I SA/Wa 3136/14

Starszy referendarz sądowy Justyna Wtulich Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku R. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi R. P.i T. K. na decyzje Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie : umorzenia postępowania administracyjnego postanawia : przyznać R. P. prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął w dniu 31 grudnia 2014 r. (data stempla biura podawczego) formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wnioskodawczyni wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że we wspólnym gospodarstwie domowym z wnioskodawczynią pozostaje mąż i dwoje dzieci. Wnioskodawczyni wraz z rodziną utrzymuje się z dochodu o łącznej wysokości [...] zł brutto miesięcznie. Na dochód ten składa się : emerytura wnioskodawczyni w wysokości [...] zł, renta [...] męża w wysokości [...] zł oraz renta [...] syna w wysokości [...] zł. Wnioskodawczyni dodała, że zarówno mąż, jak i jeden z synów są osobami z orzeczoną [...], przy czym mąż porusza się [...]. Wskazała, że drugi syn nie uzyskuje żadnego dochodu, gdyż ma [...] lat i jest uczniem gimnazjum. Wnioskodawczyni podała, że oprócz mieszkania komunalnego o powierzchni [...] m ² nie posiada żadnego innego majątku, nieruchomości, zasobów pieniężnych czy przedmiotów wartościowych. Wskazała, że posiada samochód zakupiony ze środków [...], który został zajęty przez [...]. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawczyni wskazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych samodzielnie gdyż osiągane dochody nie wystarczają na leczenie, bieżące utrzymanie, opłaty za media czy zakup odzieży. Wnioskodawczyni podała, że miesięczne koszty utrzymania mieszkania wraz z opłatami za media wynoszą około [...] złotych. Zaznaczyła, że posiada zaległości zarówno w płatności czynszu jak i opłat za media, gdyż chcąc je płacić regularnie zmuszona byłaby cały dochód przeznaczyć na opłaty. Dodała, że otrzymuje z Ośrodka Pomocy Społecznej dopłatę do mieszkania w wysokości [...] zł. Wskazała, że na zakup niezbędnych leków dla syna przeznacza około [...] zł, a na niezbędne wydatki szkolne drugiego syna gimnazjalisty około [...] zł. miesięcznie. Podała, że wydatki na leczenie męża wynoszą około [...] zł miesięcznie. Wnioskodawczyni dodała, że posiada niespłacony dług w wysokości [...] zł oraz prowadzona jest [...] na kwotę ponad [...] zł. Wnioskodawczyni zaznaczyła, że z jej czteroosobowej rodziny dwie osoby są [...] w stopniu znacznym, przy czym mąż porusza się wyłącznie [...] i jest chory na [...]. Wnioskodawczyni podkreśliła, że gdyby nie pomoc, Którą otrzymuje od strony rodziny jej rodzina nie mogłaby egzystować. W tym stanie sprawy stwierdzono, co następuje: Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie z art. 245 § 1 - 3 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2). W niniejszej sprawie wnioskodawczyni wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Wskazać należy, że przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Przyznanie prawa pomocy jest instytucją wyjątkową, przysługującą jedynie w sytuacjach, gdy poniesienie kosztów przez stronę spowodowałoby u niej uszczerbek w środkach utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z konstrukcji powołanego przepisu wynika, że ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie. Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy uznać należy, że wnioskodawczyni wykazała, iż znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej ją do przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Czteroosobowa rodzina utrzymuje się z dochodu o łącznej wysokości [...] zł brutto miesięcznie. Dwie osoby w rodzinie są [...] (mąż i syn), co zwiększa ponoszone przez wnioskodawczynię miesięcznie koszty związane z utrzymaniem rodziny poprzez dodatkowe koszty związane z leczeniem i zakupem lekarstw, czy zakupem niezbędnego sprzętu medycznego. Uzyskiwany dochód nie wystarcza na bieżące potrzeby życia codziennego wnioskodawczyni i jej rodziny, na zakup żywności, odzieży, leków, oraz na bieżące opłaty i utrzymanie mieszkania. Wnioskodawczyni posiada ponadto niespłacony dług w wysokości [...] zł oraz prowadzona jest [...] na kwotę ponad [...] zł. Stwierdzono zatem, że wnioskodawczyni w obecnej sytuacji finansowej nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego samodzielnie, gdyż spowodowałoby to uszczerbek w środkach utrzymania koniecznego jej oraz rodziny. Z tego względu, przyznano wnioskodawczyni prawo pomocy we wnioskowanym zakresie poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.