I SA/Wa 306/04

WyrokWSA w Warszawie2005-04-14

Skład orzekający: Sędzia NSA Cezary Pryca, WSA Elżbieta Sobielarska, Asesor WSA Anna Tarnowska-Mieliwodzka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy prawo użytkowania wieczystego, nabyte w drodze umowy cywilnoprawnej w formie aktu notarialnego w dniu 26 kwietnia 2000 r., może zostać przekształcone w prawo własności na podstawie ustawy z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności, jeśli ustawa ta wymaga nabycia prawa użytkowania wieczystego przed dniem 31 października 1998 r.?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji publicznej nie naruszyły prawa. Kluczowym warunkiem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, zgodnie z ustawą z dnia 4 września 1997 r., jest nabycie prawa użytkowania wieczystego przed dniem 31 października 1998 r. Ponieważ skarżący nabyli prawo użytkowania wieczystego w drodze umowy notarialnej z dnia 26 kwietnia 2000 r., czyli po tej dacie, nie spełnili ustawowego wymogu, co skutkowało odmową przekształcenia.
Stan faktyczny
Skarżący G. K. i M. K. wnieśli skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta W. odmawiającą przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Skarżący zarzucili organom naruszenie art. 8 i 9 k.p.a. poprzez wprowadzenie w błąd i brak udzielenia informacji. Prawo użytkowania wieczystego zostało im ustanowione decyzjami Prezydenta W. z lipca 1998 r., a następnie umowami notarialnymi z kwietnia 2000 r. Wniosek o przekształcenie złożyli w listopadzie 2002 r.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca /spr./ Sędziowie WSA Elżbieta Sobielarska Asesor WSA Anna Tarnowska-Mieliwodzka Protokolant Marta Ways po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi G. K. i M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] stycznia 2004 r. nr [...] w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności oddala skargę I SA/Wa 306/04 Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2004 roku numer [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy decyzję z [...] września 2003 roku numer [...] Prezydenta W.. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ administracji publicznej podniósł, że decyzją z dnia [...] lipca 1998 roku numer [...] Prezydent W. orzekł o ustanowieniu na rzecz G. K. w 1/2 części i M. K. w 1/2 części na 99 lat użytkowania wieczystego do udziału wynoszącego [...] części do gruntu o powierzchni [...] m² stanowiącego działkę oznaczoną numerem [...] i objętą treścią księgi wieczystej Kw. [...] będącej częścią nieruchomości hipotecznej numer [...] i [...], położonej w W. przy ulicy [...]. Decyzją z dnia [...] lipca 1998 roku numer [...] Prezydent W. orzekł o ustanowieniu na rzecz G. K. w 1/2 części i M. K. w 1/2 części na 99 lat użytkowania wieczystego do gruntu o powierzchni [...] m² stanowiącego działki oznaczone numerami [...] i [...] objęte treścią księgi wieczystej Kw. [...] będące częścią nieruchomości hipotecznej numer [...] i [...], położonej w W. przy ulicy [...]. Decyzje Prezydenta W. z [...] lipca 1998 roku numer [...] i [...] wydane zostały w stosunku do nieruchomości objętych działaniem dekretu z 26 października 1945 roku o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze miasta stołecznego Warszawy. Aktem notarialnym z dnia [...] kwietnia 2000 roku Repertorium [...] Gmina W., w wykonaniu postanowień ostatecznej decyzji z [...] lipca 1998 roku numer [...] Prezydenta W., oddała w użytkowanie wieczyste na 99 lat G. K. w 1/2 części i M. K. w 1/2 części udział wynoszący [...] części w działce gruntu o powierzchni [...] m² oznaczonej numerem [...] i objętej treścią księgi wieczystej Kw. [...], położonej w W. przy ulicy [...] oraz przeniosła na G. K. i M. K. w równych częściach to jest po [...] części współwłasność budynku znajdującego się na tej działce gruntu. Aktem notarialnym z dnia [...] kwietnia 2000 roku Repertorium [...] Gmina W., w wykonaniu postanowień ostatecznej decyzji z [...] lipca 1998 roku numer [...] Prezydenta W., oddała w użytkowanie wieczyste na 99 lat G. K. w 1/2 części i M. K. w 1/2 części działki gruntu położone w W. przy ulicy [...] oznaczone numerami [...] i [...] o łącznej powierzchni [...] m² objęte treścią księgi wieczystej Kw. [...]. W dniu 26 listopada 2002 roku G. K. i M. K. złożyli wnioski o przekształcenie przysługującego im prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości, o którym mowa w akcie notarialnym z [...] kwietnia 2000 roku Repertorium [...], w prawo własności tejże nieruchomości. Decyzją z dnia [...] września 2003 roku numer [...] Prezydent W. odmówił G. K. i M. K. przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości gruntowej położonej w W. przy ulicy [...] a składającej się z działek gruntu oznaczonych numerami [...] i [...] o łącznej powierzchni [...] m² objętej treścią księgi wieczystej Kw. [...]. Decyzją z dnia [...] stycznia 2004 roku numer [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy decyzję z [...] września 2003 roku numer [...] Prezydenta W.. Na decyzję z dnia [...] stycznia 2004 roku numer [...] Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli G. K. i M. K.. Skarżący domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji podnieśli zarzut naruszenia przepisów prawa formalnego, to jest art.8 k.p.a. przez celowe wprowadzenie w błąd skarżących i brak informacji ze strony organu o terminie składania wniosków oraz art.9 k.p.a. poprzez nieudzielanie informacji dotyczących przesłanek uzasadniających złożenie wniosku i narażenie skarżących na szkodę. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. podtrzymało swoją argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna i podlega oddaleniu. Na wstępie należy stwierdzić, że stosownie do treści art.13 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz.1270) wojewódzkie sądy administracyjne są powołane do rozpoznawania wszystkich spraw sądowoadministracyjnych z wyjątkiem tych spraw, dla których zastrzeżona jest właściwość Naczelnego Sądu Administracyjnego, a właściwym miejscowo do rozpoznania w/w spraw jest ten wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Ponadto podkreślić należy, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. W tym miejscu należy także podkreślić, że stosownie do treści art.134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami oraz wnioskami skargi a także powołaną podstawą prawną. Oczywiście Sąd nie może orzec na niekorzyść skarżącego chyba, że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji art.134 § 2 w/w ustawy. W szczególności należy podkreślić, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja z [...] września 2003 roku numer [...] Prezydenta W. wydane zostały w oparciu o przepisy ustawy z dnia 4 września 1997 roku o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności (Dz. U. 120/01, poz.1299 z zmianami). Przepisy tej ustawy w brzmieniu nadanym jej przez ustawę z 21 czerwca 2001roku o zmianie ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności (Dz. U. 72/01, poz.749) stanowiły podstawę prawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Stosownie do treści art.1 ust.1 i ust.2 ustawy z 4 września 1997 roku o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności, ustawa ta określa zasady przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności osób fizycznych będących dotychczasowymi użytkownikami wieczystymi i stanowi, że przepisy tej ustawy stosuje się do osób fizycznych, które nabyły prawo użytkowania wieczystego przed dniem 31 października 1998 roku, a także do osób fizycznych będących ich następcami prawnymi jeżeli złożą wniosek o przekształcenie tegoż prawa do dnia 31 grudnia 2002 roku. Oczywistym więc jest, iż ustawodawca określił przesłanki jakie muszą wystąpić kumulatywnie aby osoba fizyczna mogła skutecznie ubiegać się o przekształcenie przysługującego jej prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Należy więc stwierdzić, że do wydania decyzji o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności konieczne jest aby z wnioskiem wystąpiła osoba fizyczna, której przysługuje prawo użytkowania wieczystego do gruntu bądź jej następca prawny oraz aby prawo użytkowania wieczystego osoba ta nabyła przed dniem 31 października 1998 roku i wniosek złożyła nie później niż do 31 grudnia 2002 roku. W rozpoznawanej sprawie nie bez znaczenia jest okoliczność dotycząca nabycia prawa użytkowania wieczystego do gruntu. Instytucja użytkowania wieczystego została wprowadzona do systemu prawa polskiego ustawą z dnia 14 lipca 1961 roku o gospodarce terenami w miastach i osiedlach ( Dz. U. 22/69, poz.159). Następnie instytucja użytkowania wieczystego została wprowadzona do kodeksu cywilnego-art. 232-243. Dwutorowość regulacji użytkowania wieczystego została utrzymana w następnych aktach prawnych. W obecnym stanie prawnym regulacje dotyczące użytkowania wieczystego znajdujemy zarówno przepisach kodeksu cywilnego, jak i w ustawie z 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. 115, poz.741 ze zmianami). Przypomnieć w tym miejscu należy, że początkowo prawo użytkowania wieczystego powstawało w drodze decyzji administracyjnej o przeznaczeniu określonego gruntu do oddania w użytkowanie wieczyste. Osoba na rzecz której była wydana decyzja otrzymywała swego rodzaju promesę użytkowania wieczystego i mogła ubiegać się o zawarcie z nią umowy w formie aktu notarialnego o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste. W obecnym stanie prawnym, obowiązującym także w dacie wydawania zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, użytkowanie wieczyste powstaje przez zawarcie umowy między właścicielem nieruchomości i nabywcą użytkowania wieczystego. Przepis art.27 ustawy o gospodarce nieruchomościami wyraźnie stanowi, że oddanie w użytkowanie wieczyste nieruchomości gruntowej wymaga zawarcia umowy w formie aktu notarialnego i wpisu w księdze wieczystej. Jednocześnie wskazać należy, iż brzmienie zdania drugiego w/w przepisu prawa nie pozostawia wątpliwości, iż wpis do księgi wieczystej jest warunkiem konstytutywnym powstania prawa użytkowania wieczystego. Z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy wynika jednoznacznie, że wniosek o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności skarżący złożyli w ustawowym terminie, to jest w dniu 26 listopada 2002 roku. Jednocześnie poza sporem pozostaje okoliczność, że dopiero w dniu [...] kwietnia 2000 roku doszło do zawarcia w formie aktu notarialnego umowy o oddaniu w użytkowanie wieczyste na 99 lat G. K. w 1/2 części i M. K. w 1/2 części działek gruntu położonych w W. przy [...] oznaczonych numerami [...] i [...] o łącznej powierzchni [...] m² dla których była urządzona księga wieczysta Kw. [...]. W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, że nabycie prawa użytkowania wieczystego nastąpiło po dniu 31 października 1998 roku. W związku z powyższym uznać należy, iż organy administracji publicznej, przy wydawaniu zaskarżonej decyzji, nie naruszyły przepisów prawa. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz.1270) orzekł, jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło