I SA/Wa 313/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Monika Nowicka Sędzia WSA Bogdan Wolski Protokolant Anna Jurak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lipca 2009 r. sprawy ze skargi B. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...], utrzymało w mocy własną decyzję z [...] października 2007 r. nr [...] w sprawie odmowy wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w W. z [...] listopada 1951 r. nr [...] o odmowie ustanowienia prawa własności czasowej do nieruchomości przy ul. [...] w W. Z ustaleń organu wynika, że żądanie wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności powołanego orzeczenia z [...] listopada 1951 r. zostało zgłoszone przez osobę, która twierdzi, że jest następcą prawnym jednego z dawnych właścicieli nieruchomości, ale jej uprawnienie nie zostało potwierdzone właściwymi orzeczeniami sądowymi. Do wniosku został dołączony odpis świadectwa Nr [...] wydanego przez Sąd Okręgowy w W. Wydział Hipoteczny z dnia [...] czerwca 1947 r., iż zgodnie ze stanem wykazu hipotecznego nieruchomości - "Nieruchomość w mieście W. pod [...]" nieruchomość położona jest przy ul. [...], gdzie widnieje jako współwłaściciel przedmiotowej nieruchomości: "E. S. w [...] części". Natomiast nie przedstawiono żadnego dowodu na to, że wnioskodawca B. S. jest następcą prawnym b. współwłaścicielki nieruchomości przy ul. [...] - E. S. Wnioskodawca nie przedstawił także dokumentów dotyczących pozostałych następców prawnych współwłaścicieli nieruchomości, choć wskazał osoby, które według jego oceny nimi są. Jak wynika z art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279) postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wydanej w trybie dekretu z dnia 26 października 1945 r. może toczyć się jedynie na żądanie byłego właściciela lub jego następcy prawnego. Fakt, iż wnioskodawca B. S. posiadał przymiot strony w postępowaniu przed Sądem Rejonowym w O. w sprawie o sygn. akt [...], dotyczącej nieruchomości położonej w O., nie jest wiążący w postępowaniu administracyjnym przed Kolegium. W polskim systemie prawnym kwestie spadkobrania normuje ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ze zm.), która w art. 1025 § 2 przyjęła domniemanie, iż osoba, która uzyskała stwierdzenie nabycia spadku, jest spadkobiercą. Jest to domniemanie ustawowe, skuteczne wobec wszystkich, w tym organów administracji publicznej. Postanowienie wydane w przedmiocie stwierdzenia nabycia spadku wydaje właściwy sąd powszechny. Jeżeli określony podmiot powołuje się na status spadkobiercy, na wezwanie organu prowadzącego postępowanie obowiązany jest przedłożyć prawomocne postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku. Wnioskodawca B. S. powołuje się na przysługujące mu następstwo prawne jednakże nie wykazał tego właściwymi orzeczeniami sądowymi. Zachodzi więc przesłanka z art. 157 § 3 kpa stanowiąca o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego z [...] listopada 1951 r. W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 31 grudnia 1998 r. B. S. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji tego organu z [...] października 2007 r. zarzucając: 1. naruszenie art. 7 ust. 1 dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy poprzez odmówienie skarżącemu przymiotu strony postępowania, 2. naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 kpa poprzez odmowę wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest bezzasadna. Przepis art. 157 § 2 kpa stanowi, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. W rozpoznawanej sprawie z żądaniem wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności orzeczenia dekretowego Prezydium Rady Narodowej w W. z [...] listopada 1951 r. wystąpił B. S. powołując się na następstwo prawne jednego z byłych współwłaścicieli objętej orzeczeniem nieruchomości, a mianowicie E. S. Wnioskodawca złożył do akt w postępowaniu administracyjnym kserokopię zaświadczenia Sądu Okręgowego w W. Wydział Hipoteczny z dnia [...] czerwca 1947 r. nr [...], w którym podano, że tytuł własności wskazanej w zaświadczeniu nieruchomości zapisany jest na imię m.in. E. S. w [...] częściach. Rację ma organ twierdzący, że wnioskodawca nie wykazał następstwa prawnego po uwidocznionej w powołanym zaświadczeniu hipotecznym współwłaścicielce E. S. Prawidłowo organ stwierdza, że następstwo prawne praw dziedzicznych, które wchodzą w skład spadku po osobie zmarłej powinno być wykazane według przepisów prawa cywilnego. Natomiast w art. 1025 § 2kc zostało przyjęte domniemanie, że osoba, która uzyskała stwierdzenie nabycia spadku, jest spadkobiercą. Zatem następstwo prawne z tytułu spadkobrania może być wykazane tylko prawomocnym postanowienie sądu powszechnego stwierdzającym nabycie spadku. Organy administracji publicznej nie są właściwe do ustalenia takiego następstwa prawnego. Skarżący takiego postanowienia nie przedstawił tak więc uznanie przez organ nadzoru, że nie wykazał następstwa prawnego po współwłaścicielu nieruchomości objętej orzeczeniem z 1951 r. jest prawidłowe. Natomiast nie można podzielić poglądu organu zawartego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wydanej w trybie przepisów dekretu z 26 października 1945 r. może toczyć się jedynie na żądanie byłego właściciela lub jego następcy prawnego. Postępowanie o stwierdzenie nieważności takiej decyzji podlega przepisom kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie zaś z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych stronami postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności są strony postępowania zwykłego zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji jak również każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku mogą dotyczyć skutki stwierdzenia nieważności decyzji. W orzeczeniu administracyjnym z [...] listopada 1951 r., wśród osób, którym odmówiono prawa własności czasowej wymieniony jest S. S. Skarżący utrzymuje, że wskazany w orzeczeniu S. S. to jest on i wobec tego, że był stroną postępowania zwykłego zakończonego kwestionowanym orzeczeniem to jest legitymowany do żądania wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności tego orzeczenia. W materiale dokumentacyjnym brak jest jednak dowodów, które potwierdzałyby tożsamość skarżącego i wskazanego w orzeczeniu z [...] listopada 1951 r. S. S. Prawidłowo więc organ nadzoru uznał, że skarżący nie wykazał legitymacji do żądania wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności orzeczenia. Brak tej legitymacji obliguje organ do odmowy wszczęcia tego postępowania o czym stanowi art. 157 § 3 kpa. Ponieważ zaskarżona decyzji odpowiada prawu niezasadne są zarzuty skargi o naruszeniu wskazanych w niej przepisów. Z powyższych względów Sąd na zasadzie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.