I SA/Wa 31/17
PostanowienieWSA w Warszawie2017-03-15
Skład orzekający: Aneta Żak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata powinien zostać uwzględniony, biorąc pod uwagę sytuację majątkową i dochody wnioskodawcy oraz jego rodziny?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata został uwzględniony, ponieważ sytuacja majątkowa i dochody wnioskodawcy, prowadzącego trzyosobowe gospodarstwo domowe z niepełnosprawnym synem, nie pozwalają na poniesienie kosztów profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania rodziny. Postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych zostało umorzone, ponieważ sprawy dotyczące świadczeń wychowawczych są ustawowo zwolnione z opłat sądowych.Stan faktyczny
Skarżący P.W. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym – ustanowienia adwokata i zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej świadczenia wychowawczego. Wnioskodawca przedstawił swoją sytuację majątkową i dochodową, wskazując na niskie dochody z renty socjalnej i wynagrodzenia żony (przebywającej na urlopie macierzyńskim), posiadanie mieszkania, oszczędności i samochodu, a także ponoszenie kosztów kredytu mieszkaniowego i bieżących wydatków.Rozstrzygnięcie
1) przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w [...]; 2) umorzono postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Aneta Żak po rozpoznaniu w dniu 15 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P.W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym – ustanowienia adwokata i zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2016 r., nr [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego postanawia: 1) przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w [...] 2) umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych.
W związku z wniesieniem skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2016 r. w przedmiocie świadczenia rodzinnego, skarżący P.W. wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Wnioskodawca oświadczył, że prowadzi trzyosobowe gospodarstwo domowe obejmujące jego żonę i małoletniego, niepełnosprawnego syna. Miesięczny dochód gospodarstwa domowego strony wynosi [...], a źródłem jego pozyskiwania jest renta socjalna skarżącego oraz wynagrodzenie za pracę i renta żony skarżącego. Skarżący podał, że w skład jego majątku wchodzi mieszkanie o pow. [...] i wartości ok. [...], oszczędności w wysokości [...] oraz samochód osobowy o wartości powyżej [...]. Do stałych wydatków skarżący zaliczył koszt spłaty kredytu zaciągniętego na zakup mieszkania oraz koszty utrzymania mieszkania (czynsz, światło, woda). W uzasadnieniu wniosku P. W. potwierdził, że utrzymuje rodzinę jedynie z renty socjalnej oraz wskazał, że jego żona obecnie przebywa na urlopie macierzyńskim.
Mając powyższe na uwadze należało zważyć, co następuje:
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), dalej: p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (art. 245 § 3). W świetle art. 246 § 1 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), natomiast w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2).
Analiza sytuacji majątkowej skarżącego dokonana w oparciu o informacje zawarte w złożonym przez niego wniosku o prawo pomocy przez pryzmat przesłanki wskazanej w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. nakazuje stwierdzić, że wniosek P.W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata zasługuje na uwzględnienie. Ocenę powyższą powzięto uwzględniając charakter prowadzonego przez stronę gospodarstwa domowego, wysokość dochodów osiąganych w tym gospodarstwie, rodzaj źródeł dochodu, okoliczność, że wydatki na utrzymanie konieczne strony obejmują kredyt mieszkaniowy zaciągnięty za zakup lokalu mieszkalnego o niedużej powierzchni, a także brak majątku, który stanowić mógłby źródło pokrycia wydatków profesjonalnego pełnomocnika procesowego ustanowionego z wyboru. W odniesieniu do zadeklarowanej przez skarżącego wysokości środków finansowych pozostających aktualnie do jego dyspozycji należało bowiem uznać, że ich wysokość jest zbyt niska, by można było w sposób uprawniony przyjmować, że środki te mogą być przeznaczone na koszty związane z prowadzonym procesem, zamiast stanowić źródła zabezpieczającego ponoszenie wydatków związanych z bieżącą egzystencją trzyosobowej rodziny skarżącego.
Umorzenie postępowania w zakresie wniosku skarżącego o zwolnienie go od kosztów sądowych jest konsekwencją stwierdzonego braku podstaw prawnych do rozpoznania wniosku o prawo pomocy w powyżej wskazanym zakresie. Wskazać należy wnioskodawcy, iż żąda on zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję organu administracji publicznej wydaną w postępowaniu z zakresu pomocy i opieki społecznej, a więc w sprawie, w której strona na mocy art. 239 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. objęta jest ustawowym zwolnieniem od kosztów sądowych. Postępowanie w sprawie zwolnienia strony od kosztów sądowych należało więc umorzyć, gdyż jego prowadzenie w tym zakresie było zbędne (art. 249 a p.p.s.a.).
Uznając zatem, że skarżący wykazał, iż jego możliwości finansowe wyczerpują się wyłącznie na ponoszeniu kosztów bieżącej egzystencji, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w punkcie pierwszym sentencji.
Rozstrzygnięcie o umorzeniu postępowania w zakresie, w jakim dotyczyło ono zwolnienia od kosztów postępowania, podjęto na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 249a p.p.s.a. i art. 239 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło