I SA/Wa 3026/13
WyrokWSA w Warszawie2014-10-02
Skład orzekający: Joanna Skiba, Gabriela Nowak, Przemysław Żmich
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Ministra Skarbu Państwa utrzymująca w mocy decyzję Wojewody o stwierdzeniu nabycia przez Powiat mienia Skarbu Państwa z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. i odmowie potwierdzenia nabycia tego mienia przez Województwo, jest zgodna z prawem, w szczególności z art. 60 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, uwzględniając wcześniejsze prawomocne orzeczenie sądu administracyjnego w podobnej sprawie?Ratio decidendi
Organy administracji publicznej, wydając decyzje w przedmiocie komunalizacji mienia z mocy prawa z dnia 1 stycznia 1999 r., są związane oceną prawną zaprezentowaną w prawomocnym wyroku sądu administracyjnego dotyczącym tego samego mienia i tych samych przepisów. W niniejszej sprawie, wcześniejszy wyrok WSA w Warszawie z dnia 24 lutego 2004 r., sygn. akt I SA 1336/03, przesądził, że dla nabycia mienia przez Powiat znaczenie ma zarządzenie Wojewody nr [...] w pierwotnym brzmieniu, a nie w brzmieniu nadanym późniejszym zarządzeniem zmieniającym, co skutkowało uchyleniem zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Wojewody.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Ministra Skarbu Państwa, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody stwierdzającą nabycie przez Powiat mienia Skarbu Państwa z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. oraz odmawiającą potwierdzenia nabycia tego mienia przez Województwo. Województwo wniosło skargę, zarzucając organom naruszenie przepisów KPA i prawa materialnego, w szczególności poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego i prawnego oraz niewłaściwe zastosowanie art. 60 ustawy. Strona skarżąca podnosiła, że kluczowe zarządzenie Wojewody zmieniające podział mienia zostało wydane po dacie komunalizacji i było wadliwe, a ponadto powoływała się na wcześniejsze orzeczenie Ministra Skarbu Państwa w podobnej sprawie.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Ministra Skarbu Państwa oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Skiba Sędziowie: Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędzia WSA Przemysław Żmich (spr.) Protokolant referent stażysta Małgorzata Sieczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 października 2014 r. sprawy ze skargi Województwa [...] na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. mienia Skarbu Państwa 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Minister Skarbu Państwa, po rozpoznaniu odwołania Zarządu [...], decyzją z dnia [...] października 2013 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2013 r., nr [...] stwierdzającą nabycie przez Powiat [...] z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. mienia Skarbu Państwa stanowiącego nieruchomość zabudowaną oznaczoną jako działka nr [...] o pow. [...] ha, położoną w obrębie [...] przy ul. [...] oraz odmawiającą potwierdzenia nabycia przez Województwo [...] z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. nieodpłatnie własności przedmiotowej nieruchomości.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r., nr [...] stwierdził nabycie przez Powiat [...] z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. mienia Skarbu Państwa, stanowiącego nieruchomość zabudowaną oznaczoną jako działka nr [...] o pow. [...] ha, położoną w obrębie [...] przy ul. [...] oraz odmówił potwierdzenia nabycia przez Województwo [...] z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. nieodpłatnie własności nieruchomości zabudowanej, oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. [...] ha, położonej w obrębie [...] przy ul. [...]. W uzasadnieniu organ I instancji stwierdził, że ze względu na fakt, iż prowadzone postępowanie dotyczyło nieruchomości będącej uprzednio we władaniu Wojewódzkiej Dyrekcji Dróg Miejskich w W. - jednostki podlegającej podziałowi na część do obsługi dróg wojewódzkich i część do obsługi dróg powiatowych, to przy podejmowaniu decyzji kluczowym zagadnieniem winno być ustalenie sposobu podziału tej jednostki na dzień 1 stycznia 1999 r. Uwzględniając powyższe Wojewoda [...] stwierdził, iż dokumenty znajdujące się w aktach sprawy wskazują jednoznacznie, że sporne mienie nabył z mocy prawa Powiat [...].
Od decyzji tej odwołał się Zarząd [...], argumentując, że decyzja została podjęta w oparciu o wadliwe zarządzenie nr [...] z dnia [...] kwietnia 1999 r. zmieniające wcześniejsze zarządzenie nr [...] z dnia [...] grudnia 1998 r. w sprawie podziału WDDM w W., tym samym rozporządzając mieniem, będącym z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. mieniem samorządu województwa [...].
Minister Skarbu Państwa, po rozpoznaniu odwołania Zarządu [...], decyzją z dnia [...] października 2013 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2013 r., nr [...]. W uzasadnieniu organ podniósł, że w dniu 31 grudnia 1998 r. mienie Skarbu Państwa stanowiące działkę nr [...] w N. przy ul. [...] było własnością Skarbu Państwa i pozostawało we władaniu Wojewódzkiej Dyrekcji Dróg Miejskich w W.. W związku z reformą ustrojową państwa, która weszła w życie w dniu 1 stycznia 1999 r. Wojewoda [...] w dniu [...] grudnia 1998 r. wydał zarządzenie nr [...] w sprawie podziału WDDM w W.. Jak stwierdzono w uzasadnieniu do projektu zarządzania w sprawie podziału WDDM w W., istotą wydania powyższego zarządzenia był podział dotychczasowej jednostki zarządzającej drogami dostosowany do powstających, nowych struktur samorządu terytorialnego.
Zdaniem Ministra, z wykładni celowościowej wynika, że skoro podstawę podziału jednostki stanowił nowy podział administracyjny, wchodzący w życie z dniem 1 stycznia 1999 r., to z tą datą powstały również nowe jednostki powstałe do zarządzania nową kategorią dróg powstałą z dniem 1 stycznia 1999 r. Wojewoda [...] słusznie uznał, że mienie wskazane w zarządzeniu nr [...] zmienione zarządzeniem nr [...], obecnie oznaczone jako działka nr [...] w N., pozostawało we władaniu jednostki organizacyjnej przeznaczonej do zarządzania drogami powiatowymi. Zgodnie natomiast z załącznikiem nr [...] do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 1998 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie określenia wykazu instytucji i jednostek organizacyjnych podległych lub podporządkowanych właściwym ministrom i centralnym organom administracji rządowej, wojewodom i innym terenowym organom administracji rządowej albo przez nich nadzorowanych, przekazywanych określonym jednostkom samorządu terytorialnego (Dz. U. z 1998 r. Nr 165, poz. 1203), Powiat [...] został wskazany jako właściwa jednostka samorządu terytorialnego przejmująca Zarząd Dróg Powiatowych w N.
W ocenie Ministra, poparciem dla prawidłowości stanowiska wyrażonego przez Wojewodę [...] w kwestionowanej decyzji jest orzecznictwo sądowo-administracyjne odnoszące się do podziału Wojewódzkiej Dyrekcji Dróg Miejskich w W., które cytowane jest w kwestionowanej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2013 r., nr [...]. Organ odwoławczy wskazał, że fakt utrzymywania bazy Obwodu Drogowego przez [...] Zarząd Dróg Wojewódzkich w W., co podnosi w odwołaniu pełnomocnik Zarządu [...], nie może stanowić przesłanki do stwierdzenia nabycia tego mienia przez Województwo [...], a jedynie ewentualne roszczenia wynikające z rozliczeń kosztów utrzymania bazy, które jednak nie mogą być przedmiotem niniejszego postępowania. Sposób dalszego (po 1 stycznia 1999 r.) wykorzystywania i użytkowania gruntu podlegającego nabyciu z mocy prawa na dzień 1 stycznia 1999 r. nie może więc mieć znaczenia przy podejmowaniu deklaratoryjnej decyzji. Z tych samych względów dla rozstrzygnięcia wydawanej w trybie art. 60 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) – zwanej dalej "ustawą" decyzji nie ma również znaczenia stwierdzenie Rejonu Drogowego MZWD w N. o braku możliwości prawidłowego wykonywania obowiązków statutowych po nabyciu spornej działki nr [...] przez Powiat [...]. Wydawana w tym trybie decyzja nie jest bowiem decyzją uznaniową, lecz decyzją deklaratoryjną wyłącznie potwierdzającą spełnienie (bądź nie) przesłanek określonych z art. 60 ustawy.
Od decyzji Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] października 2013 r., nr [...] Województwo [...] wniosło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, gdzie w pkt II odmówiono potwierdzenia nabycia przez Województwo [...] z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. nieodpłatnie własności nieruchomości Skarbu Państwa stanowiącej działkę nr [...], położoną w N. przy ul. [...]. Zaskarżonej decyzji Województwo zarzuciło: 1) naruszenie art. 7 w związku z art. 77 Kpa poprzez nie rozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, co spowodowało brak dokładnego wyjaśnienia sprawy i błędne przyjęcie, że fakt pozostawania spornej nieruchomości w zarządzie Powiatu [...] w związku z zarządzeniem nr [...] Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 1999 r., wyklucza możliwość ich nabycia z mocy prawa przez Województwo [...] z dniem 1 stycznia 1999 r. w trybie art. 60 ust. 1 ustawy; 2) naruszenie art. 7 w związku z art. 77 i art. 80 Kpa poprzez brak wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w związku z brakiem ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia w sposób odpowiadający prawdzie obiektywnej, poprzez dokonanie wadliwej oceny materiału dowodowego, a w konsekwencji brak istotnych ustaleń i nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych, w tym związanych z brakiem uprzedniego rozpatrzenia wniosków Marszałka Województwa [...] kierowanych do Wojewody [...] i Prezesa Rady Ministrów o uchylenie Zarządzenia nr [...] z dnia [..] kwietnia 1999 r., co spowodowało nieuprawnioną dyspozycję mieniem będącym z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. mieniem Województwa [...]; 3) naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 60 ustawy w związku z art. 147 ustawy z dnia 24 lipca 1998 r. o zmianie niektórych ustaw określających kompetencje organów administracji publicznej w związku z reformą ustrojową państwa ( Dz. U. Nr 106, poz. 668 ze zm.) poprzez brak uznania, że MZDW w W. samodzielnie wykonuje władztwo nad nieruchomością oznaczoną nr [...] i [...]; 4) błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, polegający na błędnym założeniu, że MZDW w W. nie dysponuje faktycznie działką oznaczoną nr [...] i [...], co stanowi przesłankę do zastosowania art. 60 ustawy. W skardze strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu Województwo [...] podniosło, że w dniu [...] lutego 2000 r. Wojewoda [...] wydał, na wniosek Zarządu Powiatu w N., decyzję nr [...], w której potwierdził nabycie przez Powiat [...] z mocy prawa, z dniem 1 stycznia 1999 r. mienia Skarbu Państwa w trybie art. 60 ustawy w skład, którego weszła zabudowana nieruchomość oznaczona, jako działka nr [...] o pow. [...] ha przy ul. [...]. Od powyższej decyzji Marszałek Województwa [...] w dniu 22 lutego 2000 r. wniósł odwołanie do Ministra Skarbu Państwa. Minister Skarbu Państwa rozpatrując powyższe odwołanie decyzją z dnia [...] sierpnia 2000 r. uchylił zaskarżona decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Na powyższą decyzję Ministra Skarbu Państwa Zarząd Powiatu w N. złożył skargę do Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Warszawie. Sąd ten wyrokiem z dnia 24 lutego 2004 r., sygn. akt. I SA 1336/03 oddalił skargę Powiatu [...]. Jednocześnie wnioskiem z dnia 15 marca 2002 r. Marszałek Województwa [...] wystąpił do Wojewody [...] o wydanie decyzji potwierdzającej nabycie powyższej nieruchomości z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Województwo [...] w oparciu o przepisy ustawy. Po rozpatrzeniu wniosków: Zarządu Powiatu w N. z dnia [...] siepania 1999 r. i Marszałka Województwa [...] z dnia [...] marca 2002 r. Wojewoda [...] wydał w dniu [...] czerwca 2013 r. decyzję nr [...] o odmowie potwierdzenia nabycia przez Województwo [...] z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. nieodpłatnie własności nieruchomości Skarbu Państwa stanowiącej działkę nr [...] przy ul. [...], którą jednocześnie stwierdził nabycie przez Powiat [...] mienia w skład, którego wchodzi powyższa zabudowana nieruchomość wraz z ruchomościami w postaci środków trwałych oraz przedmiotów nietrwałych wykazanych w karcie inwentaryzacyjnej jednostki nr [...], na podstawie art. 60 ust 1 i 3 ustawy. Powyższa decyzja została wydana w oparciu o następujące zarządzenia Wojewody [...]: 1) nr [...] z dnia [...] grudnia 1998 r. w sprawie podziału Wojewódzkiej Dyrekcji Dróg Miejskich w W. (Dz. Urz. Województwa [...] Nr [...] z dnia 31 grudnia 1998 r., poz. [...]), zgodnie, z którym wydzielono z WDDM w W. mienie do pełnienia obowiązku zarządu drogi dróg wojewódzkich na rzecz samorządu województwa [...], a pozostałe mienie do pełnienia obowiązku zarządu drogi dróg powiatowych na rzecz odpowiednich samorządów powiatowych. Zgodnie z § 1 zarządzenia dotychczasowa siedziba Rejonu Drogowego N. z dniem 1 stycznia 1999 r. została przeznaczona "do pełnienia obowiązku zarządu drogi dróg wojewódzkich"; 2) nr [...] z dnia [...] kwietnia 1999 r. zmieniające zarządzenie nr [...], na podstawie, którego cześć nieruchomości określona w załączniku graficznym nr [...] literami [...] (obecnie działka nr [...]) przeznaczono "do pełnienia obowiązku zarządu drogi dróg powiatowych".
Strona skarżąca wskazała, że wyżej wymieniona decyzja komunalizacyjna, zgodnie z ugruntowaną linia orzeczniczą sądów administracyjnych (np. wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2010 r., sygn. akt I OSK 1084/09), nie wywołuje nieodwracalnych skutków prawnych, tak więc, MSP w ramach administracyjnego nadzoru instancyjnego, przy zastosowaniu wykładni celowościowej, powinien dokonać weryfikacji na podstawie art. 60 ustawy decyzji organu I instancji. Powyższa ocena wydaje się być tym bardziej zasadna, gdyż zgodnie z wiedzą skarżącego, wynikającą z pisma MZDW w W. z dnia [...] czerwca 2013 r. (nr [...]) Zarząd Dróg Powiatowych w N. nie użytkuje nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...]. Zgodnie m. in. z wyrokiem NSA z dnia 24 lutego 2006 r. o władaniu w rozumieniu art. 60 ustawy decyduje tego rodzaju władztwo nad mieniem, które daje władającemu możliwość samodzielnego korzystania z państwowej nieruchomości. Jak wynika z powyżej przytoczonego pisma MZDW, Zarząd Dróg Powiatowych w N., tego rodzaju władztwa nad przedmiotową nieruchomością, nie przejawiał. Ponadto - zgodnie z wiedzą posiadaną przez skarżącego - na uwagę zasługuje fakt, że zaskarżona decyzja wydana została bez uprzedniego rozpatrzenia wniosków Marszałka Województwa [...] kierowanych do Wojewody [...] i Prezesa Rady Ministrów o uchylenie zarządzenia nr [...] z dnia [...] kwietnia 1999 r. W opinii strony powyższe zarządzenie jest dotknięte wadą prawną polegającą na nieuprawnionej dyspozycji mieniem, będącym z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. mieniem samorządu województwa [...]. Stąd uprawniony wydaje się zarzut braku wszechstronnego wyjaśnienia powyższej sprawy przez Organ II instancji oraz poprzedzającą to rozstrzygnięcie decyzję Wojewody [...].
W ocenie skarżącego, organy administracji publicznej, powinny w pierwszej kolejności, w trybie samokontroli, zweryfikować wadliwe Zarządzenie Wojewody [...] nr [...] z [...] kwietnia 1999 r., a dopiero w następnej kolejności decydować w trybie art. 60 ustawy o podziale spornej nieruchomości oznaczonej nr [...]. Istotnym jest również to, że Minister Skarbu Państwa w decyzji z dnia [...] sierpnia 2000 r. (str. 3 i 4 uzasadnienia) stwierdził wprost, że: "(...) brak jest podstaw do stwierdzenia przez Wojewodę [...] w trybie art. 60 ust.1 i ust. 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną nabycia przedmiotowego mienia tj. dz. [...] przez Powiat [...]".
W odpowiedzi na skargę Minister Skarbu Państwa wniósł o jej oddalenie i jednocześnie podtrzymał stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga jest uzasadniona.
