I SA/Wa 313/19
WyrokWSA w Warszawie2019-12-11
Skład orzekający: Joanna Skiba, Elżbieta Lenart, Dariusz Pirogowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej zasadnie umorzył postępowanie w sprawie wniosku o przyznanie zasiłku rodzinnego, jeśli w obrocie prawnym pozostaje ostateczna decyzja odmawiająca przyznania tego świadczenia na ten sam okres zasiłkowy?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej zasadnie umorzył postępowanie w sprawie wniosku o przyznanie zasiłku rodzinnego, ponieważ w obrocie prawnym istniała już ostateczna decyzja odmawiająca przyznania świadczenia na ten sam okres zasiłkowy. Ponowne rozpatrzenie wniosku byłoby dopuszczalne jedynie po wyeliminowaniu z obrotu prawnego wcześniejszej decyzji, a w przeciwnym razie prowadziłoby do wydania decyzji w sprawie rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, co stanowiłoby podstawę stwierdzenia nieważności decyzji.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie zasiłku rodzinnego na okres zasiłkowy 2017/2018, który został odrzucony decyzją z dnia [...] stycznia 2018 r. z powodu przekroczenia kryterium dochodowego. Następnie skarżąca złożyła kolejny wniosek w tej samej sprawie, na który organ pierwszej instancji wydał decyzję o umorzeniu postępowania, uznając sprawę za rozstrzygniętą ostateczną decyzją. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję o umorzeniu. Skarżąca wniosła skargę do WSA, podnosząc zarzuty dotyczące naruszenia przepisów k.p.a. oraz nieuwzględniania dobra dziecka i jej trudnej sytuacji życiowej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba (spr.) Sędziowie WSA Elżbieta Lenart WSA Dariusz Pirogowicz Protokolant specjalista Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi B. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargę.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z [...] stycznia 2019 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [...] decyzją z [...] sierpnia 2018 r., nr [...].
Zaskarżone orzeczenie zostało wydane w oparciu o następujący stan faktyczny.
Decyzją z [...] stycznia 2018 r., nr [...] Prezydent [...] odmownie rozpoznał wniosek B. K. o przyznanie jej zasiłku rodzinnego wraz z dodatkiem do zasiłku rodzinnego na okres zasiłkowy 2017/2018 na K. K., z powodu przekroczenia kryterium dochodowego rodziny.
W dniu [...] lipca 2018 r pani B. K. ponownie złożyła wniosek w tej samej sprawie nie załączając żadnych dokumentów, z których wynikałaby zmiana jej sytuacji dochodowej, czy rodzinnej.
Wskazaną na wstępie decyzją z [...] sierpnia 2018 r. Prezydent [...] umorzył postępowanie w sprawie wniosku o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego wraz z dodatkiem do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego na okres zasiłkowy 2017/2018 na K. K., powołując się na wydane w tej sprawie orzeczenie z [...] stycznia 2018 r.
Odwołanie od powyższej decyzji wniosła B. K.. Stwierdziła, że decyzja jest absurdalna, ponieważ dochody rodziny zmieniły się, gdyż K. nie otrzymała w roku 2017 stypendium, Urzędnicy nie uwzględniają dobra dziecka.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] orzeczeniem z [...] stycznia 2019 r. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [...] decyzją z [...] sierpnia 2018 r.
Kolegium uzasadniło, że w niniejszej sprawie brak było podstaw faktycznych i prawnych do ponownego rozpatrzenia wniosku o przyznanie świadczeń rodzinnych, ponieważ w obrocie prawnym pozostaje decyzja, którą odmówiono uwzględnienia wniosku złożonego przez odwołującą [...] września 2017 r., dotyczącego tego samego okresu zasiłkowego czyli lat 2017/2018. Przy czym nie uległy też zmianie żadne okoliczności sprawy. Wobec tego merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy z wniosku z [...] lipca 2018 r. byłoby możliwe tylko wtedy, gdyby decyzję tę wyeliminowano z obrotu prawnego. Według oceny organu zaistniały zatem pozytywne przesłanki umorzenia postępowania w tej sprawie, określone art. 105 § 1 kpa.
Skargę na powyższe orzeczenie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła B. K.. Wskazała w niej, że urzędnicy nie biorą pod uwagę dobra dziecka i są bezduszni. Opisując swoją trudną sytuację życiową i zdrowotną, wskazała, że dochody jej zmieniły się, gdyż ma wstrzymany zasiłek opiekuńczy.
W piśmie z 1 sierpnia 2019 r. pełnomocnik skarżącej zarzucił ponadto zaskrzonej decyzji naruszenie art. 7,77 i 80 kpa oraz art. 154 kpa.
Odpowiadając na skargę samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie w całości, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Zakończone zaskarżoną decyzją postępowanie dotyczy wniosku skarżącej z dnia [...] lipca 2018 r. odnośnie ustalenia jej prawa do zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami na jej córkę w okresie zasiłkowym 2017/2018. Istotne znaczenie dla oceny legalności zaskarżonej decyzji ma okoliczność, że decyzją Prezydenta [...] z dnia [...] stycznia 2018 r, nr [...], w oparciu o jej wniosek z dnia [...] września 2017 r. odmówiono skarżącej wnioskowanego świadczenia w okresie zasiłkowym 2017/2018. Zgodnie z art. 16 kpa decyzja ta jako ostateczna wiązała zarówno organy orzekające przy rozpatrywaniu ponownego wniosku skarżącej (z dnia [...] lipca 2018 r.), jak również jest nią związany Sąd przy rozpatrywaniu niniejszej skargi. W konsekwencji należało przyjąć, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji z dnia [...] sierpnia 2018r. zostały wydane w sprawie rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, a mianowicie ww. decyzją z [...] stycznia 2018 r. Wydanie w takiej sytuacji decyzji merytorycznej nastąpiłoby zatem przy wystąpieniu przyczyny nieważnościowej o jakiej mowa w art. 156 § 1 pkt 3 kpa, było więc niedopuszczalne. Zasadnie uznały zatem organy obu instancji, że postępowanie z wniosku skarżącej z dnia [...] lipca 2018 r. jako bezprzedmiotowe powinno ulec umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 kpa.
W nawiązaniu do zarzutów skargi należy podnieść, że wobec jednoznacznej treści wniosku organ nie miał obowiązku zwracać się do skarżącej o wyjaśnienie jego zakresu, tym bardziej ustalać czy jej żądanie nie dotyczy ewentualnie zainicjowania któregoś z trybów nadzwyczajnych. Taki obowiązek istnieje po stronie organu tylko w sytuacji wystąpienia wątpliwości co do treści wniosku. Poza tym skarżąca nie ma zamkniętej drogi do wszczęcia wybranego przez siebie trybu nadzwyczajnego, także opartego na art. 154 kpa. Tym samym zarzuty skargi oparte na naruszeniu art. 7, 77 i 80 kpa nie mogą odnieść skutku.
Odnosząc się natomiast do stanowiska skarżącej prezentowanego na etapie postępowania administracyjnego oraz we wniesionej skardze, a odnoszącego się do jej trudnej sytuacji materialnej oraz zdrowotnej, to należy zauważyć, że te kwestie nie mają znaczenia przy ustalaniu prawa do świadczeń rodzinnych. Organ w tego rodzaju postępowaniach nie działa w ramach uznania administracyjnego, ma zatem obowiązek zbadać jedynie wypełnienie przesłanek ustawowych przez osobę wnioskująca o przyznanie tego świadczenia, w tym także spełnienia kryterium dochodowego określonego przez ustawodawcę. Sąd w ramach niniejszego postępowania nie miał również uprawnień do przeprowadzenia kontroli decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] stycznia 2018 r., gdy chodzi o prawidłowość ustalenia kryterium dochodowego. To działanie organu skarżąca powinna zakwestionować przez wniesienie od tej decyzji odwołania i ewentualnie w dalszej kolejności skargi do sądu.
Brak jest zatem podstaw do przyjęcia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem obowiązującego prawa co skutkuje oddaleniem skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), jako nieuzasadnionej.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło