I SA/Wa 3102/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Iwona Maciejuk (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędzia WSA Tomasz Wykowski Protokolant referent stażysta Beata Lewandowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi M. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowieniem z dnia [...] września 2013 r. nr [...], na podstawie art. 134 k.p.a, stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania przez M. S. od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej na miesiąc czerwiec 2013 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że decyzja doręczona została stronie w dniu 2 sierpnia 2013 r. Termin do złożenia odwołania upływał w dniu 16 sierpnia 2013 r. Odwołanie złożone zostało w dniu 19 sierpnia 2013 r., a zatem od dnia doręczenia decyzji upłynęło 17 dni. SKO wskazało, że M. S. w odwołaniu zaznaczył, że SKO w dniu 16 sierpnia 2013 r. było zamknięte. W odniesieniu do powyższego organ wskazał, że odwołanie wnosi się za pośrednictwem organu, którego decyzję zaskarżono. Kolegium podniosło, że M. S. był pouczony o trybie wniesienia odwołania. Fakt, iż SKO w W. było zamknięte w dniu 16 sierpnia 2013 r. pozostaje bez znaczenia dla uchybienia terminowi do złożenia odwołania. Odwołanie można było wysłać pocztą lub złożyć osobiście za pośrednictwem Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej. Postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2013 r. nr [...] stało się przedmiotem skargi M. S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący podniósł, że termin nie został dochowany z winy organu, który nie zapewnił funkcjonowania Urzędu w dniu upływu terminu do złożenia odwołania. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest zasadna. W ocenie Sądu, zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem przepisu art. 134 w związku z art. 7, art. 8 i art. 9 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 267), zwanej dalej k.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przepisy normujące postępowanie organów administracji publicznej pełnią doniosłą rolę w kształtowaniu pozycji prawnej wszystkich osób, których sprawy pozostają we właściwości organów i wymagają rozstrzygnięcia w drodze decyzji administracyjnej. Obowiązkiem organu administracji publicznej jest zatem zawsze dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego (art. 7 k.p.a.), a także dokonanie oceny określonej okoliczności na podstawie całokształtu materiału dowodowego i załatwienie sprawy z uwzględnieniem m.in. słusznego interesu jednostki. Przepis art. 8 k.p.a. wymaga nadto, aby postępowanie było prowadzone w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Stosownie zaś do art. 9 k.p.a. organy obowiązane są do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strona nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu udzielają niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. W sprawie niniejszej, SKO w W. prawidłowo ustaliło, że odwołanie wniesione zostało przez M. S. po terminie do jego złożenia. Jest bowiem bezsporne, że termin do wniesienia odwołania upływał w dniu 16 sierpnia 2013 r., a odwołanie wniesione zostało w dniu 19 sierpnia 2013 r., a zatem z uchybieniem ustawowego terminu. Tym niemniej, w ocenie Sądu, działanie organu polegające na wydaniu postanowienia stwierdzającego uchybienie ustawowego terminu nie było w tej sprawie prawidłowe, albowiem w treści odwołania strona wskazała na chorobę, czego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. nie wzięło pod uwagę. Organ rozpatrując sprawę, okoliczność tę całkowicie pominął. Tymczasem, w sytuacji, gdy strona wnosząc odwołanie po terminie, powołuje się w jego treści na fakt choroby, obowiązkiem organu administracji publicznej było zwrócenie się do strony z pytaniem, czy wraz z wniesieniem odwołania wnosi o przywrócenie terminu do jego złożenia. Okoliczność ta wymagała zbadania przez organ. Fakt, że strona wprost nie zawarła w odwołaniu prośby o przywrócenie terminu, nie zwalniał organu – wobec treści odwołania – z obowiązku zastosowania art. 9 w zw. z art. 58 k.p.a. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wydając postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania nie uwzględniło okoliczności przywołanej w środku zaskarżenia. Z akt postępowania administracyjnego nie wynika, aby organ zwrócił się do strony o wskazanie, czy powołując się na chorobę wnosi wraz z odwołaniem o przywrócenie uchybionego terminu, co wymagałoby – w przypadku pozytywnej odpowiedzi strony – rozpatrzenia tego wniosku zgodnie z art. 58 k.p.a., po wcześniejszym wezwaniu strony do uzupełniania braków w trybie art. 64 § 2 k.p.a. w zw. z art. 58 § 1, § 2 k.p.a. Pominięcie przywoływanej przez stronę w odwołaniu okoliczności należało w niniejszej sprawie zakwalifikować jako naruszenie zasady zaufania do władzy publicznej i zasady udzielania stronie niezbędnych informacji, co mogło mieć istotny wpływ na wynik niniejszej sprawy. Pamiętać należy bowiem, że ewentualne przywrócenie terminu do wniesienia dowołania wyłącza dopuszczalność wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu, a zatem wydanie takiego postanowienia przed rozpatrzeniem prośby strony o przywrócenie terminu jest niezgodne z prawem (v. B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, 8. wyd., Warszawa 2006, wyrok NSA z dnia 18 czerwca 2010 r. sygn. akt I OSK 382/10, orzeczenia.nsa.gov.pl). Ponownie rozpatrując sprawę organ uwzględni przedstawione wyżej wskazania Sądu, co do prawidłowego postępowania. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł, jak w punkcie 1 wyroku. Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 2 wyroku Sąd oparł na przepisie art. 152 powołanej ustawy.