I SA/Wa 3093/14
WyrokWSA w Warszawie2015-03-10
Skład orzekający: Iwona Kosińska, Jolanta Dargas, Joanna Skiba
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nieruchomość zajęta pod drogę publiczną, niebędąca własnością jednostki samorządu terytorialnego, ale pozostająca w jej władaniu w dniu 31 grudnia 1998 r., nabywa z mocy prawa własność tej nieruchomości z dniem 1 stycznia 1999 r. na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną?Ratio decidendi
Sąd uznał skargę za niezasadną, stwierdzając, że organy administracji prawidłowo ustaliły stan faktyczny i prawny. Nieruchomość zajęta pod drogę publiczną, niebędąca własnością jednostki samorządu terytorialnego, ale pozostająca w jej władaniu w dniu 31 grudnia 1998 r., nabywa z mocy prawa własność tej nieruchomości z dniem 1 stycznia 1999 r., jeśli spełnione są łącznie przesłanki z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. W niniejszej sprawie przesłanki te zostały spełnione, co potwierdzają zgromadzone dokumenty.Stan faktyczny
Gmina Miejska L. wniosła skargę na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody stwierdzającą nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Gminę L. prawa własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną. Gmina zarzuciła organom naruszenie przepisów Kpa poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego i niezapewnienie możliwości zapoznania się z aktami sprawy. Strona skarżąca kwestionowała sprawowanie władztwa przez Gminę L. nad sporną nieruchomością oraz fakt jej zajętości pod drogę przed 1 stycznia 1999 r.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Kosińska Sędziowie: WSA Jolanta Dargas (spr.) WSA Joanna Skiba Protokolant referent stażysta Joanna Kicińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 marca 2015 r. sprawy ze skargi Gminy Miejskiej L. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia[...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia prawa własności oddala skargę.
Minister Transportu Infrastruktury i Rozwoju decyzją z dnia [..] września 2014r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2013r. Nr [...], stwierdzającą nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999r. przez Gminę Miejską L. prawa własności nieruchomości położonej w L. przy [...], oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] w obrębie [...], o powierzchni [...] m2.
Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Wnioskiem z dnia 16 lipca 2013r. G. i E. R. wystąpili o wydanie decyzji potwierdzającej nabycie przez Gminę L. z dniem 1 stycznia 1999 r. w trybie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 roku - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) prawa własności wyżej opisanego gruntu zajętego pod część ulicy [...] w L.
Wojewoda [...] decyzją nr [...] z dnia [...] października 2013r. stwierdził nabycie z dniem 1 stycznia 1999r. z mocy prawa przez Gminę L. własności nieruchomości objętej wnioskiem, położonej w L. w obrębie [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. [...] m2, zajętej pod drogę publiczną - gminną – [...] w L.
Od powyższej decyzji odwołanie złożył Prezydent Miasta L., zarzucając naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 7, art. 10 § 1 i art. 107 § 1 i § 3 Kpa, poprzez nie wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i uniemożliwienie stronie zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się co do zebranych materiałów. W uzasadnieniu wniosku wskazano na błędne uzasadnienie faktyczne oraz nieprawidłowe powołanie podstawy prawnej decyzji.
Minister Transportu Infrastruktury i Rozwoju decyzją z dnia [...] września 2014r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2013r.
Uzasadniając swoje stanowisko organ wskazał, że zgodnie z art. 73 ust. 1 w/w ustawy z dnia 13 października 1998r., nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem.
W ocenie Ministra w przedmiotowej sprawie wszystkie wymogi wynikające z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998r. zostały spełnione.
Przede wszystkim z odpisu księgi wieczystej KW [...] wynika, że sporna nieruchomość w dniu 31 grudnia 1998r. stanowiła własność osób fizycznych G. i E. R..
Z akt sprawy wynikało również, że ul. [...] w L. zaliczona została do kategorii dróg lokalnych miejskich na podstawie uchwały nr [...] Rady Narodowej Miasta W. z dnia [...] maja 1988r. w sprawie zaliczenia niektórych dróg publicznych na terenie[...]. Na podstawie art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 13.10.1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. z 1998 r. Nr 133, poz. 872 ze zm.) z dniem 1 stycznia 1999r. droga ta stała się drogą gminną.
Działka nr [...] w dniu 31 grudnia 1998r. znajdowała się w granicy pasa drogowego [...] w L., co znajduje potwierdzenie w wypisie z rejestru gruntów i wyrysie z mapy ewidencyjnej (por. opis i mapa [...]), jak również w oświadczeniu właścicieli nieruchomości zawartym we wniosku z dnia 16 lipca 2013r., oświadczeniach Naczelnika Wydziału Gospodarki Komunalnej Urzędu Miasta L. z dnia 8 lipca 2013 r. i z piśmie Urzędu Miasta L. dnia 2 października 2013 r.
Z materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy wynika również, że w dniu 31 grudnia 1998r. nad przedmiotową nieruchomością sprawowane było władztwo publicznoprawne.
Poświadczenie tego faktu znajduje odzwierciedlenie w zaświadczeniu z dnia 8 lipca 2013r. nr [...], wydanym z upoważnienia Prezydenta Miasta L., piśmie Urzędu Miasta L. z dnia 2 października 2013r., jak również w umowie [...] dot. bieżącej konserwacji oświetlenia ulicznego Gminy L. zawartej w dniu 5 grudnia 1996r., umowie o dzieło nr [...] wraz z załącznikiem, umowie nr [...] wraz z załączonymi wykazami.
Biorąc pod uwagę zebrany w sprawie materiał dowodowy organ stwierdził, że wszystkie przesłanki z art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998r. zostały spełnione i w sposób prawidłowy udokumentowane.
Na powyższą decyzję Gmina Miejska L. reprezentowana przez radcę prawnego A. Z. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie domagając się jej uchylenia.
W uzasadnieniu skargi strona zakwestionowała sprawowanie władztwa przez Gminę L. nad sporną nieruchomością oraz fakt jej zajętości pod drogę przed dniem 1 stycznia 1999 r.
W ocenie strony skarżącej przedstawione umowy nie dotyczyły konkretnie działki o nr ewid [...] ich przedmiot określony był ogólnie obejmując ulice położone na terenie Gminy L.. Z dokumentów zgromadzonych w sprawie nie wynika jednoznacznie władztwo jednostki samorządu terytorialnego, stąd zarówno Wojewoda [...], jak i Minister Infrastruktury i Rozwoju bezpodstawnie przyjęli, że spełnione zostały wszystkie przesłanki wynikające z art. 73 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Organy nie wyjaśniły więc dokładnie stanu faktycznego sprawy, czym naruszyły przepisy art. 7, art. 8 i art. 11 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego. Wydane zaś decyzje nie uwzględniają całokształtu materiału dowodowego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo organ wskazał, że Gmina L. nie kwestionowała sprawowania przez nią w dniu 31 grudnia 1998 r. władztwa publicznoprawnego w odniesieniu do [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną.
Rozpoznając sprawę niniejszą w ramach powyższych kryteriów skargę należy uznać za niezasadną.
Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.), nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Powołany przepis określa przesłanki, od spełnienia których uzależnione jest nabycie przez Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności gruntów. Przesłanki te to - zajęcie nieruchomości pod drogę publiczną, władanie nią w dniu 31 grudnia 1998 r. przez Skarb Państwa lub właściwą jednostkę samorządu terytorialnego oraz nieprzysługiwanie Skarbowi Państwa lub jednostce samorządu terytorialnego prawa własności do nieruchomości.
Podkreślić należy, że przesłanki określone w art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. muszą być spełnione łącznie, a niespełnienie chociażby jednej z nich wyklucza możliwość nabycia przez Skarb Państwa lub właściwą jednostkę samorządu terytorialnego z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości, na podstawie tego przepisu.
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. nie zawiera definicji drogi publicznej. W związku z tym należy w tym względzie odnieść się do ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 260 ze zm.). W rozumieniu art. 1 tej ustawy za drogę publiczną może być uznana droga spełniająca dwa wymienione w tym przepisie warunki. Po pierwsze, musi to być droga zaliczona na podstawie ustawy o drogach publicznych do jednej z kategorii dróg. Po drugie, zaś z drogi tej może korzystać każdy zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w ustawie lub innych przepisach szczególnych.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że zawarte w art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. sformułowanie - nieruchomości zajęte pod drogi publiczne - oznacza nieruchomości, na których urządzono drogę, którą następnie zaliczono do odpowiedniej kategorii dróg publicznych, przy czym fakt ten musiał mieć miejsce przed 1 stycznia 1999 r.
W niniejszej sprawie niesporny jest fakt, że ulica [...] położona w L., została zaliczona do dróg publicznych zgodnie podstawie uchwały nr [...] Rady Narodowej Miasta Stołecznego [...]z dnia [..] maja 1988r. w sprawie zaliczenia niektórych dróg publicznych na [..] (Dz. Urz. Województwa [...]). Na podstawie art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 13.10.1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. z 1998 r. Nr 133, poz. 872 ze zm.) z dniem 1 stycznia 1999r. droga ta stała się drogą gminną.
Ponadto z księgi wieczystej [...]1 wynika, że sporna nieruchomość w dniu 31 grudnia 1998r. stanowiła własność osób fizycznych G. i E. R..
W ocenie Sądu wątpliwości nie budzą również pozostałe przesłanki określone w art. 73 ww. ustawy, a mianowicie fakt zajęcia nieruchomości wnioskodawców pod drogę w dniu 31 grudnia 1998 r. oraz fakt władania nią w podanej dacie przez Gminę L..
Wbrew twierdzeniu strony skarżącej ze znajdujących się w aktach sprawy dokumentów wynika w sposób jednoznaczny jaki był na dzień 31 grudnia 1998 r. stan zajęcia spornej części nieruchomości pod drogę publiczną. Świadczy o tym chociażby wypis z rejestru gruntów, z którego wynika, że w dniu 31 grudnia 1998 r. sporna nieruchomość była przeznaczona pod drogę publiczną oraz zaświadczenie Urzędu Miasta L. z dnia 8 lipca 2013 r. nr [...]3, w którym organ wskazał, że działka o nr ewid. [...] w obrębie ew. [...] stanowiła część pasa drogowego drogi kategorii gminnej tj. [...] w l.. Z zaświadczenia tego wynika również, że na dzień 31 grudnia 1998 r. [...] na przedmiotowym odcinku posiadała nawierzchnie asfaltową.
Poświadczenie zajętości nieruchomości pod drogę znajduje odzwierciedlenie również w umowach dotyczących jej utrzymania, zawieranych przez Gminę Miejską L. przed dniem 1 stycznia 1999 r. Przykładowo umowa z dnia [..] kwietnia 1997r. nr [...]na profilowanie i wałowanie dróg gruntowych położonych w L., gdzie w załączniku nr 2 do umowy wymieniona została "[...]". Również umowa z dnia [...] listopada 1998 r. nr [...] dotycząca zimowego utrzymania dróg lokalnych miejskich oraz ciągów pieszych w wykazie "E" wymieniała na "[...]".
Dlatego też nie można zgodzić się z zarzutami skargi mówiącymi, że [...] na odcinku działki o nr ewid. [...] nie była zajęta pod drogę publiczną. Tym bardziej, że w postępowaniu administracyjnym – jak słusznie zauważył organ, Gmina Miejska L. nie kwestionowała sprawowania przez nią w dniu 31 grudnia 1998 r. władztwa publicznoprawnego w odniesieniu do spornej nieruchomości.
W świetle powyższego stwierdzić należy, że organy rozpoznające niniejszą sprawę wykazały w sposób niebudzący wątpliwości, że w sprawie spełniona została przesłanka zajęcia działki nr [...] pod drogę publiczną oraz władania tą działką przez podmiot publicznoprawny w dniu 31 grudnia 1998 r. W okolicznościach niniejszej sprawy brak było zatem podstaw, by Sąd przyjął, że organy dopuściły się naruszenia prawa procesowego w postaci norm z art. 7,77 § 1, art. 80 Kpa i w konsekwencji błędnie zastosowały przepis art. 73 ust.1 ustawy przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Wniesiona skarga jest zatem bezzasadna i brak jest podstaw do jej uwzględnienia.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło