I SA/Wa 314/04

WyrokWSA w Warszawie2005-04-26

Skład orzekający: Joanna Banasiewicz, Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, Jolanta Zdanowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Prezydent Miasta stołecznego Warszawy, sprawujący funkcję starosty, mógł orzekać w sprawie zwrotu nieruchomości stanowiącej własność m.st. Warszawy, czy też podlegał wyłączeniu od jej prowadzenia na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego?
Ratio decidendi
Prezydent Miasta stołecznego Warszawy, sprawując funkcję starosty, podlegał wyłączeniu od prowadzenia postępowania w sprawie zwrotu nieruchomości stanowiącej własność m.st. Warszawy na podstawie art. 24 § 1 pkt 1 i 4 KPA. Wydanie decyzji przez organ podlegający wyłączeniu stanowiło naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, co skutkowało koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.
Stan faktyczny
Spadkobiercy J. K. i M. K. wnieśli skargę na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta W. o umorzeniu postępowania w sprawie zwrotu części nieruchomości. Organy administracji uznały, że wystąpiła negatywna przesłanka zwrotu, a mianowicie utrata władania gruntem przez Skarb Państwa lub gminę, co powinno skutkować odmową zwrotu, a nie umorzeniem postępowania. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów KPA i ustawy o gospodarce gruntami.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta W. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Banasiewicz Sędziowie WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska WSA Jolanta Zdanowicz (spr.) Protokolant Lucyna Picho po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi J. K. i M. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2004 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego 1) uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta W. z dnia [...] czerwca 2003 r., nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. I SA/Wa 314/04 UZASADNIENIE Wojewoda [...] decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2004 r., po rozpatrzeniu odwołania utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta W. nr [...] z dnia [...] czerwca 2003 r. orzekającą o umorzeniu postępowania w sprawie zwrotu części nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] i Al. [...], wchodzącej w skład działek ewidencyjnych nr [...], [...], [...], [...], [...] w obrębie [...]. W uzasadnieniu swojej decyzji Wojewoda wskazał następujący stan faktyczny i prawny: Decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2003 r. Prezydent Miasta W. umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie zwrotu wyżej wymienionej nieruchomości na rzecz spadkobierców poprzedniej właścicielki. W wyniku odwołania od tej decyzji spadkobierców dawnego właściciela organ stwierdził, że będąca przedmiotem wniosku o zwrot część nieruchomości wchodząca w skład działek ewidencyjnych nr [...], [...], [...], [...], [...], w obrębie [...], pochodząca z nieruchomości oznaczonej jako "[...]", została wywłaszczona decyzją Zastępcy Kierownika Wydziału Terenów Urzędu Dzielnicowego W. z dnia [...] lutego 1975 r. w związku z przeznaczeniem jej na podstawie decyzji lokalizacyjnej nr [...] z dnia [...] marca 1973 r. pod budowę [...] ogólnego. Akta sprawy wskazują, że działki ewidencyjne nr [...], [...], [...], [...] zostały oddane na podstawie aktu notarialnego Rep. [...] z dnia [...] grudnia 2001 r. w użytkowanie wieczyste Przedsiębiorstwu [...] "D." i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej prowadzonej dla tej nieruchomości, zaś działka ewidencyjna nr [...] znajduje się w użytkowaniu wieczystym Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]", co potwierdza akt notarialny Rep. [...] z dnia [...] czerwca 1999 r. i wpis do księgi wieczystej KW nr [...]. W takiej sytuacji w odniesieniu do przedmiotowych działek wystąpiła negatywna przesłanka zwrotu, którą w myśl uchwał Sądu Najwyższego z dnia 23 września 1993 r., sygn. akt III AZP 13/93 oraz z dnia 22 grudnia 1993 r., sygn. akt III AZP 24/93 jest utrata władania gruntem przez Skarb Państwa lub gminę. Zaistnienie w sprawie negatywnej przesłanki zwrotu powinno skutkować rozstrzygnięciem o odmowie zwrotu nieruchomości, a nie umorzeniem postępowania, które w tej sytuacji nie stało się bezprzedmiotowe. Rozstrzygnięcie o umorzeniu postępowania stanowi zatem uchybienie proceduralne, nie mające jednakże istotnego wpływu na sposób załatwienia sprawy. Umorzenie postępowania, jak i odmowa zwrotu nieruchomości sprowadzają się do tego, że wnioskodawcy nie mogą otrzymać wywłaszczonej nieruchomości. Dlatego też organ utrzymał w mocy decyzję pierwszej instancji. Od decyzji Wojewody skargę sądową wnieśli spadkobiercy dawnego właściciela zarzucając naruszenie art. 69 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczania nieruchomości a także naruszenie art. 7, 77, 107 § 3 i 12 kpa i domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwość kontrolę decyzji, postanowień oraz innych aktów lub czynności organów administracji publicznej pod względem ich zgodności z przepisami prawa materialnego oraz przepisami postępowania administracyjnego. Sąd nie orzeka natomiast o istocie sprawy, bo jest to domeną organu administracji. Kontrola Sądu ogranicza się do zbadania, czy organy administracji nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd jest obowiązany uwzględnić skargę na decyzję i uchylić ją w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Jak wynika z akt administracyjnych, działki objęte żądaniem zwrotu zostały skomunalizowane decyzjami z 1998 r. i 1999 r., a zatem stały się własnością dawnej Gminy W. Zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 41, poz. 361 z póżn. zm.) mienie gmin warszawskich działających na podstawie przepisów dotychczasowych stało się z mocy tej ustawy z dniem 27 października 2002 r. mieniem m.st. Warszawy. Prezydent Miasta W. orzekając w decyzji nr [...] z dnia [...] czerwca 2003 r. o umorzeniu postępowania w sprawie zwrotu części nieruchomości wchodzącej w skład działek ewidencyjnych nr [...], [...], [...], [...], [...] orzekał więc sprawując funkcję starosty w sprawie zwrotu nieruchomości stanowiącej własność Miasta W. (o zwrocie wywłaszczonych nieruchomości, zwrocie odszkodowania orzeka w drodze decyzji starosta wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej – art. 142 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 Nr 46, poz. 543 ze zm.). Zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 maja 2003 r., sygn. OPS 1/03 w sprawie o zwrot nieruchomości, która jest własnością miasta na prawach powiatu, prezydent tego miasta jako organ wykonawczy miasta i reprezentujący je na zewnątrz oraz także jako pracownik urzędu miasta, a jednocześnie sprawujący funkcję starosty, podlega wyłączeniu na podstawie art. 24 § 1 pkt 1 i 4 kpa, co w konsekwencji wyłącza też możliwość upoważnienia przez niego do załatwienia danej sprawy swoich zastępców i innych pracowników urzędu. Skoro zatem w przedmiotowej sprawie decyzję wydał organ administracji publicznej, który podlegał wyłączeniu stosownie do treści art. 24 kpa, to w myśl art. 145 § 1 pkt 3 kpa stanowi to podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego jest decydujące dla uchylenia przez sąd decyzji administracyjnej. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 b w związku z art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło