I SA/Wa 3059/13

Referendarz sądowy Lucyna Picho Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku J. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. M. na postanowienie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] października 2013 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia odmówić przyznania J. M. prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W związku ze złożoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargą na postanowienie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] października 2013 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej, skarżący J. M. zwrócił się do Sądu z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu wnioskodawca wyjaśnił, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną, córką i wnuczkiem. Źródłem dochodu rodziny jest emerytura skarżącego w wysokości [...] zł, oraz wynagrodzenia z pracy córki – [...] zł brutto, wnuczka – [...] zł netto, oraz żony w wysokości [...] zł netto. Łącznie miesięczny dochód rodziny to kwota [...] zł. Wnioskodawca ujawnił również, że posiada majątek w postaci mieszkania o powierzchni [...] m2 oraz nieruchomość [...] o powierzchni [...] ha. Uzasadniając wniosek J. M. wyjaśnił, że utrzymuje się z [...] emerytury. Nieruchomość [...], którą posiada nie przynosi dochodu. Wyjaśnił również, że nie korzysta z żadnych dopłat z UE, a uzyskiwany dochód w znacznej części pochłaniają wydatki na zakup [...]. Rozpoznając wniosek na wstępie należy zauważyć, że prawo pomocy stosownie do treści art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) może być przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym – wówczas obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, lub częściowym – wówczas obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych i wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 ustawy). Odnosząc powyższe kryteria do niniejszej sprawy stwierdzić należy, że w ocenie referendarza sądowego rozpoznającego wniosek J. M. brak jest podstaw do jego uwzględnienia. Na wstępie należy zauważyć, że do kosztów sądowych zalicza się opłaty sądowe (w tym wpis i opłaty kancelaryjne) oraz zwrot wydatków (art. 211 powołanej ustawy). Nie ulega wątpliwości, iż na obecnym etapie postępowania sądowego konieczne będzie uiszczenie przez skarżącego wpisu od skargi, którego wysokość wyniesie z uwagi na charakter rozstrzygnięcia 100 zł. Natomiast wysokość innych kosztów sądowych, np. opłat kancelaryjnych (m. in. opłat za wydanie kopii, czy odpisu dokumentu z akt sprawy – odpowiednio 2 lub 10 zł za każdą stronę dokumentu, opłaty za sporządzenie uzasadnienia wyroku -100 zł), czy wydatków (np. kosztów dojazdu do Sądu) nie jest obecnie znana, ponieważ zależna będzie od przebiegu sprawy. Zatem konieczność ich opłacenia pozostałych koszów sądowych powstanie być może w przyszłości na dalszym etapie postępowania sądowego. Podkreślić również należy, spośród wszystkich kosztów sądowych wpis od skargi jest najwyższy. Wskazać również należy, że przy rozpoznawaniu wniosków o prawo pomocy przyjmuje się, że powinno on być skierowane w pierwszej kolejności do osób, które znajdują się w bardzo trudnej sytuacji majątkowej. Dokonując pod tym kątem sytuacji skarżącego należy stwierdzić, że brak jest podstaw do przyjęcia, że jego sytuacja majątkowa jest bardzo trudna. Nie ulega wątpliwości, że J. M. ma zapewnione potrzeby bytowe. Mimo, że jak wynika z oświadczenia wnioskodawca nie uzyskuje w chwili obecnej żadnego dochodu, to jednak pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z rodziną, której łączny miesięczny dochód to kwota [...] zł. Uznać zatem należy, że z kwoty tej (nawet przy uwzględnieniu wydatków związanych z codziennym utrzymaniem, zakupem [...] i [...]) wnioskodawca jest w stanie opłacić koszty sądowe, z których najwyższa kwota to 100 zł. Jak wskazano już wcześniej kwota wpisu jest najwyższa spośród kosztów, pozostałe opłaty są nie tylko zdecydowanie niższe, ale również rozłożone w czasie do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowego. Uzasadnia to odmowę zwolnienia Józefa Małota z kosztów sądowych. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 1 i 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.