I SA/Wa 3106/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Chaciński Sędziowie: WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska WSA Bożena Marciniak (spr.) Protokolant specjalista Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 marca 2014 r. sprawy ze skargi I. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy podjęcia zawieszonego postępowania oddala skargę Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] września 2013 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy własne postanowienie z dnia [...] marca 2013 r., nr [...] odmawiające podjęcia zawieszonego postępowania. Zaskarżone orzeczenie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2002 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. zawiesiło postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] sierpnia 1951 r., nr [...] orzekającego o odmowie ustanowienia użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...] – do czasu wskazania stron postępowania, w tym ustalenia następców prawnych byłych właścicieli nieruchomości C i I. małżonków W. W dniu 11 grudnia 2012 r. I. B., reprezentowana przez adwokata, wystąpiła o podjęcie zawieszonego postępowania. We wniosku podniosła, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze całkowicie pominęło kwestię ustalenia w ramach własnego działania, czy strony postępowania żyją i przedwcześnie zawiesiło postępowanie, z powodu braku wskazania następców prawnych współwłaścicieli nieruchomości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowieniem z dnia [...] marca 2013 r., nr [...] na zasadzie art. 97 § 2 kpa odmówiło podjęcia zawieszonego postępowania. W uzasadnieniu orzeczenia wydanego w I instancji organ stwierdził, że w dniu 30 grudnia 2002 r. orzekł o zawieszeniu postępowania, bowiem wskazanie stron postępowania, w tym ustalenie następców prawnych C. i I. małżonków W., jest konieczne. Bez udziału wskazanych osób postępowanie administracyjne nie może się toczyć. Podniósł, że postanowienie o zawieszeniu ww. postępowania jest ostateczne i wywiera skutki prawne. Przy czym, konieczność ustalenia następców prawnych ww. osób nie ustała. Jednocześnie, utrwalone orzecznictwo sądów administracyjnych nakazuje prowadzić postępowanie z udziałem wszystkich stron. Ustalenie spadkobierców tych osób nie jest zaś obowiązkiem organu, gdyż organ nie ma legitymacji czynnej przed sądem powszechnym do wystąpienia z takim wnioskiem. Z wnioskiem o ponowne rozpoznanie sprawy wystąpiła I. B.. Wskazała, że Kolegium nie odniosło się do argumentów zawartych we wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania i nie zwróciło się do Sądu o wyznaczenie kuratora dla osoby nieobecnej. Skarżąca nie zgodziła się z żądaniem wskazania następców prawnych osób, co do których nie ma żadnego dowodu urzędowego - że nie żyją. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowieniem z dnia [...] września 2013 r., nr [...] utrzymało w mocy własne postanowienie z dnia [...] marca 2013 r., nr [...]. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Kolegium powołało się na art. 97 § 2 kpa i wskazało, że w sprawie nie ustąpiły przesłanki uzasadniające zawieszenie postępowania. Postanowienie o zawieszeniu postępowania jest prawomocne i nie można w obecnym postępowaniu badać jego prawidłowości. Oceniając zaś wniosek o podjęcie postępowania Kolegium bierze pod uwagę, czy zostały spełnione warunki dla których postępowanie uległo zawieszeniu. Skargę na powyższe postanowienie wniosła I. B. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła: 1) naruszenie art. 7 kpa w zw. z art.77 § 1 kpa poprzez: - zaniechanie uwzględnienia dokumentów przedłożonych przez skarżącą, z których wynika, iż nie istnieje dowód na to, by uczestnicy postępowania C. i I. W. zmarli, a zatem nie ma konieczności wskazywania ich następców prawnych, a jedynie przedstawiciela dla osoby nieobecnej, - zaniechanie rozpoznania kwestii związanych z utratą mocy prawnej przedwojennych ksiąg wieczystych oraz zaniechanie przedstawienia w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia analizy i wniosków wynikających z zapoznania się z aktami własnościowymi przedmiotowej nieruchomości gruntowej, o których przedłożenia organ wzywał Prezydenta W. w piśmie z dnia [...] maja 2010 r. 2) naruszenie art. 97 § 2 kpa, poprzez odmowę podjęcia zawieszonego postępowania mimo, że skarżąca wskazała, iż ustały przyczyny dla których postępowanie to zostało zawieszone, 3) naruszenie art. 34 § 1 i 2 kpa, polegające na zaniechaniu wyznaczenia przedstawiciela dla osoby nieobecnej i przerzuceniu ciężaru obowiązków, jakie ciążą na przedstawicielu osoby nieobecnej polegające m.in. na wskazaniu następców prawnych C. i I. małżonków W. na wnioskodawczynię. W związku z powyższym wniosła o uchylenie w całości postanowienia Kolegium z dnia [...] września 2013 r. W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że nie istnieje żaden dowód śmierci C. i I. małżonków W. Przy czym podjęła wszelkie kroki mające na celu ustalenie, czy ww. osoby żyją, czy też zmarły. Z przedłożonych przez skarżącą dokumentów wynika, że w znajdujących się w Polsce dostępnych archiwach nie znajduje się żaden dowód zgonu ww. osób. Poszukiwania prowadzone były również przez Międzynarodowy Oddział Czerwonego Krzyża. Nie mając dowodu zgonu Kolegium powinno wyznaczyć przedstawiciela dla osoby nieobecnej. Ponadto skarżąca podniosła, iż organ nie dokonał oceny zaświadczenia Sądu Rejonowego dla W. z dnia [...] maja 2005 r., z którego wynika, że małżonkowie [...] nie byli właścicielami nieruchomości położonej w W., przy ul. [...]. Ponadto, księga w oparciu o którą wydano zaświadczenie została zamknięta, a dokonane w niej wpisy nie mogą mieć żadnego znaczenia prawnego (§ 4 i 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 lipca 1986 r. w sprawie prowadzenia ksiąg wieczystych założonych przed dniem 1 stycznia 1947 oraz utraty mocy prawnej niektórych takich ksiąg). W związku z powyższym, małżonkom W. nie można przypisać statusu strony w niniejszym postępowaniu. Jeśli Kolegium uważało, że małżonkowie W. mają interes prawny, a zatem przymiot strony postępowania, to powinno wyznaczyć kuratora na podstawie art. 34 kpa. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o oddalenie skargi podtrzymując w całości stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że kontrola sądowoadministracyjna sprowadza się do zbadania, czy organy wydając zaskarżone orzeczenie nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania orzeczenia, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów Sąd uznał, iż skarga jest niezasadna albowiem zaskarżone orzeczenie nie narusza prawa. W niniejszej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowieniem z dnia [...] września 2013 r. utrzymało w mocy własne postanowienie z dnia [...] marca 2013 r. odmawiające podjęcia zawieszonego postępowania, dotyczącego stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] sierpnia 1951 r., nr [...]. Tym ostatnim orzeczeniem organ orzekł o odmowie ustanowienia użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości [...], położonej przy ul. [...]. Przedmiotowe postępowanie zostało zawieszone postanowieniem z dnia [...] grudnia 2002 r. – do czasu wskazania wszystkich stron postępowania - następców prawnych byłych właścicieli nieruchomości, gdyż bez ich udziału postępowanie nie może się toczyć. Bezspornym jest, iż w obrocie prawnym nadal pozostaje wskazane powyżej postanowienie o zawieszeniu postępowania z dnia [...] grudnia 2002 r. To ostatnie orzeczenie jest ostateczne. Fakt ten wiąże zatem organ. Jednocześnie z materiału dokumentacyjnego sprawy nie wynika, aby – zgodnie z powołanym postanowieniem o zawieszeniu postępowania – zostały wskazane strony tego postępowania. Przy czym, stosownie do złożonego w sprawie zaświadczenia Sądu Rejonowego dla W. z dnia [...] maja 2005 r., udział w prawie własności przedmiotowej nieruchomości został zbyty na rzecz C. i I. z R. małżonków W. Do osób tych została skierowana decyzja z dnia [...] sierpnia 1951 r., której stwierdzenia nieważności dotyczy zawieszone postępowanie administracyjne. W ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie sytuacja jest jednoznaczna. Przyczyna zawieszenia postępowania - tj. konieczność wskazania stron postępowania - nie ustała. Z tego względu nie ma jakichkolwiek podstaw do podjęcia zawieszonego postępowania. Natomiast, zgodnie z art. 97 § 2 kpa, tylko wówczas gdy przyczyna zawieszenia postępowania zostanie zniesiona, organ będzie miał obowiązek podjąć zawieszone postępowanie. Jednocześnie Sąd wskazuje, że podniesione w skardze zarzuty dotyczące nieuwzględnienia przedłożonych przez skarżącą dokumentów, nierozpoznania kwestii związanych z utratą mocy prawnej przedwojennych ksiąg wieczystych, nieprzedstawienia analizy i wniosków wynikających z zapoznania się z aktami własnościowymi przedmiotowej nieruchomości oraz niewyznaczenia przedstawiciela dla osoby nieobecnej należą do merytorycznego, a nie formalnego aspektu postępowania. Innymi słowy mówiąc, zarzuty te w swej istocie dotyczą postanowienia o zawieszeniu postępowania, a nie wad zaskarżonego postanowienia odmawiającego podjęcia postępowania. Nie mogły one więc być przedmiotem rozpoznania przez organ w postanowieniu, którego przedmiotem mogła być jedynie ocena prawidłowości podjęcia zawieszonego postępowania. Kwestie te nie mogą być również przedmiotem oceny Sądu na tym etapie postępowania, gdyż granice rozpoznawanej przez Sąd sprawy są określane przez jej przedmiot. Zaskarżone zaś jest postanowienie o podjęciu zawieszonego postanowienia, które w ocenie Sądu nie jest dotknięte żadną wadą uzasadniającą jego uchylenie. Z tych względów podnoszone w skardze zarzuty nie mogły odnieść skutku w niniejszym postępowaniu sądowym. Wzruszenie ostatecznego postanowienia o zawieszeniu postępowania może bowiem nastąpić tylko w trybach przewidzianych w kodeksie postępowania administracyjnego. Podkreślić ponownie należy, że przedmiotem oceny Sądu nie jest postanowienie – zawieszające postępowanie, a tylko i wyłącznie postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia z dnia [...] marca 2013 r. i z dnia [...] września 2013 r., wydane w przedmiocie odmowy podjęcia zawieszonego postępowania. Oznacza to, że w niniejszym postępowaniu Sąd nie bada i nie może dokonać oceny postanowienia o zawieszeniu postępowania. Z powyższych względów zarzuty skargi należy uznać za nieuzasadnione, ponieważ zaskarżone postanowienie jak również postanowienie je poprzedzające nie naruszają prawa. Mając na powyższe na uwadze na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), Sąd orzekł jak w sentencji.