I SA/Wa 314/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Boniecka – Płaczkowska(spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Iwona Kosińska Sędzia WSA Elżbieta Lenart po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 13 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi T.C. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania uchyla zaskarżone postanowienie. WSA/wyr. 1 – sentencja wyroku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] po zapoznaniu się z odwołaniem T.C. od decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...], stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ wskazał, że decyzją z dnia [...] listopada 2016 r. Prezydent Miasta P. zmienił decyzję z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] w ten sposób, że odmówił zasiłku pielęgnacyjnego przyznanego na T.C. od 1 października 2016 r. Kolegium wskazało, że powyższa decyzja została w dniu 13 grudnia 2016 r. doręczona stronie w formie doręczenia zastępczego, tj. dorosłemu pracownikowi Domu Pomocy Społecznej w B. upoważnionemu do odbioru korespondencji, który podjął się oddania przesyłki adresatowi. Zatem doręczenie to stało się skuteczne. Organ podniósł, że prawidłowe doręczenie pisma pracownikowi DPS w B. rozpoczyna bieg terminu, który jest z tym pismem związany, niezależnie od tego czy i kiedy pismo zostanie oddane adresatowi. Zaznaczył, że T.C. cały czas przebywa na terenie placówki i nie było przeszkód w przekazaniu jej korespondencji. Stwierdził, że odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji zostało nadane w placówce pocztowej w dniu 29 grudnia 2016 r, a więc po upływie 14 – dniowego terminu, który minął w dniu 27 grudnia 2016 r. Z powyższych względów, organ stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania, bowiem rozpoznanie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony na wniosek strony, stanowiłoby rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt. 2 Kpa). Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła T.C. Skarżąca podniosła, że decyzję odmawiającą zasiłku pielęgnacyjnego otrzymała w grudniu 2016 r., a obowiązuje ona od dnia 1 października 2016 r.. Skarżąca podkreśliła, że otrzymana decyzja obowiązuje z datą wsteczną. Zaznaczyła, że uniemożliwia to jej ubieganie się o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego w Urzędzie Gminy od 1 października 2016 r. Wniosła o przywrócenie wypłaty zasiłku pielęgnacyjnego za miesiąc październik i listopad 2016 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że wydanie postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania jest obowiązkiem organu odwoławczego w każdym przypadku, gdy takie uchybienie ma miejsce. Wówczas merytoryczne rozpatrzenie środka zaskarżenia nie jest możliwe, albowiem prowadziłoby do wydania decyzji dotkniętej wadą nieważności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje : Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżone postanowienie z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego postanowienia, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi (art. 134 § 1 P.p.s.a.). Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia w ramach wyżej wskazanych kryteriów należało przyjąć, że skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych przyczyn niż w jej wskazano. W niniejszej sprawie kontroli sądowej poddane zostało postanowienie organu odwoławczego, wydane na podstawie art. 134 K.p.a., stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji. Wskazać należy, że przepisy K.p.a. przewidują kilka form doręczania pism osobom fizycznym, przy czym doręczyciel w pierwszej kolejności powinien podjąć próbę doręczenia do rąk adresata (art. 42), a następnie doręczenia zastępczego (art. 43). Stosownie do treści art. 42 K.p.a., pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. Pisma mogą być doręczane również w lokalu organu administracji publicznej, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej. W razie niemożności doręczenia pisma w sposób określony w § 1 i 2, a także w razie koniecznej potrzeby, pisma doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie. Z przytoczonych przepisów wynika jednoznacznie, że w wymienionych miejscach mogą być doręczane decyzje wyłącznie adresatowi, czyli stronie, a nie innym osobom. Z potwierdzenia odbioru decyzji nie wynika natomiast, aby strona otrzymała decyzję kierowaną do niej ani w jakiej dacie ją otrzymała. Z akt sprawy nie wynika także, aby doręczyciel podjął próbę bezpośredniego doręczenia przedmiotowej korespondencji skarżącej oraz stwierdził niemożność takiego doręczenia wobec np. nieobecności adresata. Brak jest bowiem na zwrotnym poświadczeniu odbioru przesyłki jakiejkolwiek informacji w tej