I SA/Wa 305/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędziowie: Sędzia WSA Maria Tarnowska (spr.) Sędzia WSA Dorota Apostolidis Protokolant specjalista Jolanta Dominiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2012 r. sprawy ze skargi T. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adw. [...] tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć dwadzieścia 80/100) złotych, w tym: tytułem opłaty kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć dwadzieścia 80/100) złotych. I. Stan sprawy 1. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania T. K. od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w sprawie odpłatności T. K. za pobyt w domu pomocy społecznej - utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. 2. W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. podało, że D. decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] ustalił odpłatność T. K. za pobyt w Domu Pomocy Społecznej w W. przy ul. [...] w wysokości [...] zł i w pkt 2 decyzji odmówił uwzględnienia wniosku w sprawie zwolnienia z ponoszenia odpłatności za pobyt w tym Domu. 3. W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. stwierdziło, że zgodnie z art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (j.t. Dz. U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414 ze zm.) pobyt w domu pomocy społecznej jest odpłatny, a miesięczną opłatę za ten pobyt ustala się w wysokości 200% kwoty kryterium dochodowego ustalonego dla osoby samotnie gospodarującej, tj. 954 zł, z zastrzeżeniem, że opłata ta nie może być wyższa niż 70% dochodu osoby przebywającej w placówce, art. 35 ust. 3 ustawy ustawy z 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej stanowił zaś, że opłata, o której mowa w ust. 1 pkt 1-3, zostaje podwyższona do pełnego kosztu utrzymania, nie więcej jednak niż do 70% dochodu osoby lub na osobę w rodzinie, po osiągnięciu przez dom pomocy społecznej standardu zgodnie z art. 20 ust. 2 tej ustawy, zgodnie z którym "Domy pomocy społecznej, które nie osiągają obowiązującego standardu, są obowiązane do opracowania i realizacji programu naprawczego do 2006 r.". Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., z powyższego wynika, że w myśl art. 87 ust. 8 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414 z późn. zm.), osoby, które zostały przyjęte do domu pomocy społecznej przed dniem 1 stycznia 2004 r. oraz osoby posiadające skierowania do domu pomocy społecznej wydane przed dniem 1 stycznia 2004 r., ponoszą opłatę na dotychczasowych zasadach, chyba że placówka spełni wymagane standardy. Dom Pomocy Społecznej, którego T. K. jest mieszkanką, osiągnął określone przepisami prawa standardy i decyzją Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] uzyskał zezwolenie na prowadzanie działalności, wobec czego opłata za pobyt w Domu Pomocy Społecznej T. K. powinna być ustalona na podstawie art. 35 ust. 3 ustawy z 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej, zgodnie z którym opłata zostaje podwyższona do pełnego kosztu utrzymania, nie więcej jednak niż do 70% dochodu. Tak ustalona oplata wynosi 1616,80 zł miesięcznie. Pani T. K. zgodnie z art. 87 ust. 8 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, jako osoba przyjęta do domu opieki społecznej przed dniem 1 stycznia 2004 r. ponosi opłaty na tzw. starych zasadach, tj. określonych ustawą z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej, jednakże w odniesieniu do zwalniania z odpłatności ma zastosowanie art. 64 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, z uwagi na to, że w art. 87 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego wprost wskazano stosowanie dotychczasowych zasad tylko dotyczących odpłatności, a nie zwalniania z odpłatności. T. K. została skierowana do domu pomocy społecznej decyzją z dnia [...] grudnia 1996 r. Zdaniem organu, sytuacja życiowa T. K. oraz fakt, że jest osobą przewlekle chorą nie wyróżnia jej na tle innych mieszkańców Domu. T. K. ponosi miesięcznie wydatki na leki w wysokości ok. 130 zł, a Dom Pomocy Społecznej świadczy usługi w zakresie potrzeb bytowych, zapewniając, m.in., miejsce zamieszkania, wyżywienie, odzież i obuwie, utrzymanie czystości, usługi opiekuńcze. Dochód miesięczny T. K. wynosi [...] zł, podczas gdy przeciętna emerytura wynosi [...] zł; dochód ten, zdaniem organu, pozwala T. K. na ponoszenie odpłatności za pobyt w Domu Pomocy Społecznej, jak i zaspokajanie innych potrzeb. 4. Zdaniem Sądu, stan faktyczny przyjęty za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia nie budzi wątpliwości. II. Zarzuty podniesione w skardze i stanowiska pozostałych stron 1. Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła T. K.. Skarżąca zarzuciła, że dotychczas, według starych zasad, płaciła [...] zł za pobyt w Domu Pomocy Społecznej, a decyzja ustalająca nową odpłatność jest dla niej krzywdząca. Podniosła, że nigdy nie składała wniosku o zwolnienie z odpłatności za dom, prosiła jedynie - w odwołaniu z dnia 24 czerwca 2011 r. o zmniejszenie odpłatności, zaproponowała kwotę 1100 zł, którą mogłaby, po uzgodnieniu z opieką społeczną płacić za pobyt w Domu Pomocy Społecznej. 2. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. III. Podstawa prawna rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Przez prawo należy rozumieć prawo materialne oraz przepisy postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. 2. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] czerwca 2011 r. w sprawie odpłatności T. K. za pobyt w Domu Pomocy Społecznej w W. - w wysokości [...] zł miesięcznie. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zarówno zaskarżona, jak również poprzedzająca decyzja nie naruszają prawa. 3. Jak wynika z akt sprawy, T. K. została skierowana do Domu Pomocy Społecznej w W. decyzją z dnia [...] grudnia 1996 r., i do ostatniego dnia lutego 2011 r., odpłatność jej za pobyt w tym domu wynosiła [...] zł. Zgodnie z art. 149 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 z późn. zm.), z dniem jej wejścia w życie, tj. z dniem 1 maja 2004 r., wygasły decyzje wydane na podstawie ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (j.t. Dz. U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414 z późn. zm.), z wyłączeniem m. in. decyzji o skierowaniu do domu pomocy społecznej oraz decyzji o umieszczeniu w domu pomocy społecznej, jeżeli wydane zostały przed dniem wejścia w życie ustawy. Stosownie natomiast do art. 87 ust. 8 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. z 2010 r. Nr 80, poz. 526 z późn. zm.), osoby przyjęte do domu pomocy społecznej przed dniem 1 stycznia 2004 r. oraz osoby posiadające skierowania do domu pomocy społecznej wydane przed dniem 1 stycznia 2004 r. - ponoszą opłatę na dotychczasowych zasadach. Art. 35 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej stanowił, że pobyt w domu pomocy społecznej jest odpłatny, a miesięczną opłatę za ten pobyt ustala się w wysokości 200% kwoty kryterium dochodowego ustalonego dla osoby samotnie gospodarującej, tj. [...] zł, z zastrzeżeniem, że opłata ta nie może być wyższa niż 70% dochodu osoby przebywającej w placówce. Art. 35 ust. 3 tej ustawy stanowił jednakże, iż opłata, o której mowa w ust. 1-3 zostaje podwyższona do pełnego kosztu utrzymania, nie więcej jednak niż 70% dochodu osoby, po osiągnięciu przez dom pomocy społecznej standardu, zgodnie z art. 20 ust. 2 ustawy. Standard ten, jak wynika z akt sprawy, Dom Pomocy Społecznej w W. osiągnął, i decyzją Wojewody [...] uzyskał zezwolenie na prowadzenie działalności, a z zarządzenia Prezydenta W. z dnia [...] marca 2010 r.[...], od dnia 1 kwietnia 2010 r. miesięczny koszt utrzymania mieszkańca w Domu Pomocy Społecznej w W. ustalono w wysokości 4.053 zł, zgodnie natomiast z zarządzeniem Prezydenta W. [...] średni miesięczny koszt utrzymania mieszkańca w Domu Pomocy Społecznej przy ul. [...] - od dnia 1 kwietnia 2011 r. wynosi 4.047,16 zł. Z akt sprawy wynika również, że w dniu 30 marca 2011 r. zostało wszczęte postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia odpłatności za pobyt w Domu Pomocy Społecznej dla Kombatantów przy ul. [...], i na podstawie wywiadu środowiskowego z dnia [...] kwietnia 2011 r. oraz decyzji ZUS z marca 2011 r. ustalono, iż od miesiąca marca 2011 r. wysokość dochodu T. K. wzrosła, i wysokość ta, ustalona zgodnie z art. 8 ust. 3 ustawy wynosi obecnie [...] - na dochód ten składają się: świadczenie ZUS oraz zasiłek pielęgnacyjny. Słusznie więc organ uznał, że od dnia 1 marca 2011 r. T. K. jest zobowiązana do wnoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej w wysokości [...] zł, co stanowi 70 % uzyskiwanego przez skarżącą dochodu. Z akt sprawy wynika również, że we wniosku z dnia 5 kwietnia 2011 r. skarżąca zwróciła się o utrzymanie odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej w dotychczas ustalonej wysokości, tj. [...] zł. Po uzupełnieniu i ponownym zbadaniu dokumentacji celem ustalenia sytuacji bytowej i dochodowej skarżącej pod kątem ewentualnego częściowego zwolnienia z ponoszenia odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej (oświadczenie z dnia 13 maja 2011 r., informacja DPS w sprawie poniesionych przez skarżącą wydatków na leki w okresie stycznia, marca i maja 2011 r.), organ, mając na uwadze art. 64 ustawy o pomocy społecznej, zgodnie z którym "osoby wnoszące opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej można zwolnić, na ich wniosek częściowo lub całkowicie z tej opłaty, w szczególności jeżeli: (1) wnoszą opłatę za pobyt innych członków rodziny w domu pomocy społecznej, ośrodku wsparcia lub innej placówce; (2) występują uzasadnione okoliczności, zwłaszcza długotrwała choroba, bezrobocie, niepełnosprawność, śmierć członka rodziny, straty materialne powstałe w wyniku klęski żywiołowej lub innych zdarzeń losowych; (3) małżonkowie, zstępni, wstępni utrzymują się z jednego świadczenia lub wynagrodzenia; (4) osoba obowiązana do wnoszenia opłaty jest w ciąży lub samotnie wychowuje dziecko." - nie znalazł szczególnych okoliczności, przemawiających za przychyleniem się do tego wniosku. Jak bowiem organ ustalił, na podstawie dokumentacji przekazanej przez Dom Pomocy Społecznej w W., w miesiącu styczniu, marcu i maju 2011 r. wydatki T. K. na leki wyniosły [...] zł miesięcznie, natomiast zgodnie z § 5 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 19 października 2005 r. w sprawie domów pomocy społecznej (Dz. U. z 2005 r. Nr 217. poz. 1837) Domy Pomocy Społecznej świadczą usługi w zakresie potrzeb bytowych zapewniając swoim mieszkańcom: całodzienne wyżywienie, odzież i obuwie, środki czystości, leki. Ponadto, jak wynika z notatki z dnia 16 maja 2011 r. - skarżąca została poinformowana o możliwości zakupu dodatkowej odzieży przez Dom po zbadaniu sytuacji skarżącej, o możliwości ubiegania się o refundację zakupu, oraz o możliwości częściowego zwolnienia z ponoszenia odpłatności za pobyt w placówce o sumę wydatków ponoszonych na zakup leków. Jednakże, jak wynika z informacji Domu Pomocy Społecznej, skarżąca była zainteresowana wyłącznie utrzymaniem odpłatności w wysokości [...] zł miesięcznie. 4. W skazać należy, że zgodnie z art. 7 kpa oraz art. 77 § 1 kpa, organy administracji publicznej są zobowiązane do podejmowania wszelkich niezbędnych kroków w celu wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego pozwalającego na ustalenie stanu faktycznego sprawy zgodnego z rzeczywistością. W szczególności, organ administracji publicznej prowadzący postępowanie administracyjne jest zobowiązany dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnego przypadku na podstawie analizy całego materiału dowodowego, a swoje stanowisko winien uzasadnić w sposób przewidziany w przepisach kpa. Zdaniem Sądu postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało przeprowadzone wnikliwie, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oceniony został właściwie, a mające zastosowanie w sprawie przepisy zostały prawidłowo zinterpretowane. Sąd nie doszukał się naruszeń przepisów prawa materialnego czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji. IV. Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), orzekł jak w sentencji.