I SA/Wa 3102/13

Referendarz sądowy Grzegorz Antas Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 17 lipca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. W sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2014 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania skarżący M. S. wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. W złożonym wniosku wnioskodawca wyjaśnił, że prowadzi gospodarstwo domowe samotnie. Skarżący nie posiada oszczędności, jak też nie osiąga jakiegokolwiek dochodu. Zgodnie ze złożonym wyjaśnieniem wnioskodawcy nie przysługują również świadczenie emerytalne i rentowe. Składający wniosek zamieszkuje w mieszkaniu o powierzchni [...] m². Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważyć należało, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), dalej: p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), natomiast w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Pomimo, że skarżący wystąpił w niniejszej sprawie o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu (adwokata), zgłoszone żądanie mogło zostać rozpoznać pod kątem spełnienia przez wnioskodawcę warunków przyznania prawa pomocy jedynie w zakresie odnoszącym się do ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Jest to spowodowane tym, że skarżący zakresem zaskarżenia w postępowaniu sądowym objął rozstrzygnięcie wydane w sprawie dotyczącej pomocy społecznej, co zgodnie z dyspozycją art. 239 pkt 1 lit. a p.p.s.a., zwalnia skarżącego z mocy prawa z obowiązku uiszczania w niniejszym postępowaniu kosztów sądowych. W sytuacji, gdy po stronie wnoszącego skargę nie istnieje ex lege obowiązek uiszczenia kosztów sądowych wynikających z wszczęcia postępowania sądowego, żądanie odnoszące się do przyznania w tej części prawa pomocy na mocy orzeczenia sądowego musi zostać pozostawione bez rozpoznania. W odniesieniu do tej części żądania, które podlegało ocenie w zakresie wskazania na brak środków na poniesienie przez wnioskodawcę kosztów ustanowienia pełnomocnika w sprawie, stwierdzić należy, że skarżący nie wykazał, by jego ocena własnej sytuacji materialnej uzasadniała zgłoszenie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Tak formułowane stanowisko jest wynikiem uznania, że wnioskodawca w sposób fragmentaryczny, a przez to nierzetelny odniósł się do obowiązku wykazania swojej sytuacji majątkowej w zakresie posiadania źródeł utrzymania oraz oszczędności. Z uzasadnienia wniosku wynika bowiem, że skarżący nie osiąga bieżących dochodów, jak też pozostaje bez innych źródeł utrzymania. Tymczasem akta sprawy wskazują, że wnioskodawca jest uprawniony do świadczenia rentowego z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, przy czym renta nie jest przez ubezpieczonego pobierana od 1998 r. Łączna kwota zgromadzonego świadczenia za okres od 1 października 1998 r. do 30 czerwca 2013 r. wynosi [...] zł (pismo Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział w [...] z dnia [...] czerwca 2013 r.). Nie zachodzą jakiekolwiek przyczyny, z powodu których wskazane środki finansowe, stanowiące własność skarżącego, powinny być traktowane jako niepozostające w jego swobodnej dyspozycji. Zaniechanie wykorzystania powyższych środków w celu uczynienia z nich źródła ponoszenia wydatków na własne utrzymanie i inne potrzeby sprzeciwia się traktowaniu skarżącego jako osoby pozostającej w ubóstwie i objęcia go uprawnieniem wynikającym z treści art. 246 § 1 p.p.s.a. Udzielenie prawa pomocy jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowego przez stronę we własnym zakresie, powinno zatem mieć zastosowanie wyłącznie wobec osób, które z przyczyn od siebie niezależnych obiektywnie nie są w stanie zgromadzić odpowiednich środków finansowych na poniesienie kosztów udziału w postępowaniu sądowym. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 w związku z art. 239 pkt 1 lit. a p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.