W niniejszej sprawie zarówno Wojewoda [...], jak i Minister Skarbu Państwa stanęli na stanowisku, że w dacie 1 stycznia 1999 r. (dacie istotnej z punktu widzenia komunalizacji mienia w trybie art. 60 ust. 1 ustawy) mieniem obejmującym prawo własności nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha władał w sensie prawnym zarząd drogi dróg powiatowych. Zdaniem organów, taki stan rzeczy w dacie komunalizacji wynikał z treści przepisów § 1 i 2 zarządzenia Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 1998 r., zmienionych na mocy przepisów § 1 i 2 zarządzenia Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] kwietnia 1999 r. Z § 2 zmienionego zarządzenia wynikało, że pozostałą po wydzieleniu część mienia wchodzącego w skład siedziby Rejonu Drogowego N., WDDM N. ul. [...] oznaczoną w załączniku nr [...] do zarządzenia zmieniającego literami [...] przekazuje się na rzecz Powiatu N.. W ocenie organów, mimo, że zarządzenie zmieniające nr [...] zostało podjęte po dacie komunalizacji, to jednak należało przyjąć, że jako akt korygujący pierwotne zarządzenie wywołuje skutki na dzień 1 stycznia 1999 r. W tym zakresie Wojewoda [...] i Minister Skarbu Państwa powołali się na poglądy judykatury wyrażone w innych sprawach dotyczących innego mienia objętego zarządzeniami nr [...] i nr [...] (np. wyroki o sygn. I SA 2616/01, I SA 1338/03), które – zdaniem organów - potwierdzają przyjęte wyżej rozumowanie. W związku z tym organy uznały, że mienie obejmujące zabudowaną działkę nr [...] nabył Powiat [...] oraz że tego mienia nie nabyło Województwo [...].
Uszło jednak uwadze organów, że w niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 24 lutego 2004 r., sygn. akt I SA 1336/03 oddalił skargę Starosty Powiatu i Zarządu Powiatu [...] na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] sierpnia 2000 r., nr [...]. Na mocy tej decyzji organ odwoławczy uchylił w całości decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2000 r., nr [...] stwierdzającą nabycie przedmiotowego mienia przez Powiat [...]. Minister Skarbu Państwa stanął wówczas na stanowisku, że na gruncie art. 60 ustawy znaczenie ma tylko i wyłącznie stan prawny ukształtowany zarządzeniem nr [...] w jego pierwotnym brzmieniu. Minister uznał, że skoro na mocy § 1 zarządzenia [...], z dniem 1 stycznia 1999 r. z WDDM w W., do pełnienia obowiązków zarządu drogi dróg wojewódzkich wydziela się część mienia w skład którego wchodzi dotychczasowa siedziba Rejonu Drogowego N., WDDM N. ul. [...], to przedmiotowa nieruchomość w dniu 1 stycznia 1999 r. nie była częścią jednostki przejętej przez Powiat [...] i w związku z tym brak jest podstaw do stwierdzenia przez Wojewodę [...], w trybie art. 60 ustawy, nabycia przedmiotowego mienia przez Powiat [...].
Sąd zauważa, że do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 lutego 2004 r., sygn. akt I SA 1336/03 nie zostało sporządzone pisemne uzasadnienie, ponieważ żadna ze stron nie wniosła w ustawowym terminie o sporządzenie wyroku wraz z uzasadnieniem.
Aby zatem ustalić zakres związania organów, jaki i Sądu orzekającego w niniejszej sprawie prawomocnym wyrokiem, o którym mowa wyżej, niezbędne jest sięgnięcie do uzasadnienia uchwały składu siedmiu sędziów NSA z dnia 7 grudnia 2009 r., sygn. akt I OPS 6/09. W uzasadnieniu tej uchwały NSA wskazał, że w przypadku, gdy w sprawie zapadł wyrok wojewódzkiego sądu administracyjnego oddalający skargę i nie zostało sporządzone pisemne uzasadnienie, ustalenie granic powagi rzeczy osądzonej [(art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – zwanej dalej "Ppsa"] napotyka na zasadnicze trudności. Zdaniem NSA, ustalenie co było objęte przedmiotem rozstrzygnięcia zawartego w wyroku, jaki był zakres oceny prawnej zaprezentowanej w uzasadnieniu ustnym wyroku (art. 153 Ppsa) i co w związku ze skargą stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia (art. 171 Ppsa), będzie musiało ograniczyć się do dostępnych organowi danych i informacji.
Z akt administracyjnych i akt sądowych o sygn. I SA 1336/03 (znanych sądowi z urzędu) wynika, że oddalenie przez WSA w Warszawie wyrokiem z dnia 24 lutego 2004 r., sygn. akt I SA 1336/03 skargi Starosty Powiatu i Zarządu Powiatu [...] nie było podyktowane brakiem interesu prawnego po stronie wnoszącego skargę. Gdyby bowiem ówczesny Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że wnoszący skargę nie ma interesu prawnego oddaliłby skargę na pierwszej rozprawie. Tymczasem NSA uznał za konieczne dokonanie merytorycznej oceny zasadności skargi, skoro ogłoszonym na rozprawie postanowieniem z dnia 7 marca 2002 r., sygn. akt I SA 2067/00 zawiesił postępowanie sądowe, do czasu rozpoznania przez Sąd Najwyższy rewizji nadzwyczajnej wniesionej przez Prezesa NSA od wyroku NSA z dnia 19 kwietnia 2001 r., sygn. akt I SA 453/00 (NSA oczekiwał na wyjaśnienie przez SN pojęcia "władanie" użytego w przepisie art. 60 ustawy). Po wydaniu przez SN wyroku z dnia 4 grudnia 2002 r., sygn. akt III RN 206/01 Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 13 czerwca 2003 r., sygn. akt I SA 2067/00 podjął postępowanie sądowe, a po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 24 lutego 2004 r. już WSA w Warszawie ogłosił wyrok. Jak wynika z treści skargi z dnia 26 września 2000 r. Zarząd Powiatu [...] i Starosta Powiatu [...] stali na stanowisku, że na mocy zarządzenia nr [...], zmienionego zarządzeniem nr [...] zostało przyznane skarżącemu mienie – część dotychczasowej siedziby Rejonu Drogowego N. przy ul. [...], stwarzające warunki do wykonywania zadań w zakresie zarządu dróg powiatowych, w szczególności określonych w art. 20 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych. Z kolei Minister Skarbu Państwa w odpowiedzi na skargę podtrzymał stanowisko, że na gruncie niniejszej sprawy znaczenie miało zarządzenie nr [...] wydzielające przedmiotowe mienie na potrzeby zarządu drogi dróg wojewódzkich. Z protokołu rozprawy przeprowadzonej w dniu 24 lutego 2004 r. wynika ponadto, że Marszałek Województwa [...] popierał stanowisko Ministra Skarbu Państwa. Fakt podzielenia przez WSA w Warszawie stanowiska Ministra potwierdza też pismo Zarządu Powiatu w N. z dnia [...] marca 2006 r. podpisane m. in. przez wicestarostę A.B., który uczestniczył w rozprawie poprzedzającej wydanie wyroku z dnia 24 lutego 2004 r. Z tego pisma wynika, że w ustnym uzasadnieniu WSA w Warszawie wskazał, iż wprowadzona zarządzeniem nr [...] z dnia [...] kwietnia 1999 r. zmiana zarządzenia nr [...] uniemożliwia nabycie przez Powiat [...] spornego mienia z mocy prawa, ale umożliwia nabycie tegoż mienia na wniosek Powiatu.
Wobec powyższego nie ulega wątpliwości, że istotą sporu w sprawie sądowej było to, czy dla sprawy istotne znaczenie ma zarządzenie nr [...] w pierwotnym brzmieniu i w związku z tym podmiotem uprawnionym do nabycia spornego mienia jest Województwo [...], czy też znaczenie dla sprawy ma zarządzenie nr [...], w brzmieniu nadanym (wydanym po dacie 1 stycznia 1999 r.) zarządzeniem nr [...] i w związku z tym podmiotem uprawnionym do nabycia spornego mienia jest Powiat [...]. Pozostałe kwestie nie były sporne między stronami. Skoro zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 lutego 2004 r. oddalił skargę Starosty Powiatu i Zarządu Powiatu [...] z przyczyn merytorycznych, to tym samym uznał za prawidłową decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] sierpnia 2000 r. na mocy której organ odwoławczy wyraził pogląd, że dla sprawy nabycia mienia oznaczonego jako działka nr [...], położona w N. przy ul. [...] znaczenia nie ma zarządzenie nr [...] i w związku z tym tegoż mienia nie mógł nabyć Powiat [...].
Odkodowana na podstawie akt administracyjnych i akt sądowych o sygn. I SA 1336/03 ocena prawna zaprezentowana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 24 lutego 2004 r., sygn. akt I SA 1336/03 oddalającym skargę była aktualna w momencie wydania przez Ministra Skarbu Państwa zaskarżonej decyzji z dnia [...] października 2013 r. Sąd nie stwierdził bowiem istotnych zmian w zakresie stanu faktycznego i prawnego niniejszej sprawy na dzień wydania zaskarżonej decyzji. Ocena prawna zaprezentowana w powyższym wyroku wyznaczyła w niniejszej sprawie granice powagi rzeczy osądzonej. Wobec tego Wojewoda [...] i Minister Skarbu Państwa, będąc związani oceną prawną zaprezentowaną w prawomocnym wyroku z dnia 24 lutego 2004 r., sygn. akt I SA 1336/03, wadliwie powoływali się na poglądy orzecznictwa sądowego wyrażone w innych sprawach i w konsekwencji błędnie uznali, że w niniejszej sprawie, w dacie komunalizacji, znaczenie miało zarządzenie nr [...], w brzmieniu nadanym zarządzeniem nr [...], kreujące władanie spornym mieniem przez Zarząd Powiatu w N. i że w związku z tym Powiat [...] z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. nabył w trybie art. 60 ustawy, mienie obejmujące prawo własności zabudowanej nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] przy ul. [...] w N. oraz ruchomości wykazane w karcie inwentaryzacyjnej nr [...] oraz że Województwo [...] nie nabyło we wskazanym trybie powyższego mienia nieruchomego.
W tej sytuacji Sąd uznał, że zarówno zaskarżona decyzja Ministra Skarbu Państwa, jak i poprzedzająca ją decyzja Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. zostały wydane z naruszeniem 153 Ppsa w zw. z art. 60 ustawy, a naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy.
Wobec tego, że w niniejszej sprawie Województwo [...] zaskarżyło decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] października 2013 r., nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2013 r., nr [...], w części dotyczącej pkt II Sąd zastosował w niniejszej sprawie przepis art. 135 Ppsa, uznając, że konieczne jest wyeliminowanie obu wskazanych wyżej decyzji w całości (także w zakresie pkt I), ponieważ jest to niezbędne do końcowego załatwienia niniejszej sprawy.
Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd wskazuje, że kwestia kto faktycznie użytkował, czy obecnie użytkuje nieruchomość oznaczoną jako działka nr [...] nie miała znaczenia dla niniejszej sprawy. Władanie, o którym mowa w art. 60 ust. 1 ustawy to władanie w sensie prawnym, a nie posiadanie w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego. Sąd zwraca uwagę, że dla niniejszej sprawy nie miały też znaczenia kierowane do Wojewody [...] i Prezesa Rady Ministrów wnioski o uchylenie zarządzenia nr [...]. Dla niniejszej sprawy, w której wydawana jest decyzja deklaratoryjna znaczenie miał stan faktyczny i prawny obowiązujący w dniu 1 stycznia 1999 r., ponieważ z tą datą następuje nabycie mienia przez jednostkę samorządu terytorialnego. Skoro Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 24 lutego 2004 r., sygn. akt I SA 1336/03 uznał, że dla niniejszej sprawy nie miało znaczenia zarządzenie nr [...] wydane po dniu 1 stycznia 1999 r., to kwestia uchylenia tegoż zarządzenia wykracza poza przedmiot niniejszej sprawy.
W ponownie prowadzonym postępowaniu Wojewoda [...] rozpatrzy wnioski Powiatu [...] z dnia [...] sierpnia 1999 r. i Województwa [...] z dnia [...] marca 2002 r. o stwierdzenie nabycia spornego mienia w trybie art. 60 ustawy, mając na uwadze treść zarządzenia Wojewody [...] nr [...] w jego pierwotnym brzmieniu. W zależności od poczynionych ustaleń Wojewoda [...] podejmie w sprawie czynności lub wyda stosowny akt, który uzasadni zgodnie z wymogami art. 107 § 3 Kpa.
Biorąc to wszystko pod uwagę Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c i a w zw. z art. 135 oraz art. 152 Ppsa orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło