I SA/Wa 306/14
WyrokWSA w Warszawie2014-11-07
Skład orzekający: Mirosław Gdesz, Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, Elżbieta Lenart
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nieruchomość stanowiąca działkę ewidencyjną nr [...] zabudowana współczesnym budynkiem mieszkalnym, która została wydzielona z działki nr [...] wpisanej do rejestru zabytków jako część założenia fortecznego, jest indywidualnie wpisana do rejestru zabytków w rozumieniu art. 4 ust. 10 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, co skutkowałoby obligatoryjnym obniżeniem opłaty przekształceniowej o 50%?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody, uznając, że organ ten naruszył art. 138 § 2 k.p.a., stosując go w sposób nieprawidłowy. Wojewoda błędnie uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, zamiast merytorycznie rozpoznać sprawę i odnieść się do zarzutów odwołania. Sąd wskazał również, że organ odwoławczy nie ocenił prawidłowo dowodów dotyczących wpisu nieruchomości do rejestru zabytków, w szczególności wpisu do księgi wieczystej i decyzji konserwatora zabytków, co miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie kwestii bonifikaty.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi współużytkowników wieczystych na decyzję Wojewody, która uchyliła decyzję Prezydenta W. o odpłatnym przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia. Głównym zarzutem skarżących było naruszenie przepisów postępowania przez Wojewodę, który nieprawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a. Skarżący domagali się przyznania 50% bonifikaty od opłaty przekształceniowej, argumentując, że nieruchomość jest wpisana do rejestru zabytków. Wojewoda odmówił bonifikaty, uznając, że wpis dotyczy całego założenia fortecznego, a nie indywidualnie działki zabudowanej budynkiem mieszkalnym.Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody, stwierdził, że nie podlega ona wykonaniu, oraz zasądził od Wojewody na rzecz skarżących solidarnie kwotę 600 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Gdesz Sędziowie: Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.) Sędzia WSA Elżbieta Lenart Protokolant starszy referent Agnieszka Bieńkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2014 r. sprawy ze skargi D. Z., M. Z., M. G., M. F., S. F., M.O., R. O., H. S., J.S., L.P., H.P., Z.C., L. C., G. S., S.S., M. C. i W. C. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżących D. Z., M. Z., M. G., S. F. i M. F., M. O. i R. O., L. P., H. P., Z.C., L. C., G. S., H. S. i J. S. solidarnie kwotę 600 (sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną decyzją z [...] grudnia 2013 r. nr [...] Wojewoda [...] po rozpatrzeniu odwołania M. i D. Z., M. G., S. i M. F., R. i M. O., J. i H. S., H. i L. P., L. i Z.C., S. i G. S. oraz W. i M. C. od decyzji Prezydenta W. z [...] lipca 2013 r. nr [...] orzekającej o odpłatnym przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości położnej w W. przy ulicy [...], oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...], opisanej w księdze wieczystej KW Nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy dla [...] Wydział Ksiąg Wieczystych, uchyli decyzję organu I instancji i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia.
W uzasadnieniu Wojewoda wskazał, że wyżej opisaną decyzją z [...] lipca 2013 r. Prezydent W. orzekł o odpłatnym przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości położonej w W. w dzielnicy [...] przy ulicy [...].
Od powyższej decyzji odwołanie złożyli współużytkownicy wieczyści zarzucając naruszenie art. 6, art. 7, art. 8, art. 9 art. 11 K.p.a. oraz art. 107 § 1 w związku z art. 129 § 1 K.p.a., a także art. 4 ust. 10 ustawy z 29 lipca 2005r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości i wnosząc "o uchylenie decyzji w IV punkcie rozstrzygnięcia i przyznanie 50% bonifikaty.
Rozpatrując złożone odwołanie na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie Wojewoda wskazał, że Prezydent W. orzekł o odpłatnym przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości położnej w W. przy ulicy [...], w tym odmówił obniżenia o 50 % opłaty przekształceniowej - na podstawie art. 4 ust. 10 ustawy z 29 lipca 2005 r.
