że wojewódzkie sądy administracyjne sprawują w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności działalności administracji publicznej z prawem, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Stąd też Sąd nie mógł merytorycznie orzekać o przyznaniu skarżącym odszkodowania w kwocie [...] zł bądź o jego waloryzacji.
Poddając takiej właśnie kontroli zaskarżoną decyzję, Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Wojewody [...] z dnia [...] maja 2007 r., nie naruszają przepisów prawa, w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
W niniejszej sprawie podstawę prawną stanowiły przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych, w brzmieniu obowiązującym do dnia 16 grudnia 2006 r., co wynika z art. 5 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o zmianie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych oraz o zmianie niektórych innych ustaw. W sprawach nieuregulowanych w tej pierwszej ustawie, zgodnie z jej art. 23, stosuje się przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) – zwanej dalej ugn.
Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego, w odniesieniu do nieruchomości przeznaczonych na pasy drogowe, następuje na wniosek Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad – dalej GDDKiA, po bezskutecznym upływie terminu do zawarcia umowy, o której mowa w art. 13 ust. 1, wyznaczonego przez wojewodę na piśmie właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu tych nieruchomości. Termin ten nie może być krótszy niż 30 dni od dnia otrzymania przez właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości pisemnej oferty GDDKiA dotyczącej zawarcia umowy. Stosownie zaś do treści art. 16 ust. 1 i 2 tej ustawy postępowanie wywłaszczeniowe wszczyna, na wniosek GDDKiA, i wydaje decyzje w jego toku wojewoda. Decyzja o wywłaszczeniu nieruchomości, poza elementami określonymi w przepisach odrębnych, określa termin wydania nieruchomości lub opróżnienia lokali i innych pomieszczeń. Termin ten nie może być krótszy niż 30 dni od dnia doręczenia decyzji właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu nieruchomości. Według zaś art. 18 ust. 1 i 2 tej ustawy wysokość odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość ustala się według jej stanu na dzień wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi i według jej wartości rynkowej w dniu wydania decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości. Wartość nieruchomości określają rzeczoznawcy majątkowi, o których mowa w ustawie o gospodarce nieruchomościami.
Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie wskazane wyżej wymogi zostały spełnione.
Z akt sprawy wynika bowiem, że wywłaszczenie działek nr [...] nastąpiło na cel publiczny – budowę autostrady płatnej [...], co wynika z decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2002 r., nr [...] i ostatecznej decyzji Wójta Gminy K. z dnia [...] kwietnia 2005 r., nr [...] (okoliczność w sprawie niesporna). GDDKiA przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego przedstawił A. i M. Z. ofertę nabycia nieruchomości oznaczonej jako działki nr [...] w drodze umowy i przeprowadził w tym zakresie rokowania z właścicielami gruntu (pismo GDDKiA z dnia 19 kwietnia 2005 r., 6 czerwca 2005 r. i 10 sierpnia 2005 r. protokół rokowań z dnia 23 sierpnia 2005 r.), które nie przyniosły rezultatu (pismo M. Z. z dnia 25 kwietnia 2005 r. i 11 lipca 2005 r.). Po bezskutecznym upływie terminu do zawarcia umowy (pismo Wojewody [...] z dnia 2 listopada 2005 r.) organ wywłaszczeniowy, na skutek wniosku GDDKiA z dnia 9 stycznia 2006 r. zawiadomił strony o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego (zawiadomienie z dnia 24 stycznia 2006 r. ) oraz złożył wniosek o wpisanie do księgi wieczystej wzmianki o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego (wniosek z dnia 3 lutego 2006 r.). W dniu 5 stycznia 2007 r., po przeprowadzeniu w dniu 17 listopada 2006 r. oględzin nieruchomości, rzeczoznawca majątkowy R. B. sporządził wycenę nieruchomości dla działek nr [...]. W dniu 15 marca 2007 r. M. Z. zapoznał się z całością akt sprawy i treścią operatu szacunkowego (notatka służbowa z dnia 15 marca 2007 r.). W dniu 19 marca 2007 r. Wojewoda [...] przeprowadził rozprawę z udziałem rzeczoznawcy majątkowego i M. Z. będącego jednocześnie pełnomocnikiem A. Z. (pełnomocnictwo z dnia 24 października 2005 r.). Na rozprawie M. Z. przedłożył ofertę handlową z dnia 16 marca 2007 r. i dodatkowo wniósł o objęcie wyceną nakładów związanych z "robionym" w trakcie całego 2002 r. parkingiem i wyłożeniem kostki brukowej oraz o oszacowanie kręgów betonowych usytuowanych na gruncie (protokół rozprawy). W dniu 3 kwietnia 2007 r. biegły R. B. sporządził aneks do operatu szacunkowego, w którym uwzględnił wartość kostki brukowej położonej na części działki nr [...] o pow. [...] m2 i wartość udrożnienia rowu melioracyjnego. W dniu 11 kwietnia 2007 r. organ przeprowadził rozprawę z udziałem stron i rzeczoznawcy majątkowego i zobowiązał M. Z. do dostarczenia, w terminie 14 dni, dokumentów potwierdzających fakt położenia kostki brukowej przed dniem 30 lipca 2002 r. (wezwanie z dnia 18 kwietnia 2007 r.). M. Z. w dniu 23 kwietnia 2007 r. stawił się osobiście w siedzibie organu, lecz nie przedłożył żądanych przez organ w wezwaniu dokumentów. W dniu 18 maja 2007 r. Wojewoda [...] wydał decyzję o wywłaszczeniu przedmiotowego gruntu i ustaleniu odszkodowania zawierającą elementy, o których mowa w art. 107 § 1 i 3 KPA, art. 119 ust. 1 ugn i 16 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. Minister Infrastruktury w dniu [...] stycznia 2008 r. wydał decyzję utrzymującą w mocy decyzję organu pierwszej instancji, w części dotyczącej pkt 1 i 2 oraz uchylił ją w części dotyczącej pkt 3 i w tym zakresie orzekł co do istoty sprawy, prawidłowo wskazując, że wypłata odszkodowania nastąpi w terminie 14 dni od dnia w którym decyzja wywłaszczeniowa podlega wykonaniu (art. 132 ust. 1 ugn). W uzasadnieniu decyzji Minister zbadał prawidłowość przeprowadzenia postępowania wywłaszczeniowego i trybu ustalenia odszkodowania oraz odniósł się do zarzutów odwołania.
Zdaniem Sądu, za prawidłowe należało uznać stanowisko organów, co do tego że wycena biegłego z dnia 5 stycznia 2007 r. została sporządzona zgodnie z przepisami: ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. i § 36 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. Nr 207, poz. 2109 ze zm.). W swej opinii biegły wskazał, że oszacował grunt dla potrzeb postępowania wywłaszczeniowego, w podejściu porównawczym, metodą porównywania parami na podstawie wywiadu terenowego i badania miejscowego rynku nieruchomości podobnych będących w obrocie na rynku w okresie 2 lat poprzedzających wycenę, uwzględniając przeznaczenie gruntu pod autostradę. Analizą objęto działki o zbliżonej do wycenianej powierzchni oraz o podobnych atrybutach i o analizowanym przeznaczeniu, wskazując, że ceny transakcyjne działek analizowanego typu kształtują się w granicach od ok. [...] za 1 m2, z tym, że biegły stwierdził, iż rynek cechuje się zrównoważonym stałym poziomem cen działek analizowanego typu. Spośród 21 nieruchomości do porównań przyjęto 4 nieruchomości o cechach najbardziej podobnych do nieruchomości wycenianej. Biegły uznał za konieczne dokonanie korekty ceny ze względu na upływ czasu. Uwzględnił również dobrą dostępność komunikacyjną i lokalizację przedmiotowego gruntu. Wyceny dokonano według stanu nieruchomości na dzień wydania decyzji lokalizacyjnej, tj. [...] lipca 2002 r., z tym, że biegły dokonał alternatywnej wyceny gruntu. Na kwotę [...] zł wycenił działki nr [...] bez uwzględnienia nakładów poczynionych na części działki nr [...] o pow. [...] m2 (droga dojazdowa do zajazdu, parking), natomiast na kwotę [...] zł działki z uwzględnieniem charakteru gruntu jako drogi dobrej jakości (parking zadbany, wyasfaltowany, wyłożony kostką brukową). Na prawidłowość sporządzenia operatu szacunkowego powołują się także skarżący w skardze.
W ocenie Sądu, rację należało też przyznać Ministrowi Infrastruktury, że organ wywłaszczeniowy nie mógł uwzględnić nakładów inwestycyjnych poczynionych przez A. i M. Z. na części działki nr [...] i przyznać stronie z tego tytułu odszkodowania. Z akt sprawy wynika bowiem, że decyzją z dnia [...] grudnia 2000 r., nr [...] Generalny Dyrektor Dróg Publicznych uzgodnił nową lokalizację Baru "[...]", pod warunkiem, że lokalizacja baru będzie wyłącznie tymczasowa, a w przypadku budowy lub przebudowy drogi inwestor po pisemnym powiadomieniu zobowiązany będzie do usunięcia baru w terminie 30 dni na własny koszt i bez odszkodowania (uwierzytelniona kopia decyzji). Treść pism M. Z. z dnia 17 marca 2001 r. i z dnia 18 października 2001 r. skierowanych do Generalnej Dyrekcji Dróg Publicznych świadczy o tym, że decyzja ta została skarżącemu doręczona i nie była przedmiotem zaskarżenia w administracyjnym toku instancji. W dniu 14 maja 2001 r. Wójt Gminy K. wydał decyzję nr [...], w której zatwierdził projekt budowlany i wydał pozwolenie na budowę [...] Baru [...] na działce nr [...] przy [...], powołując się na zachowanie warunków wynikających m. in. z uzgodnień (a więc i warunki uzgodnienia z dnia 18 grudnia 2000 r. co wynika z uzasadnienia decyzji), określając czas użytkowania tymczasowych obiektów budowlanych – do czasu trwałego rozdysponowania terenu pod autostradę, a termin rozbiórki – w terminie 30 dni na własny koszt i bez odszkodowania. Wobec treści pisma A. i M. Z. z dnia 22 marca 2007 r., faktu przekazania kopii decyzji z dnia [...] maja 2001 r. biegłemu rzeczoznawcy i wykonania inwestycji w postaci utwardzenia parkingu (aneks do operatu szacunkowego, oświadczenie M. Z. złożone na rozprawie przeprowadzonej w dniu 19 marca 2007 r. i w piśmie z dnia 18 października 2001 r., oświadczenie A. K. – Dyrektora P.U.P. "[...]" sp. z o. o. w R. z dnia 12 kwietnia 2007 r. – wykonawcy inwestycji) należy przyjąć, że decyzja Wójta Gminy K. z dnia [...] maja 2001 r., nr [...] została stronie doręczona i nie została zaskarżona. Sąd dał przy tym wiarę treści decyzji wynikającej z kopii decyzji Wójta Gminy K. z dnia [...] maja 2001 r., nr [...] znajdującej się na stronie 121 akt administracyjnych, a nie tej znajdującej się na stronie 92 akt administracyjnych, ponieważ o tymczasowym charakterze inwestycji i warunkach dotyczących jej realizacji, tj. na własny koszt i bez odszkodowania świadczą inne zgromadzone w sprawie dowody: pisma GDDP Oddział południowy z dnia 4 grudnia 2001 r. i 7 marca 2002 r., pismo GDDKiA Odział w K. z dnia 24 kwietnia 2002 r. i 6 czerwca 2005 r., pisma organu wydającego decyzję - Wójta Gminy K. z dnia 28 listopada 2001 r. i 21 lutego 2002 r.
Mając na uwadze przedstawiony wyżej stan faktyczny sprawy Sąd zwraca uwagę, że Wojewoda [...] orzekając o ustaleniu odszkodowania w postępowaniu wywłaszczeniowym był związany treścią decyzji Wójta Gminy K. z dnia [...] maja 2001 r., nr [...], która - jak wynika z jej treści - stała się ostateczna w dniu 6 czerwca 2001 r. Jeżeli więc w pozwoleniu budowlanym stwierdzono, że inwestycja ma charakter tymczasowy i będzie wykonana na własny koszt M. Z., bez odszkodowania, to Wojewoda [...] – niezależnie od tego kiedy inwestycja ta została wykonana – nie był uprawniony do uwzględnienia przy ustalaniu wysokości odszkodowania wartości nakładów poczynionych w ramach tej inwestycji, bowiem organ wydał by w tym zakresie decyzję wywłaszczeniową sprzeczną z treścią pozwolenia budowlanego z [...] maja 2001 r. Tymczasem pozwolenie to wywiera skutki prawne na zewnątrz wiążąc organ który je wydał, strony i inne organy administracji publicznej, do momentu, aż nie zostanie ostatecznie wyeliminowane z obrotu prawnego we właściwym trybie (art. 16 i art. 110 KPA). Zasadnie więc Wojewoda [...] przyjął wartość gruntu wycenioną przez rzeczoznawcę majątkowego na kwotę [...] zł, skoro organ nie jest opinią biegłego związany i swobodnie ocenia jej walor dowodowy (por. wyrok NSA z dnia 4 października 2006 r., sygn. akt I OSK 417/06, LEX nr 281387).
Nietrafne są natomiast argumenty skargi, co do tego, że decyzja Wójta Gminy K. z dnia [...] maja 2001 r., nr [...] nie dotyczyła działki nr [...]. Skoro pozwolenie budowlane wydano dla działki nr [...], to rozciąga się ono na działkę nr [...], która powstała z podziału działki nr [...], po dniu wydania pozwolenia (a więc zawiera się w granicach przestrzennych obowiązywania pozwolenia), Okoliczność tą potwierdza mapa z projektem podziału działki nr [...] przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 4 stycznia 2005 r. i decyzja podziałowa Wójta Gminy K. z dnia [...] kwietnia 2005 r., nr [...]. Nie można też uznać za zasadnego twierdzenia skarżącego, że pozwolenie budowlane z 2001 r. nie dotyczyło parkingu, skoro M. Z. właśnie na podstawie odpisu tegoż pozwolenia dowodził przed rzeczoznawcą majątkowym fakt poniesienia nakładów na utwardzenie parkingu i udrożnienie rowu melioracyjnego na części działki nr [...]. Brak przy tym w aktach sprawy dowodów na to, że inwestycja w postaci budowy parkingu realizowana była na podstawie odrębnego pozwolenia na budowę, niż to z [...] maja 2001 r. dotyczące budowy [...] Baru [...].
Biorąc to wszystko pod uwagę Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 15;3:, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło