I SA/Wa 305/15

Starszy referendarz sądowy Justyna Wtulich Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M.K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi M. K. na postanowienie Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] grudnia 2014 r. znak : [...] w przedmiocie : zawieszenia postępowania administracyjnego postanawia : I. przyznać M. K. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego, II. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął w dniu 20 marca 2015 r. (data stempla biura podawczego) formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wnioskodawca wniósł o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że we wspólnym gospodarstwie domowym z wnioskodawcą pozostaje żona. Dwuosobowa rodzina utrzymuje się z dochodu uzyskiwanego przez wnioskodawcę z umowy o pracę w wysokości [...] złotych netto miesięcznie oraz emerytury żony w wysokości [...] złotych miesięcznie. Łączny dochód wnioskodawcy wraz z żoną wynosi [...] złotych miesięcznie. Wnioskodawca podał, że oprócz mieszkania o powierzchni [...] m ² nie posiada żadnego innego majątku, zasobów pieniężnych czy przedmiotów wartościowych. Oświadczył, że także żona nie posiada żadnych nieruchomości ani przedmiotów wartościowych powyżej [...] euro. W niniejszej sprawie zważono, co następuje : Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). W niniejszej sprawie wnioskodawca wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym dotyczącym w niniejszej sprawie zwolnienia z kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego z urzędu następuje gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z konstrukcji powołanego przepisu wynika, że ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie. Podkreślić należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka –Medek, wyd. Zakamycze 2005, s. 594). Wskazać należy, iż prawo pomocy jest instytucją o charakterze wyjątkowym, która powinna stanowić przywilej dla osób, które muszą korzystać z ochrony prawnej przed sądem, a w przypadku ubogiego społeczeństwa, jakim jest społeczeństwo polskie, prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu (tak H Knysiak – Molczyk w "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz". pod redakcją prof. T. Wosia. Warszawa 2005 s. 631). Sprawą zainteresowanego jest natomiast wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy (por. postan. NSA z 31 marca 2005 r. I FZ 63/05). Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy uznać należy, że wnioskodawca nie wykazał, iż znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej ją do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Stwierdzono, że w sprawie zaistniały jedynie przesłanki uzasadniające przyznanie wnioskodawcy prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. Oceniając sytuację finansową wnioskodawcy uznano, że przy wysokości uzyskiwanego dochodu o łącznej wysokości [...] złotych miesięcznie przy ponoszonych wydatkach stałych związanych z utrzymaniem mieszkania i rodziny wnioskodawca nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika z wyboru, gdyż jest to wydatek przekraczający jego obecne możliwości finansowe. Wprawdzie wnioskodawca nie podał wysokości wydatków ponoszonych na bieżące utrzymanie rodziny oraz mieszkania, jednakże przy aktualnym poziomie cen i opłat za dobra i usługi oraz artykuły spożywcze i przemysłowe uznano, że nie jest on w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika samodzielnie. Z tego względu przyznano wnioskodawcy prawo pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Jednocześnie uznano, że sytuacja finansowa wnioskodawcy nie jest na tyle trudna by nie był on w stanie ponieść kosztów związanych z zainicjowanym przez siebie postępowaniem sądowym. Stwierdzono, że przy wysokości uzyskiwanego dochodu i ponoszonych wydatkach wnioskodawca będzie w stanie wygospodarować środki finansowe na pokrycie kosztów sądowych samodzielnie. Zaznaczyć należy, iż na obecnym etapie postępowania sądowego wnioskodawca zobowiązany jest do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w najniższej możliwej wysokości tj, 100,00 złotych. Dodać należy, że także ewentualne pozostałe koszty sądowe w sprawie, które mogą się pojawić bądź też nie wystąpić w ogóle nie będą wyższe od wysokości wpisu sądowego od skargi, tj. 100,00 złotych, a ich pojawienie się zależy od działań samego wnioskodawcy. Oceniono zatem, że przy wysokości uzyskiwanego dochodu wnioskodawca będzie w stanie ponieść koszty sądowe samodzielnie i nie spowoduje to uszczerbku w utrzymaniu koniecznym jego oraz żony. Zaznaczyć należy, że strona wnosząc skargę do Sądu winna liczyć się z koniecznością poniesienia kosztów sądowych w sprawie i zapewnić na ten cel odpowiednie środki finansowe poprzez ograniczenie niektórych wydatków nie będących niezbędnymi. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.