Z wnioskami o przekształcenie, na podstawie przepisów ustawy wyżej wskazanej, nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa położonej w W. przy ulicy [...], oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...] opisanej w księdze wieczystej KW Nr [...] wystąpili wszyscy współużytkownicy wieczyści nieruchomości. Współużytkownicy wieczyści spełniają przesłanki odpłatnego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Wojewoda podał, że z uwagi na zarzuty zgłoszone w odwołaniu przez strony, pismem z dnia 28 października 2013 r. wystąpił do [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z wnioskiem o zajęcie jednoznacznego stanowiska, czy nieruchomość zabudowana budynkiem mieszkalnym wpisana jest do rejestru zabytków.
W odpowiedzi [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków stwierdził, że "przedmiotem wpisu dokonanego ww. decyzją (z dnia [...] maja 1990r. pod. Nr rej [...]) nie jest wyłącznie nieruchomość gruntowa - niegdyś oznaczona nr [...], a obecnie zawierająca w swym obszarze wtórne wydzielenia (niezabytkowe osiedle mieszkaniowe powstałe w latach 70 - tych XX w., w tym także działkę nr [...]) - lecz całe "założenie forteczne". Prawną ochroną konserwatorską objęty został fort [...] wraz ze strefą ochronną wokół niego tzn. 50 m od linii wału fortecznego. Fort [...] stanowi złożoną strukturę przestrzenną opartą o historyczny układ stref obronnych w granicach ziemno murowanego założenia obronnego, zaś w związku z powyższym wpis do rejestru zabytków obejmuje cały zespół forteczny, nie zaś pojedyncze komponenty tegoż założenia. Tym samym ww. nieruchomość, oznaczona jako działka ew. nr [...] zabudowana współczesnym budynkiem mieszkalnym wielorodzinnym nie jest indywidualnie wpisana do rejestru zabytków".
Wojewoda wyjaśnił, że stosownie do przepisu art. 4 ust. 10 ustawy z 29 lipca 2005r. w odniesieniu do nieruchomości lub jej części wpisanej do rejestru zabytków opłatę za przekształcenie obniża się o 50 %. Niniejsze obniżenie o 50 % jest bonifikatą obligatoryjną i przysługuje tylko wtedy, jeśli do rejestru zabytków wpisano nieruchomość, a nie zespół urbanistyczny czy ruralistyczny .
W niniejszej sprawie, jak wynika z pisma [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, ochroną konserwatorską objęty jest zespól forteczny, zaś współcześnie wybudowany budynek w żadnym wypadku nie stanowi jego części ani nie jest wpisany do rejestru zabytków indywidualną decyzją konserwatorską.
Wojewoda wskazał, że decyzja Prezydenta W. z [...] maja 2013r. podlega uchyleniu ze względu na błędne określenie podmiotu, na rzecz którego winna wpłynąć opłata przekształceniowa oraz orzeczenie w sprawie roszczenia o zapłatę 25% środków (wpływów) jakie uzyska Agencja. Stosownie do postanowień art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości osoba, na rzecz której zostało przekształcone prawo użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, jest zobowiązana do uiszczenia dotychczasowemu właścicielowi opłaty z tytułu tego przekształcenia z zastrzeżeniem art. 5. Przepis ten w sposób jasny ustanawia zasadę, iż opłata z tytułu przekształcenia winna być uiszczona na rzecz dotychczasowego właściciela.
Jest bezsporne, że dotychczasowym właścicielem przedmiotowej nieruchomości jest Skarb Państwa, którego uprawnienia wykonuje Wojskowa Agencja Mieszkaniowa. Według art. 8 ust. 3 ustawy z 22 czerwca 1995r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2010 r. Nr 206, poz. 1367 ze zm.) Wojskowa Agencja Mieszkaniowa jest państwową osobą prawną, której zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy Skarb Państwa powierza wykonywanie prawa własności i innych praw rzeczowych na jego rzecz w stosunku do mienia, o którym mowa w pkt 1-5 wyżej wskazanego przepisu. Skoro zatem opłata z tytułu przekształcenia uiszczana jest na rzecz dotychczasowego właściciela, to uprawnienie do uzyskania opłaty mieści się w uprawnieniach (dotychczasowego) właściciela nieruchomości. W konsekwencji - Wojskowa Agencja Mieszkaniowa jako odrębny od Skarbu Państwa podmiot będący osobą prawną, wykonujący uprawnienia właścicielskie Skarbu Państwa, posiada status strony w niniejszym postępowaniu, bowiem dotyczy ono interesu prawnego Agencji. Jednocześnie z przytoczonych przepisów oraz z art. 19 ust. 3 pkt. 2 ustawy z 22 czerwca 1995 r. jednoznacznie wynika, że opłata z tytułu przekształcenia winna być uiszczona na rzecz Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, tj. podmiotu wykonującego prawo własności dotychczasowego właściciela nieruchomości ( Skarbu Państwa).
Przepis art. 4 ust. 14 ustawy przekształceniowej stanowi, że do wpływów osiąganych z opłat z tytułu przekształcenia stosuje się przepis art. 23 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, zgodnie którym, od wpływów osiąganych ze sprzedaży, opłat z tytułu trwałego zarządu, użytkowania, czynszu dzierżawnego i najmu - nieruchomości Skarbu Państwa, o których mowa w ust. 1, a także od wpływów osiąganych z opłat z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości Skarbu Państwa oddanych w użytkowanie wieczyste, oraz odsetek za nieterminowe wnoszenie tych należności, potrąca się 25 % środków, które stanowią dochód powiatu (miasta na prawach powiatu), na obszarze którego położone są te nieruchomości.
Podkreślenia wymaga jednakże fakt, iż przepisy art. 4 ust. 14 ustawy o przekształceniu w związku z art. 23 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami w żadnym zakresie nie odnoszą się do treści art. 4 ust. 1 ustawy o przekształceniu. Przepisy te nie określają podmiotu uprawnionego do otrzymania opłaty z tytułu przekształcenia, a zatem nie mogą być uznane za lex specialis w stosunku do art. 4 ust. 1 ustawy o przekształceniu. Brak jest tym samym podstaw do przyjęcia, że w niniejszej sprawie art. 4 ust. 1 nie ma zastosowania, a w konsekwencji należy uznać, iż organ I instancji nie był uprawniony do odmiennego określenia podmiotu, na którego rzecz winna zostać wniesiona opłata. Zdaniem Wojewody organ I instancji naruszył przepis art. 4 ust. 1 ustawy z 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości w związku z powołanymi wyżej przepisami ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczpospolitej Polskiej.
Wojewoda wskazał na przepis art. 4 ust. 14 ustawy o przekształceniu. który nakazuje stosować art. 23 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami do " wpływów osiąganych z opłaty z tytułu przekształcenia". Osiągnięcie wpływu z opłaty może nastąpić dopiero po jej uiszczeniu przez użytkownika wieczystego, tzn. dopóki wieczysty użytkownik nie wniesie opłaty, nie może ona stanowić " osiągniętego wpływu ". Nie można zatem traktować art. 4 ust. 14 jako podstawy prawnej wskazania starosty (prezydenta miasta na prawach powiatu) jako organu uprawnionego do otrzymania opłaty z tytułu przekształcenia lub jej części.
Wojewoda wyjaśnił, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem (wyrok WSA w Gliwicach z dnia 13 kwietnia 2011 r. sygn. akt II SA/G1 1090/10 i wyrok WSA w Gliwicach z dnia 14 marca 2011 r. sygn. akt II SA/GL 1188/10), uprawnienie starosty powiatowego w myśl art. 4 ust. 14 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości w związku z art. 23 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami ogranicza się do potrącenia 25 % środków uzyskiwanych z wpływów osiąganych z opłat z tytułu przekształcenia, przy czym do potrącenia, w rozumieniu tego przepisu, nie można stosować przepisów Kodeksu cywilnego. Przepis art. 23 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami przyznaje starostom jedynie prawo do żądania przekazania 25 % środków uzyskanych (tj. po faktycznym uiszczeniu przez użytkownika wieczystego) przez Skarb Państwa z tytułu opłat tam wskazanych oraz opłaty określonej w art. 4 ust 2 ustawy przekształceniowej.
W świetle powyższego całość opłaty winna być uiszczona na rachunek Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, zaś Miastu W. przysługiwać będzie roszczenie o zapłatę 25% środków uzyskanych przez Agencję.
W ocenie Wojewody wskazane wyżej uchybienia stanowiące naruszenie przepisów postępowania – art. 7, art. 8, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. w związku z art. 4 ust. 14 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości – w zakresie postępowania dowodowego mają istotny wpływ na rozstrzygniecie sprawy.
Ubocznie organ II instancji poinformował, że w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] z 5 grudnia 2013 r. (Dz. Urz. z 2013 r. poz. 12730) opublikowane zostało zarządzenie nr [...] Wojewody [...] z [...] grudnia 2013 r. w sprawie określenia warunków udzielania bonifikat od opłaty z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa, którymi gospodaruje Wojskowa Agencja Mieszkaniowa oraz wysokości stawek procentowych tych bonifikat.
Na decyzję Wojewody [...] skargę złożyli współużytkownicy wieczyści nieruchomości. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 i § 2 kpa.
Podkreślili, że organ odwoławczy powinien ponownie rozpoznać sprawę i ustosunkować się do zarzutów odwołania.
Skarżący wskazali, że w odwołaniu przedstawili dowody, że działka ewidencyjna nr [...] wpisana jest do rejestru zabytków. Działka ew. nr [...] z obrębu [...] o pow. [...] m2 opisana w księdze wieczystej - KW nr [...], położona przy ul. [...] stanowi część [...] – leżąca w jego granicach, obejmujących założenia forteczne oraz strefę ochronną wokół niego tzn. 50 m od linii wału fortecznego, który to teren wpisany został do rejestru zabytków, na podstawie ostatecznej decyzji Konserwatora Zabytków W., nr rejestru zabytków [...] z dnia [...] maja 1990 r. Potwierdza to przede wszystkim wpis w księdze wieczystej, KW nr [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy dla [...] Wydział Ksiąg Wieczystych. W księdze tej w dziale III ujawniono, że: " Nieruchomość objęta niniejszą księgą wieczystą stanowiąca część [...], została wpisana do rejestru zabytków Miasta W. pod nr. rejestru [...], na podstawie ostatecznej decyzji Konserwatora Zabytków W. z dnia [...] maja 1990 r. (opis zwykły ww.KW znajduje się także w aktach sprawy). Skarżący podnieśli, że wpisy takie dokonane zostały także we wszystkich indywidualnych księgach wieczystych dotyczących poszczególnych lokali mieszkalnych i garaży stanowiących własność skarżących. Wpis nieruchomości do rejestru zabytków odzwierciedlony jest także w ewidencji gruntów.
W ocenie skarżących zgromadzone dokumenty wskazują jednoznacznie, że został spełniony warunek do udzielenia 50% bonifikaty.
Skarżący podkreślili, że wyżej powołane dowody nie zostały ocenione przez organ II instancji. Z kolei kwestia budynku mieszkalnego, jego charakteru nie ma w sprawie żadnego znaczenia, a odpowiedź [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków na pismo Wojewody nie wyjaśniło charakteru działki nr [...].
Zdaniem skarżących niedopuszczalna jest wykładnia dokonana przez organ ponad osnowę dokumentu stwierdzającego stan prawny nieruchomości. Decyzja Konserwatora z [...] maja 2990 r. z integralnym załącznikiem wykazującym granice obszaru [...], wpisanego do rejestru zabytków, oraz wpis do księgi wieczystej nr [...] przesądzają o charakterze działki.
Skarżący wnieśli o uchylenie decyzji Wojewody [...] z [...] grudnia 2013 r.
Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Zaskarżona decyzja ma charakter kasacyjny – została wydana na podstawie art. 138 § 2 kpa.
Przepis art. 138 § 2 kpa jest wyjątkiem od zasady merytorycznego rozpoznania sprawy. Stosownie do tego przepisu organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, gdy została ona wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym jej rozpatrzeniu.
Jeżeli organ II instancji uznaje za konieczne skorzystanie z możliwości przewidzianej przepisem art. 138 § 2 kpa, to przyczyny takiego stanu rzeczy winny znaleźć jednoznaczny wyraz w uzasadnieniu decyzji (art. 107 § 1 i 3 kpa).
Cytowany przepis wyraźnie wyodrębnia dwie przesłanki wydania przez organ odwoławczy decyzji, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, a mianowicie:
a) stanowcze stwierdzenie przez organ odwoławczy, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, czyli przepisów kodeksu oraz (lub) przepisów o postępowaniu zawartych w ustawach szczególnych,
b) uznanie przez organ odwoławczy, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.
Użycie w tym przepisie przeciwstawnego spójnika "a" oznacza, że samo stwierdzenie naruszenia przepisów postępowania, aczkolwiek jest konieczną przesłanką uchylenia zaskarżonej decyzji, nie jest przesłanką wystarczającą. Niezbędne jest bowiem dodatkowo wykazanie, że "konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie".
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy w pierwszej kolejności stwierdzić należy, że Wojewoda wprawdzie wskazał, że organ I instancji naruszył przepisy postępowania, jednakże faktycznie podstawą uchylenia decyzji tego organu były przepisy prawa materialnego, tj. art. 4 ust. 1 i art. 4 ust. 14 w zw. z art. 23 ust 3 ustawy o gospodarce nieruchomości i wadliwa, zdaniem organu odwoławczego, wykładnia tych przepisów przez organ I instancji. Organ odwoławczy uznał, że całość opłaty z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności powinna być uiszczona na rachunek Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, a nie 75% tej opłaty, jak orzekł organ I instancji. Decyzję Wojewoda oparł w całości o stan faktyczny ustalony przez organ I instancji, nie kwestionując tych ustaleń w żadnym zakresie, a podjęte rozstrzygnięcie oparł jedynie o odmienną ocenę przepisów prawa materialnego. W zawartych w uzasadnieniu decyzji wytycznych organ odwoławczy nie podał dokładnie, jakie okoliczności winny być przez organ I instancji wyjaśnione, ogólnie wskazując, że Prezydent W. powinien powyższe uwzględnić. Już chociażby z tych przyczyn, nawet gdyby organ odwoławczy uznał, że powinna być inna wysokość bonifikaty, to powinien orzekać co o istoty sprawy. Należy podkreślić, że postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne, co oznacza, że organ odwoławczy ma obowiązek ponownie rozpoznać sprawę w jej całokształcie z odniesieniem się do zarzutów odwołania. Nie może zatem ograniczyć się jedynie do kontroli decyzji organu I instancji. Natomiast uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie mu sprawy do ponownego rozpoznania może mieć miejsce jedynie w sytuacjach wskazanych w przepisie art. 138 § 2 kpa, który to przepis nie może być interpretowany rozszerzająco. Wobec tego, z przyczyn wyżej omówionych, zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisu art. 138 § 2 kpa są zasadne.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi wskazać należy, że skarżący (co przyznał organ II instancji) spełniają warunki do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, jednakże kwestionują wysokość bonifikaty.
Zgodnie z decyzją Konserwatora Zabytków W. z [...] maja 1990 r. w sprawie wpisania dobra kultury do rejestru zabytków, wpisano do rejestru zabytków Miasta W. pod nr [...] przy ul. [...], obejmujący założenie forteczne oraz strefę ochronną.
Przedmiotowa działka nr [...], która powstała z podziału działki nr [...], położona jest na powyższym obszarze. W ocenie organu II instancji przedmiotem ochrony jest całe założenie forteczne; nieruchomość stanowiąca działkę nr [...], zabudowana współczesnym budynkiem mieszkalnym, nie jest indywidualnie wpisana do rejestru zabytków, wobec czego skarżący nie są uprawnieni do 50 % bonifikaty o jakiej mowa w art. 4 ust. 10 ustawy z 29 lipca 2005 r. (Dz. U z 2012 r. poz. 83). Rzecz jednak w tym, że kwestia zabudowy nie ma w niniejszej sprawie znaczenia, gdyż przedmiotem przekształcenia jest prawo użytkowania wieczystego w prawo własności.
W przedmiotowej sprawie znajdują się zaświadczenia [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z: 21 kwietnia 2010 r., 10 stycznia 2011 r., 18 marca 2011 r., z 21 listopada 2013 r. Pierwsze z nich dotyczy budynku, co jak już wyżej wskazano, nie ma dla niniejszej sprawy znaczenia. Z pozostałych wynika, że przedmiotem wpisu jest całe założenie forteczne, a nie przedmiotowa działka nr [...].
Działka ta (jak wyżej wspomniano) została wydzielona z działki nr [...]. Należy jednakże wskazać, że zgodnie z art. 36 ust. 1 pkt 8 ustawy z 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. Nr 162, poz. 1568) pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków wymaga dokonywanie podziału zabytku nieruchomego wpisanego do rejestru. Regulacja ta pozostaje w korelacji z przepisami art. 96 ust. 1 i 1a ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, z których wynika, że niezbędne dla wydania decyzji o podziale jest pozwolenie wojewódzkiego konserwatora zabytków na podział nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków. Z tego względu dokonanie podziału nieruchomości zabytkowej zostało przez ustawodawcę w sposób jednoznaczny uzależnione od uzyskania pozwolenia organów ochrony zabytków. Przyczyną wprowadzenia wymogu pozwolenia była konieczność zagwarantowania, aby zmiany w zakresie gospodarki nieruchomościami wpisanymi do rejestru zabytków, powodujące zwykle także zmiany w zagospodarowaniu przestrzennym obszaru zabytkowego i zmiany własnościowe, były zgodne z wymogami zachowania substancji zabytkowej, objętej wpisem do rejestru zabytków.
Organ odwoławczy nie odniósł się do powyższej kwestii; treść decyzji podziałowej nie została poddana ocenie. Nie można także abstrahować od unormowania z art. 3 pkt. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Przepis ten stanowi, że zabytkiem jest nieruchomość lub rzecz ruchoma, ich części lub zespoły. Z kolei zgodnie z art. 46 § 1 Kodeksu cywilnego nieruchomościami są części powierzchni ziemskiej stanowiące odrębny przedmiot własności (grunty), jak również budynki trwale z gruntem związane lub części takich budynków, jeżeli na mocy przepisów szczególnych stanowią odrębny od gruntu przedmiot własności. Niewątpliwie działka nr [...] jest odrębnym przedmiotem własności, wydzielonym z dawnej działki nr [...], która była wpisana do rejestru zabytków. Sąd Rejonowy dla [...] Wydział Ksiąg Wieczystych dokonał do księgi wieczystej spornej nieruchomości wpisu, że nieruchomość objęta jest decyzją z [...] maja 1990 r. w sprawie wpisania dobra kultury do rejestru zabytków. Na powyższą kwestię zwracali skarżący w odwołaniu od decyzji organu I instancji, jednakże w zaskarżonej decyzji Wojewoda nie odniósł się do tego. Na treść wyżej powołanych przepisów wskazywało także zaświadczenie [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z [...] marca 2011 r., znajdujące się w aktach administracyjnych organu I instancji.
Mając na uwadze wszystkie wyżej omówione okoliczności uznać należy, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art. 138 § 2 kpa, art. 107 § 3 kpa kpa oraz art. 4 ust.10 ustawy z 29 lipca 2005 r. w stopniu mającym wpływ na wynika sprawy.
Dlatego z mocy art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) i c), art. 152 i art. 200 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni stanowisko przedstawione w niniejszym uzasadnieniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło