I SA/Wa 3110/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: - Sędzia WSA Dariusz Chaciński po rozpoznaniu w dniu 20 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosków Prezydenta Miasta [...] i Burmistrza Miasta i Gminy [...] o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w części dotyczącej punktu jeden a), drugiego i trzeciego w sprawie ze skarg Prezydenta Miasta [...], Burmistrza Miasta i Gminy [...], Województwa [...], Skarbu Państwa – Państwowej Inspekcji Pracy, J. T., M. K., P. T., G. T., M. T., A. T., T. T. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] sierpnia 2014 r., nr [...] w przedmiocie reformy rolnej postanawia wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji w zakresie punktu jeden a), drugiego i trzeciego. Burmistrz Miasta i Gminy [...] działający w imieniu Gminy [...] oraz Prezydent Miasta [...] działający w imieniu Gminy [...], Miasta [...] – Miasta na prawach powiatu oraz Skarbu Państwa wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargi na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] sierpnia 2014 r., nr [...] w przedmiocie reformy rolnej. Burmistrz Miasta i Gminy [...] zaskarżył powołaną decyzję w zakresie jej punktu drugiego i trzeciego, natomiast Prezydent Miasta [...] zaskarżył ww. decyzję z zakresie punktu jeden a), drugiego i trzeciego. W punkcie jeden a) Minister utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...] w zakresie punktu I wskazującego szereg nieruchomości położonych w gm. [...], w stosunku do których organ I instancji stwierdził, że nie podpadały pod działanie art. 2 ust. 1 lit e) dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. W punkcie drugim decyzji Minister uchylił punkt II podpunkty:1-2 i 8 /z wyłączeniem [...] wskazanego w punkcie 1 b)/ decyzji organu I instancji. Natomiast w punkcie 3 zaskarżonej decyzji Minister stwierdził, że parcele katastralne wymienione w punkcie II podpunkty: 1-2 i 8 /z włączeniem [...] wymienionego w punkcie 1b)/ decyzji organu I instancji nie podpadały pod działanie art. 2 ust. 1 lit e) dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. Przy czym Wojewoda w punkcie II wskazanej decyzji wymienił szereg nieruchomości położonych w obrębie m. [...], [...] i [...], stwierdzając, że nie podpadały one pod działanie art. 2 ust 1 lit e) powołanego dekretu. Natomiast w punkcie III decyzji organu wojewódzkiego orzeczono o umorzeniu postępowania administracyjnego w zakresie: 1) pb [...] oraz prg: [...], gm. Kat [...] oraz 2) pb 5 oraz pgr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], gm. Kat. [...] W związku z przedmiotową skargą Burmistrz Miasta i Gminy [...] wystąpił z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w części dotyczącej jej punktu drugiego i trzeciego. Wskazał, że zaskarżoną decyzją Minister uchylił pkt II podpunkt 8 /z wyłączeniem młyna/ decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. i w punkcie II stwierdził, iż parcele katastralne wymienione w punkcie II podpunkty 1-2 i 8 /z wyłączeniem młyna wymienionego w punkcie 1 b)/ decyzji organu I instancji nie podpadały pod działanie art. 2 ust. 1 lit e dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. Decyzja ta w sposób oczywisty kształtuje zatem sytuację prawną spadkobierców A. T.. Na jej podstawie spadkobiercy A.T. wystąpili już do Sądu Rejonowego w [...] o zawezwanie do próby ugodowej w sprawie opróżnienia z osób i rzeczy nieruchomości wymienionych w tej decyzji. W razie braku ugody mogą wystąpić o wydanie tych nieruchomości w trybie art. 222 k.c. Niezależnie od powyższego na podstawie zaskarżonej decyzji spadkobiercy mogliby wystąpić do sądu powszechnego z wnioskiem o odłączenie nieruchomości gruntowych z dotychczasowych ksiąg wieczystych i założenie dla nich nowych ksiąg i wpis prawa własności na rzecz spadkobierców przed uprawomocnieniem się orzeczenia sądu administracyjnego w tej sprawie. Działania te mogłyby spowodować dla skarżącego, jako właściciela części nieruchomości objętych punktem drugim i trzecim decyzji (w niektórych przypadkach oddanych osobom trzecim w wieczyste użytkowanie czy dzierżawę) niebezpieczeństwo powstania trudnych do odwrócenia skutków, co stanowi przesłankę wstrzymania wykonalności zaskarżonej decyzji w ww. części. Z wnioskiem o wtrzymanie wykonania wskazanej decyzji w zaskarżonej części wystąpił również Prezydent Miasta [...]. Wskazał, że zaskarżona decyzja może stanowić podstawę zmiany wpisów w księgach wieczystych poszczególnych nieruchomości, a co za tym idzie istnieje realna możliwość żądania wydania nieruchomości a następnie rozporządzenia nią na rzecz osób trzecich. Nowi właściciele mogą podjąć działania zmierzające do realizacji przysługujących im praw własności, co oznacza realną możliwość zbycia nieruchomości będących przedmiotem niniejszego postępowania. Przy czym przed Sądem Rejonowym w [...] [...] Wydziałem [...] toczy się powstępowanie z powództwa J.T. i innych przeciwko Skarbowi Państwa o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 61 § 3 zdanie pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej Ppsa), po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie wykonania. Strona zgłaszająca tego rodzaju wniosek powinna przy tym wykazać prawdopodobieństwo wystąpienia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków wykonania aktu o wstrzymanie którego wnosi. Sąd rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu nie dokonuje bowiem oceny zasadności skargi. Przede wszystkim wskazać należy, że z treści powołanego przepisu wynika, że podstawową przesłanką wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji jest istniejące realne niebezpieczeństwo zaistnienia takiej szkody (majątkowej, a także niemajątkowej), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Celem omawianej instytucji jest zatem ochrona strony przed wystąpieniem nieodwracalnych skutków lub znacznej szkody przed zbadaniem przez sąd administracyjny legalności zaskarżonego aktu lub czynności. Z konstrukcji ww. normy prawnej wynika także, iż to na stronie spoczywa obowiązek wykazania przesłanek uzasadniających uwzględnienie wniosku, tj. przedstawienia takich okoliczności, które mogłyby uprawdopodobnić, że wykonanie zaskarżonego rozstrzygnięcia faktycznie spowoduje znaczną szkodę lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków. Zadaniem Sądu jest natomiast zbadanie, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają za uwzględnieniem jej wniosku. Badając całokształt okoliczności sprawy Sąd doszedł do przekonania, że składając wniosek o wstrzymanie wykonania kwestionowanej decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi skarżący w sposób wystarczający wykazali istnienie przesłanek przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji w kwestionowanej części. Podniesione przez strony argumenty są zasadne. Decyzja o stwierdzeniu, że wskazana nieruchomość nie podpadała pod działanie przepisów art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN z dnia 6 wrzenia 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej zalicza się do aktów o charakterze deklaratoryjnym, które co do zasady nie podlegają wykonaniu, jednakże nie można pominąć następstw prawnych powstałych w wyniku wydania takiego aktu. Stwierdzenie, że oznaczone nieruchomości nie podpadały pod działanie przepisu art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu PKWN, wywołuje skutek prawno-rzeczowy prowadzący do wykreślenia podmiotu publicznoprawnego z księgi wieczystej (o ile był on ujawniony). W konsekwencji powyższego spadkobiercy dawnych właścicieli będą mogli podjąć działania zmierzające do realizacji przysługujących im praw, np. działania zmierzające do zbycia nieruchomości czy jej obciążenia. To zaś oznacza, że istnieje realna możliwość spowodowania nieodwracalnych skutków prawnych oraz wyrządzenia znacznej szkody. Organ administracyjny działający w granicach swojej właściwości i kompetencji nie będzie miał przy tym żadnych możliwości prawnych zniweczenia skutków cywilnoprawnych, które mogą powstać w wyniku np. zawartej umowy sprzedaży. Zatem powołane we wnioskach okoliczności stanowią przesłankę pozytywną do uwzględnienia wniosków i wstrzymania wykonania decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] sierpnia 2014 r. we wnioskowanej części. Sąd podkreśla jednocześnie, że wstrzymanie wykonania decyzji jest środkiem ochrony tymczasowej. Rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Sąd nie dokonuje oceny zasadności skargi. Instytucja wstrzymania wykonania decyzji ma na celu tymczasową ochronę strony przed wystąpieniem nieodwracalnych skutków lub znacznej szkody przed zbadaniem prawidłowości kontrolowanego przez sąd administracyjny aktu. W ocenie Sądu, w sprawie zaszły przesłanki do zastosowania ochrony tymczasowej. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 Ppsa, orzekł jak w postanowieniu.