kwestii. W toku postępowania ustalono natomiast, że skarżąca cały czas przebywa na terenie placówki, a zatem nie było przeszkód w przekazaniu jej korespondencji. Skorzystanie z instytucji doręczenia zastępczego może mieć miejsce wtedy gdy organ dysponuje dokumentem z którego wynika, że próby doręczenia przesyłki podejmowane były zgodnie z regulacją art. 42 K.p.a., 43 K.p.a. W niniejszej sprawie zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki nie zawiera wzmianki, że niemożliwe było jej doręczenie w sposób wskazany w art. 42 K.p.a. Stosownie natomiast do treści art. 43 K.p.a. dopiero w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania. Z akt niniejszej sprawy wynika, że poświadczenie odbioru przesyłki adresowanej do skarżącej zostało pokwitowane przez osobę trzecią – Z.K. Brak jest natomiast adnotacji doręczyciela dotyczącej tej osoby, jej stosunku do skarżącej, wreszcie zobowiązania do tego, że odda korespondencję skarżącej. Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru decyzji znajduje się jedynie podpis Z.K., będącego, jak wyjaśnił organ II instancji, kierowcą zatrudnionym w Domu Pomocy Społecznej w B., w którym przebywa skarżąca. W aktach sprawy brak jest natomiast dokumentu z którego wynikałoby upoważnienie Z.K. udzielone przez Dom Pomocy Społecznej w B., czy też przez samą skarżącą. Do akt sprawy złożono jedynie notatkę służbową sporządzoną przez pracownika SKO w [...]., z której wynika, że Z.K. jest kierowcą zatrudnionym w Domu Pomocy Społecznej w B. i jednocześnie osobą upoważnioną do odbioru korespondencji ze skrytki pocztowej. Nie wiadomo jednak przez kogo zostało udzielone upoważnienie Z.K. do odbioru korespondencji oraz w jakim zakresie. Organ nie zbadał, czy było to upoważnienie do odbioru korespondencji kierowanej do Domu Pomocy Społecznej jako instytucji, czy też udzielone przez pensjonariuszy do odbioru korespondencji kierowanych do nich (w niniejszej sprawie do skarżącej). Sąd zauważa, że strona postępowania administracyjnego działała w niniejszym postępowaniu osobiście. Wcześniej sama złożyła wniosek o wydanie zasiłku pielęgnacyjnego, odwołanie od decyzji, jak również skargę do Sądu. Jak wyżej wskazano, z akt administracyjnych nie wynika, aby strona, która jest adresatem decyzji, potwierdzała jej odbiór. Na zwrotnym potwierdzeniu przesyłki brak jest bowiem podpisu adresata. Skarżąca nie wskazywała, aby upoważniła inną osobę do odbioru korespondencji kierowanej do niej. Zauważyć należy, że przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, nie zawierają regulacji dotyczącej doręczenia decyzji z zakresu pomocy społecznej. Zatem w przedmiocie doręczeń, w postępowaniu administracyjnym zastosowanie będą miały przepisy Rozdziału 8, Działu I K.p.a. Stąd też, jeżeli osoba fizyczna przebywa w domu pomocy społecznej, wówczas przesłanie decyzji następuje na adres tego domu i doręczenie w tym miejscu jej pobytu będzie skuteczne tylko wtedy, gdy decyzję odbierze ta osoba fizyczna, lub upoważniona przez nią osoba do odbioru korespondencji. Z akt sprawy nie wynika, aby skarżąca była osobą bez kontaktu z otoczeniem. Podkreślić należy, że data doręczenia stronie decyzji jest jednoznaczna i nie może ona być wątpliwa. W przypadku kiedy istnieją wątpliwości, czy strona otrzymała decyzję i kiedy, to obowiązkiem organu odwoławczego jest przeprowadzenie na tę okoliczność postępowania wyjaśniającego (art. 7, 8, 77 K.p.a.), a następnie umożliwienie stronie wypowiedzenia się, w tym przedmiocie. Organ nie odniósł się do kwestii nie doręczenia decyzji osobiście skarżącej, jak również do braku odpowiedniej adnotacji na zwrotnym potwierdzeniu odbioru decyzji adresowanej do strony. Pominął także brak w aktach sprawy dokumentu potwierdzającego upoważnienie Z.K. do odbioru korespondencji oraz nie ustalił zakresu w jakim pełnomocnictwo zostało udzielone i przez kogo. Brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w tym zakresie, a w konsekwencji ustalenie, że odwołująca się przekroczyła termin do złożenia odwołania narusza przywołane wyżej przepisy procedury administracyjnej. Organ odwoławczy orzekając o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania powinien w sposób jednoznaczny ustalić datę otrzymania decyzji przez stronę, bowiem zgodnie z przyjętą na gruncie K.p.a. zasadą oficjalności doręczeń, decydujące znaczenie ma sam fakt doręczenia decyzji stronie. Z przyczyn wyżej omówionych Sąd uznał, że doszło do naruszenia przepisów postępowania, tj.: art. 134, art. 7, art. 8, art. 77 K.p.a. w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy. Dlatego, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku. Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni stanowisko przedstawione w niniejszym uzasadnieniu.