I SA/Wa 314/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Miernik (spr.) Sędziowie WSA Gabriela Nowak WSA Monika Nowicka Protokolant Anna Jurak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 maja 2009 r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego w związku z suszą oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania R. K. utrzymało w mocy decyzję Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] w sprawie odmowy przyznania mu zasiłku celowego w związku z suszą w 2008 r. Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. R. K. w dniu 8 października 2008 r. wystąpił do Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. o przyznanie zasiłku celowego w związku z suszą w 2008 r. Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. decyzją z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] odmówił uwzględnienia wniosku. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że szkody spowodowane przez suszę w gospodarstwie wnioskodawcy - wynoszą 24 %, a zatem nie przekroczyły 30% wymaganych przez rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 26 września 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla rodzin rolniczych, w których gospodarstwach rolnych powstały szkody spowodowane przez suszę lub huragan w 2008 r. (Dz. U. nr 115, poz. 728 z zm.). Od powyższej decyzji R. K. wniósł odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. wskazując, że w protokole Komisji Terenowej brak jest wszystkich upraw zgłoszonych przez niego, w szczególności nie uwzględniono poniesionych strat w kukurydzy, jęczmieniu, burakach i koniczynie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P., w wyniku rozpoznania odwołania, zgodziło się ze stanowiskiem organu pierwszej instancji, że R. K. nie spełnił wszystkich warunków do przyznania mu pomocy w związku z suszą. Organ wskazał, że wnioskodawca jest rolnikiem i podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników w pełnym zakresie, jednak szkody w uprawach rolnych spowodowane suszą, oszacowane w jego gospodarstwie rolnym przez Komisję Terenową powołaną przez Wojewodę, wyniosły 23,75 %, a więc nie przekroczyły wymaganych 30%. Kolegium wskazało, że starty spowodowane suszą dotknęły następujących upraw: - ziemniaki 0,25 ha – 30%, co oznacza, że straty wystąpiły na obszarze 0,075 ha, - pastwisko 3,50 ha – 50% co oznacza, że straty wystąpiły na obszarze 1,75 ha, - pszenica jara 1,00 ha – 40% co oznacza, że straty wystąpiły na obszarze 0,40 ha, - pszenica ozima 2,50 ha – 30% co oznacza, że straty wystąpiły na obszarze 0,75 ha, - żyto ozime 1,50 ha – 30% co oznacza, że straty wystąpiły na obszarze 0,45 ha. Łącznie więc straty wystąpiły na obszarze 3,425 ha, co stanowi 23,75% ogólnej powierzchni upraw rolnych wskazanej przez R. K. wynoszącej 14,42 ha. Odnosząc się do zarzutu błędnego oszacowania szkód poprzez nieuwzględnienie przez Komisję Terenową wszystkich zgłoszonych upraw w których poniósł straty, organ drugiej instancji zauważył, że dane dotyczące wysokości strat stanowiące podstawę do wyliczenia średniej wysokości szkód w danym gospodarstwie rolnym ustalane są na podstawie protokołu oszacowania szkód sporządzonego przez Komisję powołaną przez Wojewodę. W ocenie Kolegium w sprawie brak jest przesłanek podważających wartość dowodową protokołu z dnia 30 lipca 2008 r. Organ podkreślił, że protokół oszacowania szkód został podpisany przez odwołującego się, który jest osobą dorosłą, ma pełną zdolność do czynności prawnych co skłania do wniosku, że dane zawarte w protokole zostały przez niego zaakceptowane. W ocenie Kolegium, brak wskazania w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji szczegółowego wyliczenia średniego poziomu strat nie stanowi takiego uchybienia, które miałoby wpływ na treść zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy przyznał, że straty w uprawach ujętych w protokole komisji powołanej przez wojewodę kształtują się na poziomie 30 – 50%, jednakże w odniesieniu do ogólnej powierzchni upraw wchodzących w skład gospodarstwa wnioskodawcy nie przekraczają limitu 30%. Wobec powyższego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzją z [...] stycznia 2009 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję odmowną Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. z dnia [...] listopada 2008 r., nr [...]. Na decyzję Kolegium z dnia [...] lutego 2009 r. R. K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W uzasadnieniu skargi wskazał, że Komisja Terenowa pominęła w sporządzonym przez siebie protokole część upraw rolnych co spowodowało, że strata w gospodarstwie wywołana suszą została oszacowana poniżej 30% upraw. W jego ocenie komisja sporządzając protokół powinna odnieść się do wszystkich pozycji z wniosku, a nie działać wybiórczo. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wniosło o jej oddalenie. W uzasadnieniu organ zaznaczył, że z protokołu Komisji Terenowej z dnia 30 lipca 2008 r. wynika, że skarżący poniósł straty w uprawach ziemniaków, pastwiska, pszenicy jarej, pszenicy ozimej, żyta ozimego, które łącznie nie przekroczyły 30% szkód w sprawach rolnych. Kolegium podkreśliło, że Komisja Terenowa pracowała zgodnie z Zarządzeniem nr [...] Wojewody [...] z dnia [...] maja 2007 r. (Dz. Urz. Woj. [...] Nr [...], poz. [...] ze zm.) i szacowała straty zgodnie z Komunikatem nr [...] monitoringu suszy z dnia [...] lipca 2008 r. prowadzonym przez I. P. zaakceptowanym przez Wojewodę [...] w dniu [...] lipca 2008 r. oraz zgodnie z Komunikatem z dnia [...] czerwca 2008 r. wydanym przez Dyrektora Wydziału Środowiska i Rolnictwa w którym określono, że "szacowania strat z tytułu suszy może być dokonane w obszarach gmin dla określonych roślin wskazanych w aktualnym w aktualnym komunikacie monitoringu". Komisja mogła szacować uprawy ujęte tylko w monitoringu i zagrożone suszą, a straty powinny wynieść co najmniej 30%. Zgodnie z monitoringiem suszy I., dla roślin uprawnych kukurydzy, koniczyny czerwonej, buraka cukrowego, kryterium suszy nie zostało przekroczone, dlatego Komisja odstąpiła od szacunku strat w tych uprawach. Organ dodał również, że protokół szkód został przez skarżącego podpisany, a ponadto zaakceptowany przez złożenie podpisu na odrębnym dokumencie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: skarga nie jest zasadna i podlega oddaleniu. Wskazać należy, że kontrola Sądu sprowadza się do zbadania, czy organy administracyjne w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Na wstępie zaznaczyć należy, że jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego jest wyrażona w art. 6 kodeksu postępowania administracyjnego zasada praworządności która oznacza, iż organy administracji w tym również Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. i Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. zobowiązane są do działania na podstawie przepisów prawa. Innymi słowy w prowadzonych przed nimi postępowaniach nie mogą podejmować działań lub ustaleń dowolnych, które nie miałyby swojego odzwierciedlenia w treści obowiązujących przepisów. Zasada ta ma również zastosowanie do postępowania prowadzonego w przedmiocie wniosku o pomoc finansową spowodowaną klęską suszy. Z treści skargi wynika, że główny zarzut strony skarżącej sprowadza się do stwierdzenia, iż przy szacowaniu strat w uprawach rolnych powołana przez Wojewodę Komisja Terenowa nie uwzględniła szkód w części upraw to jest kukurydzy, koniczyny czerwonej, buraka cukrowego i jęczmienia co spowodowało zaniżenie ogólnej powierzchni upraw. W pierwszej kolejności zauważyć należy, że pomoc spowodowana suszą nie dotyczy wszystkich upraw, a jedynie tych, które zostały uwzględnione w ustawie z dnia 7 lipca 2005 r. o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich w Polsce (Dz. U. nr 150, poz. 1249 ze zm.), a zatem zbóż ozimych i jarych, kukurydzy, rzepaku i rzepiku, ziemniaków, buraków cukrowych, chmielu, tytoniu, warzyw gruntowych, drzew i krzewów owocowych, truskawek oraz roślin strączkowych. Ponadto dla uznania, iż susza faktycznie wystąpiła konieczne jest, aby w dowolnym okresie sześciodekadowym od dnia 1 kwietnia do 30 września nastąpił spadek klimatyczny bilansu wodnego (KBW) poniżej wartości określonej dla poszczególnych gatunków roślin uprawnych i gleb. Następnie dla ww. okresu dla każdej gminy w Polsce określana jest aktualna wartość klimatycznego bilansu wodnego w okresie wegetacyjnym i porównywana z wartościami krytycznymi zamieszczonymi w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 maja 2007 r. (Dz. nr 90, poz. 601). Istotne zatem jest to, że szacowanie strat z tytułu suszy mogło lub może być dokonane w obszarach gmin jedynie dla roślin wskazanych w aktualnym komunikacie monitoringu. W sprawie niniejszej powołana przez Wojewodę Komisja Terenowa szacowała straty zgodnie z Komunikatem nr [...] monitoringu suszy z dnia [...] lipca 2008 r. prowadzonym przez I. P. zaakceptowanym przez Wojewodę [...] w dniu [...] lipca 2008 r. oraz zgodnie z komunikatem z dnia [...] czerwca 2008 r. wydanym przez Dyrektora Wydziału Środowiska i Rolnictwa. Zgodnie z monitoringiem suszy I. dla takich roślin uprawnych jak kukurydza, koniczyna czerwona, burak cukrowy kryterium suszy nie zostało przekroczone. Dlatego też Komisja nie miała podstaw do szacowania strat w ww. uprawach, a tym samym ujawnienia ich w części V protokołu z dnia 30 lipca 2008 r. Konsekwencją powyższego było również słuszne przyjęcie zarówno przez organ pierwszej instancji, jak i organ odwoławczy, że w przypadku R. K. nie został spełniony warunek z § 2 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 września 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla rodzin rolniczych, w których gospodarstwach rolnych powstały szkody spowodowane przez suszę lub huragan (Dz. U. nr 173, poz. 1070), który to przepis wymagał, aby szkody w uprawach rolnych spowodowane przez suszę wyniosły średnio powyżej 30% w gospodarstwie rolnym. Skoro bowiem ogólna powierzchnia szkód w gospodarstwie rolnym skarżącego po ich zsumowaniu wyniosła 3,425 ha, co stanowi 23,75 % ogólnej powierzchni upraw rolnych wynoszącej 14,42 ha, brak było podstaw do przyznania zasiłku. Wobec powyższego uznać należało, że zarówno Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. jak i Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. przeprowadziły postępowanie wyjaśniające zgodnie z treścią obowiązujących w jego toku przepisów prawa materialnego, jak również zgodnie z zasadami wynikającymi z kodeksu postępowania administracyjnego i słusznie uznały, że straty spowodowane przez suszę nie dają podstaw do wypłacenia R. K. z tego tytułu zasiłku celowego. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd – z mocy przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – orzekł jak w sentencji.