I SA/Wa 312/15

WyrokWSA w Warszawie2015-05-12

Skład orzekający: Jolanta Dargas, Magdalena Durzyńska, Marta Kołtun - Kulik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza granicami RP, jeśli strona nie przedłożyła operatu szacunkowego określającego wartość nieruchomości, mimo że wcześniej przedłożyła operat obejmujący wszystkie składniki majątkowe, a organ administracji publicznej dwukrotnie zmieniał swoje stanowisko co do zakresu wniosku?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji publicznej naruszyły przepisy postępowania, w tym zasadę zaufania do organów państwa, poprzez dwukrotną zmianę stanowiska co do zakresu wniosku o rekompensatę i niezasadne żądanie przedłożenia nowego operatu szacunkowego, mimo że strona wywiązała się z pierwotnego zobowiązania. Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, nakazując ponowne rozpoznanie sprawy z uwzględnieniem treści wniosków i pism składanych przez skarżącego przed 31 grudnia 2008 r.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Skarżący złożył wniosek o potwierdzenie prawa do rekompensaty za nieruchomość pozostawioną przez poprzednika prawnego. Organ I instancji początkowo pozytywnie ocenił dowody, następnie zmienił stanowisko, ograniczając zakres wniosku do gruntu rolnego i odmawiając potwierdzenia prawa do rekompensaty z powodu nieprzedłożenia operatu szacunkowego. Minister Skarbu Państwa utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Skarżący zarzucił naruszenie szeregu przepisów proceduralnych i materialnych.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Ministra Skarbu Państwa oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody [...]. Zasądzono od Ministra Skarbu Państwa na rzecz Z. D. kwotę 440 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Dargas Sędziowie: Sędzia WSA Magdalena Durzyńska (spr.) Sędzia WSA Marta Kołtun - Kulik Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 maja 2015 r. sprawy ze skargi Z. D. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...]; 2. zasądza od Ministra Skarbu Państwa na rzecz Z. D. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją [...] z dnia [...] stycznia 2015r. Minister Skarbu Państwa (dalej jako organ/minister) działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. z 2013 r., poz. 267 – dalej jako kpa) oraz art. 9 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jednolity: Dz. U. z 2014 r., poz. 1090 – dalej jako ustawa) utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] listopada 2014 r. odmawiającą potwierdzenia Z. D., I. G. i I. D. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez ich poprzednika A. D. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, położonej w miejscowości K., powiat [...]. Opisana wyżej decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym sprawy : Wnioskiem z dnia 13 października 2005 r. Z. D. (dalej jako skarżący) w imieniu własnym oraz jako pełnomocnik I. G. i I. D. wystąpił do Wojewody [...] o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez A. D. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, obejmującej: [...], położonej w miejscowości K. W związku z nieprzedłożeniem w wymaganym terminie stosownych dokumentów pismem z dnia 3 grudnia 2008 r. Wojewoda [...] poinformował wnioskodawcę o pozostawieniu wniosku z dnia 13 października 2005 r. bez rozpoznania. Dnia 22 grudnia 2008 r. Z. D. złożył ponownie wniosek o potwierdzenie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez A. D. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, obejmującej [...]. Do wniosku załączył m. in.[...]. Jednocześnie osobnym pismem z dnia 22 grudnia 2008 r. skarżący wyjaśnił, iż A. D. był właścicielem nieruchomości gruntowej o pow.[...], natomiast zabudowania stanowiły współwłasność [...] tj. spadkobierców E. D.. Wskazał jednak, że na powyższą okoliczność (współwłasności) nie posiada dokumentów i dlatego we wniosku nie wymienił zabudowań. W trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego do akt przedłożono m.in. opis mienia pozostawionego w miejscowości K. wystawiony na nazwisko Z. S. oraz elaborat szacunkowy dotyczący [...], opis mienia pozostawionego w miejscowości K. wystawiony na nazwisko M. D. (budynek mieszkalny o kubaturze 156 m3 oraz budynek gospodarczy o kubaturze 87m3), zaświadczenie Archiwum Państwowego Obwodu T. z dnia [...] (wraz z jego uwierzytelnionym tłumaczeniem) potwierdzające, że A. D. oraz Z. S. posiadali stanem na 6 lutego 1943 r. w K. następujący majątek nieruchomy: [...] oraz że stanem na lata 1944 -1945 A. D. posiadał [...] ziemi ornej; wykaz nieruchomości z dnia 6 lutego 1943r. wystawiony na nazwisko A. D. oraz Z. S., orzeczenie Państwowego Urzędu Repatriacyjnego z dnia [...] wystawione na nazwisko A. D. potwierdzające pozostawienia przez ww. osobę w K. [...], kartę ewidencyjną nr[...] z dnia [...] lipca 1945 r. wystawioną na nazwisko A. D., kartę ewidencyjną nr [...] z dnia [...] sierpnia 1946r. wystawioną na nazwisko A. D., protokoły z przesłuchań I. G. z dnia [...] kwietnia 2013 r., I. D., oraz Z. D. z dnia [...] maja 2013 r. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. Wojewoda [...] uznał, iż materiał dowodowy zgromadzony w przedmiotowej sprawie spełnia wymogi, o których mowa w art. 2, art. 3 oraz art. 5 ust. 1 i 2 ustawy o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami RP i wezwał skarżącego do załączenia operatu szacunkowego określającego wartość pozostawionej nieruchomości obejmującej: [...] ha ziemi ornej (w tym 0,20 ha ogrodu - 30 drzew owocowych), 34 część budynku mieszkalnego, lepiankę pod dachówką o całkowitej kubaturze 169 m3 wraz z piwnicą, 34 część stodoły i stajni, lepiankę pod słomą, o całkowitej kubaturze 100 m3, część kurnika drewnianego, krytego słomą oraz 34 część studni. W dniu 15 listopada 2013r. strony przedłożyły operat szacunkowy określający wartość ww mienia nieruchomego pozostawionego w miejscowości K., na kwotę [...] zł, operat ten został na wezwanie wojewody poprawiony i uzupełniony określając szacunkową kwotę ww majątku na [...] zł. W wyniku dokonania powtórnej analizy akt postanowieniem nr [...] z dnia [...] marca 2014 r. (sprostowanym postanowieniem z dnia [...] maja 2014 r.) Wojewoda [...] w pkt I uchylił własne postanowienie z dnia [...] czerwca 2013 r. o pozytywnej ocenie złożonych dowodów w sprawie potwierdzenia prawa do rekompensaty i w pkt II pozytywnie ocenił złożone w sprawie dowody uznając, że zostały spełnione wymogi, o których mowa w art. 2, art. 3 i art. 5 ust. 1 i ust. 2 ww. ustawy odnośnie pozostawienia przez A. D. poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej tj. w miejscowości K., powiat [...], nieruchomości obejmującej: [...] ha ziemi ornej, w tym 0,20 ha ogrodu - 30 drzew owocowych. Organ wezwał strony do załączenia operatu szacunkowego określającego wartość ww. nieruchomości i następnie - w związku z niezałączeniem operatu szacunkowego, decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2014 r. Wojewoda [...] odmówił potwierdzenia Z. D., I. G. i I. D. prawa do rekompensaty a Minister Skarbu Państwa zaskarżoną do tut. Sądu decyzją utrzymał decyzję wojewody w mocy. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że kwestie rekompensat za "mienie zabużańskie" reguluje obecnie ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Wskazał, że prawo do rekompensaty na podstawie art. 2 ustawy, przysługuje właścicielowi nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli spełnia on łącznie następujące wymogi: był w dniu 1 września 1939 r. obywatelem polskim i miał miejsce zamieszkania na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz opuścił byłe terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z przyczyn, o których mowa w art. 1, lub z tych przyczyn nie mógł na nie powrócić; a ponadto posiada obywatelstwo polskie. Organ przyjął, że w przedmiotowej sprawie bezspornym jest fakt spełnienia przez skarżącego (jako następcy A. D.) przesłanek potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej ale z uwagi na niezałączenie operatu szacunkowego - decyzja nr [...] z dnia [...] listopada 2014 r. Wojewody [...] odmawiająca potwierdzenia prawa do rekompensaty została utrzymana w mocy. Minister wskazał, że stosownie do art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy - w postanowieniu potwierdzającym spełnienie wymogów ustawowych organ wojewódzki wzywa wnioskodawcę do załączenia operatu szacunkowego sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego, w którym została określona wartość nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Wyjaśnił następnie, że niezałączenie operatu szacunkowego jest następczym brakiem wniosku o potwierdzenie prawa do rekompensaty skutkującym wydaniem decyzji o odmowie potwierdzenia prawa. Podkreślił, iż sporządzenie operatu szacunkowego jest obowiązkiem strony postępowania, i przytoczył wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 lutego 2012 r., sygn. VIII SA/Wa 792/11. Niezależnie od powyższego organ zauważył, iż kolejną istotną kwestią w sprawie jest ustalenie zakresu przedmiotowego złożonego wniosku i określenie, za jakie nieruchomości strony domagały się przyznania rekompensaty. Organ wyjaśnił, iż zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy postępowanie w sprawie potwierdzenia prawa do rekompensaty ma charakter wnioskowy a wniosek inicjuje postępowanie organu administracji w zakresie nieruchomości w nim wymienionych, a nie wszystkich nieruchomości, które potencjalnie strona może wskazać. W tym zakresie (powołując się na orzecznictwo) organ wskazał, że rekompensata przysługuje tylko za nieruchomości, w sprawie których wnioski zostały zgłoszone nie później niż do dnia 31 grudnia 2008 r. Dalej organ wskazał, że przedmiotowe postępowanie prowadzone było na podstawie wniosku z dnia 13 października 2005 r. Wnioskiem tym skarżący wystąpił o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez A. D. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, obejmującej: [...] ha ziemi ornej i domu z zabudowaniami a następnie pismem z dnia 22 grudnia 2008 r. wyjaśnił, iż A. D. był właścicielem nieruchomości gruntowej o pow. [...] ha, natomiast zabudowania stanowiły współwłasność [...] tj. spadkobierców E. D. W ocenie Ministra Skarbu Państwa zawarte we wniosku o potwierdzenie prawa do rekompensaty żądanie skarżącego (ograniczone do [...] ha gruntu) nie budzi wątpliwości. Za nieuzasadnione organ uznał zatem podjęte przez organ wojewódzki działania polegające na wezwaniu stron o doprecyzowanie żądania. Decyzja organu została zaskarżona w całości. Skarżący zarzucił jej naruszenie: art. 10 § 1 kpa przez brak zapewnienia skarżącym czynnego udziału na etapie postępowania odwoławczego; art. 138 § 1 pkt 1 kpa przez bezzasadne utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji organu I instancji; art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 roku o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej poprzez przyjęcie, że wnioskodawca musi do dnia 31 grudnia 2008 r. precyzyjnie wskazać jakie konkretnie nieruchomości wraz z ich częściami składowi są objęte wnioskiem, a dokonanie dokładniejszych ustaleń w toku prowadzonego postępowania nie może mieć już wpływu na realizację rekompensaty; art. 6, art. 7 i art. 77 § 1 oraz 8 kpa przez brak wszechstronnego wyjaśnienia sprawy oraz prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do organów państwa, brak rozpoznania wniosku skarżącego o zwolnienie od kosztów oraz wykonania operatu na koszt organu; art. 6, art. 7 i art. 77 § 1 kpa przez brak wszechstronnego wyjaśnienia sprawy przez dokonanie ustaleń faktycznych w sprawie w sposób sprzeczny z zebranym w sprawie materiałem dowodowym i przedłożonym operatem, który nie został wykorzystany przez organ w toku postępowania; art. 107 § 3 kpa przez brak odniesienia się do wszystkich zarzutów podniesionych przez skarżącego w odwołaniu, pismach i skargach kierowanych do organu; art. 46 kc poprzez brak przyjęcia, iż część składowa nieruchomości nie może być odrębnym przedmiotem własności; art. 81 kpa przez dokonanie ustaleń faktycznych w sytuacji gdy strona nie miała możliwości odniesienia się do przedmiotowych okoliczności; art. 89 § 2 kpa w zw. z art. 86 kpa przez brak wyznaczenia rozprawy administracyjnej i przesłuchania stron celem ustalenia zakresu wniosku art. 80 kpa przez brak dokonania oceny dowodów na podstawie całokształtu materiału dowodowego, przez pominięcie dowodu z przedłożonego operatu szacunkowego i braku jego oceny, poprzez żądanie dodatkowego operatu szacunkowego pomimo braku podstaw do wezwania strony; art. 75 § 1, art. 77 i art. 80 kpa poprzez niedokonanie kompleksowego zebrania i oceny materiału dowodowego, niedopuszczenia jako dowód wszystkiego co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem i niepodjęcie wszelkich czynności zmierzających do dokładniejszego objaśnienia stanu faktycznego, co skutkowało poczynieniem błędnych i niepełnych ustaleń odmawiających potwierdzenia prawa do rekompensaty. Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie od organu kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Minister Skarbu Państwa podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji oraz wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego, ustalonego i obowiązującego w dniu wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym, zgodnie z przepisem art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), przy czym zgodnie z art. 134 § 1 cytowanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kontroli Sądu podlegała decyzja Ministra Skarbu Państwa utrzymująca w mocy decyzję Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] listopada 2014 r. Decyzją tą odmówiono skarżącemu i innym potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu nieruchomości pozostawionej poza obecnymi granicami RP. Postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie prowadzone było na podstawie przepisów ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz. 1418 ze zm.) – w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Zgodnie z treścią art. 2 pkt 1 i 2 cytowanej ustawy, prawo do rekompensaty przysługuje właścicielowi nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli spełnia on łącznie następujące wymogi: był w dniu 1 września 1939 r. obywatelem polskim, zamieszkiwał w tym dniu na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz opuścił je z przyczyn, o których mowa w art. 1ustawy oraz posiada obywatelstwo polskie. Stosownie zaś do art. 3 ust. 2 tej ustawy, w przypadku śmierci właściciela nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, prawo do rekompensaty przysługuje wszystkim spadkobiercom albo niektórym z nich, wskazanym przez pozostałych spadkobierców, jeżeli spełniają wymóg określony w art. 2 pkt 2 ustawy. Stan faktyczny i stan prawny sprawy są bezsporne, dlatego w sprawie nie ma podstaw do szerszego przytaczania podstawy prawnej, na której skarżący opiera swoje żądanie. Organy I i II instancji przedstawiły w swoich decyzjach stan prawny i w okolicznościach sprawy nie budzi on żadnych wątpliwości a przy tym organy uznały, iż skarżący spełnia przesłanki z ustawy a jedynie nie złożył operatu szacunkowego potwierdzającego wartość nieruchomości pozostawionej poza granicami RP przez jego poprzednika prawnego. Organy twierdziły także, że skarżący zmodyfikował i ograniczył swój wniosek jedynie do [...] ha gruntów rolnych. Ze stanowiskiem Ministra jak i wojewody [...] nie sposób się zgodzić. Po pierwsze, jak słusznie wskazano w zaskarżonej decyzji w terminie określonym ustawą ( a więc do 31 grudnia 2008r.) – skarżący złożył dwa wnioski. Według organu różny jest przedmiot żądania zawarty we wniosku z dnia 13 października 2005r. oraz we wniosku z dnia 22 grudnia 2008r. Pierwszy z nich opiewa na grunt rolny ([...] ha) oraz zabudowania "siedliskowe" jednej nieruchomości, która była następnie przedmiotem działu spadku. Drugi zaś obejmuje jedynie [...] ha gruntów rolnych. Z akt sprawy wynika, iż w dacie złożenia wniosku osobnym pismem z dnia 22 grudnia 2008r. Z. D. wyjaśnił powody, dla których we wniosku z dnia 22 grudnia 2008r. nie uwzględnił zabudowań siedliskowych. Podał on mianowicie, że nie posiada pełni dokumentów odnośnie do prawa współwłasności budynków choć wskazał ich współwłaścicieli. Powyższe zdaniem organu świadczy, że skarżący działając w imieniu własnym oraz jako pełnomocnik I. G. i I. D. określił precyzyjnie przedmiot żądania jedynie na [...] ha ziemi ornej oraz że przedmiotu tego w późniejszym terminie nie można uzupełniać. Przytoczone przez organ orzecznictwo, jakkolwiek w ocenie Sądu zasadne to jednak nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Po pierwsze skarżący nie rozszerzył wniosku po 31 grudnia 2008r. o inną nieruchomość. Wniosek z 2005r. i wniosek z 2008r. dotyczył jednej i tej samej, opisanej na wstępie, nieruchomości rodzinnej. Składniki tej nieruchomości zostały po raz pierwszy wymienione we wniosku z 2005r. a w toku prowadzonego postępowania uzyskano dokumenty potwierdzające twierdzenia skarżącego. Poza tym treść wniosku z 2008r., węższa niż ten z 2005r. bo pomijająca siedlisko z budynkami, którego jak potem udokumentowano - jego poprzednik prawny był współwłaścicielem – wynikała z braku miarodajnych dowodów na potwierdzenie prawa własności. Okoliczność tę skarżący wyjaśnił w piśmie procesowym jeszcze w 2008r. W tym stanie rzeczy, skoro w toku postępowania organ ustalił w sposób nie budzący jego wątpliwości, że poprzednik skarżącego był właścicielem [...] ha ziemi ornej oraz współwłaścicielem siedliska z budynkiem mieszkalnym, stodołą i innymi – a opis tak istniejącej nieruchomości skarżący złożył przynajmniej raz przed końcem 2008r. – to organ nie miał podstaw by ograniczyć postępowanie jedynie do gruntów rolnych, zwłaszcza że, co już podkreślano, zarówno we wniosku z 2005r. jak i we wniosku z 2008r. chodziło o jedną nieruchomość rodzinną położoną w miejscowości K., [...]. Trzeba przy tym podkreślić, że wniosek o potwierdzenie prawa do rekompensaty winien określać nieruchomość, będącą jego przedmiotem, a wskazywanie innych nieruchomości po zakreślonym ustawą terminie w obowiązującym stanie prawnym nie znajduje uzasadnienia. Czym innym jest jednak określenie nieruchomości a czym innym udokumentowanie wszelkich związanych z wnioskiem okoliczności. Nie budzi wątpliwości, że skoro w toku postępowania wyjaśniającego okazało się, że poprzednik skarżącego był właścicielem nieruchomości rolnej wydzielonej podczas działu spadku z jednej nieruchomości i jednocześnie w wyniku tego samego postępowania stał się współwłaścicielem "siedliska" wchodzącego w skład tejże odziedziczonej nieruchomości a przy tym zabudowania z nią związane wymienił już w pisemnym wniosku z 2005r. a także w piśmie z 22 grudnia 2008r. – to postępowanie zawężone jedynie do gruntu niezabudowanego naruszało prawa wnioskodawców a przy tym zasady wynikające z art. 7, 77 i 80 kpa. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 kwietnia 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 173/13, na który powołał się organ w uzasadnieniu zmiany postanowienia z 2013r. i wydania postanowienia nr [...] z dnia [...] marca 2014 r - również nie jest adekwatny do okoliczności sprawy. W szczególności organ nie wskazał jakie po wydaniu postanowienia z 2013r. zaistniały nowe nieznane wcześniej okoliczności czy też jakie konkretnie dowody zadecydowały o zmianie stanowiska organu administracji. W przywołanym przez organ wyroku I SA/Wa 173/13 wskazano mianowicie, że dopóki postępowanie nie zostanie zakończone organ ma obowiązek prowadzić je z uwzględnieniem dowodów, jakie będą konieczne do rozpoznania sprawy. Według WSA stanowisko swoje organ może zmienić w sytuacji gdy już po wydaniu postanowienia ujawnią się dowody, z których wynikać będzie, iż z różnych przyczyn rekompensata nie może być ustalona, bo np. osoba uprawniona na podstawie odrębnych przepisów w ramach prawa do rekompensaty nabyła nieruchomości Skarbu Państwa, których wartość przewyższa prawo do rekompensaty bądź gdy okaże się, że osoba składająca wniosek nie jest byłym właścicielem lub jego spadkobiercą. Powołując się na ww wyrok WSA okoliczności takich przy zmianie postanowienia "dowodowego" organ nie przedstawił. Trzeba też podkreślić, że pierwotnie (uwzględniając dokumenty załączone do akt) wojewoda wydał pozytywne dla strony skarżącej postanowienie, po czym po złożeniu przez skarżącego operatu szacunkowego obejmującego wycenę gruntu rolnego i zabudowań wojewoda zmodyfikował swoje stanowisko i osobnym postanowieniem uznał, że wniosek jest zasadny jedynie w części dotyczącej gruntu rolnego ( w tym ogrodu) i zażądał od skarżącego przedłożenia wyceny tego gruntu, a następnie przy bierności strony – uznał że wniosek należy rozpatrzyć odmownie w całości. Takie działanie organu, zarówno I jak i II instancji, narusza wyrażoną w art. 8 kpa zasadę zaufania do organów państwa. W okolicznościach niniejszej sprawy całkowicie niezrozumiałe w ocenie Sądu jest nieuwzględnienie wniosku (choćby w części) ze wskazaniem na brak operatu szacunkowego gruntu o powierzchni [...] ha skoro wycena tego gruntu została przedłożona przez skarżącego na żądanie wystawione przy postanowieniu z dnia [...] czerwca 2013 r. Operat ten był przedmiotem analizy wojewody i na jego wniosek skarżący przedstawił operat uzupełniający, do którego organ nie miał zastrzeżeń. W tych okolicznościach nawet dokonana przez organ zmiana przedmiotowa w zakresie składników pozostawionego majątku (choć jak wskazano – w ocenie Sądu - nieuzasadniona) nie stanowiła podstawy do żądania przedłożenia przez stronę nowego operatu - skoro żądany zakres wyceny jest zawarty w operacie szacunkowym już wcześniej złożonym do akt. Jego ewentualna aktualizacja (o ile zajdzie taka konieczność) – wobec zmiany stanowiska organu winna obciążać ten organ a nie stronę, która w całości wywiązała się z zobowiązania organu I instancji. Uwzględniając powyższe Sąd uznał, że zaskarżona decyzja i decyzja organu I instancji naruszają wymienione wyżej przepisy postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Skutkowało to uchyleniem w oparciu o art. 145 § 1 pkt. 1 lit c ppsa w zw z art. 135 ppsa obu ww decyzji. Ponownie rozpoznając sprawę – w zakresie żądania wnioskodawców – organ (opierając się na stanowisku Sądu wyrażonym w niniejszym uzasadnieniu) winien uwzględnić treść wniosków i pism składanych przez skarżącego przed 31 grudnia 2008r. a następnie ustalić, czy materiał dowodowy uzyskany w toku postępowania wyjaśniającego pozowała na uwzględnienie wniosku w całości. Konsekwencją powyższego winno być uchylenie postanowienia z [...] marca 2014r. i wydanie postanowienia odpowiadającego treścią postanowieniu z [...] czerwca 2013r. a w dalszej kolejności uwzględnienie wniosku. Organy I i Ii instancji uznały bowiem, i to w sprawie nie budzi wątpliwości, że skarżący wypełnił przesłanki z ustawy uprawniające go i innych członków jego rodziny do potwierdzenia prawa do rekompensaty w ww trybie. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z uwzględnieniem § 14 ust. 2 pkt. 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (tekst jednolity: Dz. U. 2013 r. poz. 490).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło