I SA/Wa 308/04
WyrokWSA w Warszawie2005-05-17
Skład orzekający: Sędzia NSA Cezary Pryca, Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska, Sędzia WSA del. Beata Ziomek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania zasiłku celowego z pomocy społecznej jest zasadna w sytuacji, gdy wnioskodawca nie współpracuje z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu swojej trudnej sytuacji życiowej, w tym odmawia podjęcia leczenia odwykowego?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo odmówiły przyznania zasiłku celowego. Podstawą odmowy było stwierdzenie braku współpracy wnioskodawcy z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu jego trudnej sytuacji życiowej, co stanowiło podstawę do odmowy przyznania świadczeń zgodnie z przepisami ustawy o pomocy społecznej, w tym w zmienionym brzmieniu uwzględniającym odmowę podjęcia leczenia odwykowego.Stan faktyczny
R. G. złożył wniosek o przyznanie pomocy finansowej na różne potrzeby, w tym zakup okularów, kart miejskich, pokrycie kosztów mediów, wyżywienia i inne. Pracownik socjalny przeprowadził wywiad środowiskowy, podczas którego stwierdzono, że R. G. nie kontynuuje terapii odwykowej i odmawia współpracy z Ośrodkiem Pomocy Społecznej. Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej odmówił przyznania wnioskowanych zasiłków. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. R. G. wniósł skargę do sądu, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. w zakresie błędnych ustaleń faktycznych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca (spr.) Sędziowie WSA Elżbieta Sobielarska WSA del. Beata Ziomek Protokolant Agnieszka Kozik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 maja 2005 r. sprawy ze skargi R. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2003 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę
I SA/Wa 308/04
UZASADNIENIE
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2003 roku numer [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy decyzję z dnia [...] lipca 2003 roku numer [...] Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w W.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ administracji publicznej podniósł, że w dniu 7 lipca 2003 roku R. G. złożył wniosek do Ośrodka Pomocy Społecznej w W. o przyznanie pomocy finansowej na pokrycie zakupu nowych okularów, zakupu kart miejskiej, pokrycia kosztów zużycia energii elektrycznej i gazu, zaspokojenia niezbędnych kosztów na wyżywienie, środki czystości, pranie odzieży w pralni oraz przyznanie środków na ekonomiczne usamodzielnienie się i przyznanie zasiłku okresowego.
W dniu [...] lipca 2003 roku pracownik socjalny Ośrodka Pomocy Społecznej przeprowadził wywiad środowiskowy. W wywiadzie środowiskowym podano, że R. G. nie kontynuuje terapii odwykowej i odmawia współpracy z Ośrodkiem Pomocy Społecznej.
Decyzją z dnia [...] lipca 2003 roku numer [...] Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej w W. odmówił R. G. przyznania zasiłku na: pokrycie kosztów wykonania okularów, pokrycia kosztów zużycia energii elektrycznej i gazu, zakupu karty miejskiej, zaspokojenie niezbędnych potrzeb, w tym wyżywienia, środków czystości, prania odzieży oraz na ekonomiczne usamodzielnieni się i zasiłku okresowego.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2003 roku numer [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy decyzję z [...] lipca 2003 roku numer [...] Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w W.
Na decyzję z dnia [...] grudnia 2003 roku numer [...] Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł R. G. Skarżący domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji podniósł zarzut naruszenia przepisów art.77 k.p.a. i art.78 k.p.a. w zakresie dokonania błędnych ustaleń faktycznych mających wpływ na wynik sprawy.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. podtrzymało swoją argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna i podlega oddaleniu.
Na wstępie należy stwierdzić, że stosownie do treści art.13 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz.1270) wojewódzkie sądy administracyjne są powołane do rozpoznawania wszystkich spraw sądowoadministracyjnych z wyjątkiem tych spraw, dla których zastrzeżona jest właściwość Naczelnego Sądu Administracyjnego, a właściwym miejscowo do rozpoznania w/w spraw jest ten wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Ponadto podkreślić należy, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. W tym miejscu należy także podkreślić, że stosownie do treści art.134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami oraz wnioskami skargi a także powołaną podstawą prawną. Oczywiście Sąd nie może orzec na niekorzyść skarżącego chyba, że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji art.134 § 2 w/w ustawy.
W szczególności należy podkreślić, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane pod rządami przepisów ustawy z 29 listopada 1990 roku o pomocy społecznej ( Dz. U. 64/98, poz.414 ze zmianami). Przepis art.6 ust.1 i ust.1a w/w ustawy o pomocy społecznej, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania decyzji przez organ I instancji stanowił, że w przypadku stwierdzenia marnotrawstwa przyznanych świadczeń, celowego ich niszczenia bądź w przypadku stwierdzenia marnotrawstwa zasobów materialnych uprawnionego, organ ma możliwość ograniczenia świadczeń pomocy społecznej do niezbędnego minimum lub może odmówić przyznania takich świadczeń. Natomiast w przypadku braku współdziałania osoby uprawnionej do świadczeń z pomocy społecznej z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji, a także nieuzasadniona odmowa podjęcia pracy przez osobę bezrobotną może stanowić podstawę do odmowy przyznania, zaprzestania lub wstrzymania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej. Jednocześnie przepis stanowi, że zakres i formy współdziałania określa kierownik ośrodka pomocy społecznej lub upoważniony przez niego pracownik socjalny. Z akt sprawy wynika, że we wniosku z dnia 7 lipca 2003 roku R. G. podał, że wydatkuje kwoty od [...] do [...] złotych miesięcznie na poszukiwanie pracy. Jednocześnie w wywiadzie środowiskowym skarżący podał, że uzyskuje miesięczny dochód na poziomie [...] złotych miesięcznie. W trakcie przeprowadzania wywiadu środowiskowego skarżący nie wyjaśnił tych istotnych rozbieżności pomiędzy deklarowaną kwotą miesięcznych dochodów a deklarowaną kwotą miesięcznych wydatków. Ponadto w trakcie wywiadu środowiskowego skarżący jednoznacznie oświadczył, że popiera złożony w dniu 7 lipca 2003 roku wniosek o przyznanie świadczeń pieniężnych. Wreszcie w trakcie przeprowadzania wywiadu środowiskowego skarżący stwierdził, że nie korzysta z żadnej terapii odwykowej. Natomiast w aktach sprawy znajdują się dokumenty w postaci oświadczenia skarżącego z 22 października 2002 roku, w którym skarżący zgłosił gotowość do rozpoczęcia i kontynuowania terapii dla osób uzależnionych w ośrodku [...] i zobowiązał się do udziału we wszystkich zajęciach objętych programem wybranej placówki. Zasadnie więc organ I instancji uznał, że zgromadzony w aktach sprawy materiał dokumentacyjny wskazuje, iż R. G. nie współdziała z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu jego trudnej sytuacji życiowej.
W dacie podejmowania decyzji przez organ odwoławczy, uległo zmianie brzmienie art.6 ut.1a ustawy o pomocy społecznej. Z mocy art.20 pkt.1 ustawy z 13 czerwca 2003 roku o zatrudnieniu socjalnym ( Dz. U. 122/03, poz.1143), wymieniony wyżej przepis prawa otrzymał następujące brzmienie " brak współdziałania osoby lub rodziny z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji, a także nie uzasadniona odmowa podjęcia pracy przez osobę bezrobotną lub podjęcia leczenia odwykowego w zakładzie lecznictwa odwykowego przez osobę uzależnioną, mogą stanowić podstawę do odmowy przyznania, zaprzestania lub wstrzymania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej..". Tym samym nowe brzmienie powołanego wyżej przepisu prawa kładło jeszcze większy nacisk na to, że w sytuacji gdy osoba uzależniona odmawia podjęcia leczenia odwykowego istnieje możliwość odmowy przyznania, zaprzestania lub wstrzymania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej. Uwzględniając zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy oraz mając na uwadze ustalenia faktyczna dokonane przez organ I instancji, organ odwoławczy trafnie uznał, że brak było podstaw do uwzględnienia odwołania skarżącego.
Wreszcie stwierdzić należy, że w dacie orzekania przez sąd administracyjny mamy do czynienia ze zmianą stanu prawnego polegającą na tym, że ustawą z 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej ( Dz. U. 64/04, poz.593 ze zmianami) została uchylona ustawa z 29 listopada 1990 roku o pomocy społecznej ( Dz. U. 64/98, poz.414 ze zmianami). Ustawa z 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej weszła w życie z dniem 1 maja 2004 roku za wyjątkiem przepisów, o których mowa w treści art.161 ustawy. Stosownie do treści art.149 ust.1 ustawy z dnia 12 marca 2004 roku z dniem wejścia w życie tej ustawy wygasają wszystkie decyzje wydane na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 listopada 1990 roku o pomocy społecznej, za wyjątkiem tych decyzji, o których mowa w art.149 ust.2 i ust.3. Oznacza to, że decyzje zapadłe w rozpoznawanej sprawie wygasły z mocy art.149 ust.1 powołanej wyżej ustawy, a tym samym nie wywołują one skutków prawnych wynikających z tych decyzji. Okoliczność ta nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania sądowego ani nie jest podstawą do odrzucenia skargi.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz.1270) orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło