I SA/Wa 314/21
WyrokWSA w Warszawie2021-08-10
Skład orzekający: Dorota Apostolidis, Magdalena Durzyńska, Małgorzata Boniecka – Płaczkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Prezydent miasta dopuścił się niewykonania wyroku sądu administracyjnego i czy jego bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, co uzasadnia wymierzenie grzywny?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Prezydent miasta dopuścił się niewykonania wyroku zobowiązującego do rozpoznania wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego, ponieważ sprawa nie została rozstrzygnięta w całości pomimo upływu terminu wyznaczonego przez sąd i wezwania do wykonania wyroku. Bezczynność organu została uznana za rażące naruszenie prawa, a wymierzona grzywna w wysokości 1000 zł została uznana za adekwatną sankcję.Stan faktyczny
Skarżący K. S. i M. R. wnieśli skargę na niewykonanie przez Prezydenta miasta wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 30 października 2019 r., który zobowiązał organ do rozpoznania wniosku o przyznanie prawa własności czasowej (obecnie użytkowania wieczystego) do gruntu w terminie czterech miesięcy od doręczenia prawomocnego wyroku. Wyrok wraz z aktami sprawy wpłynął do organu 19 lutego 2020 r., a termin na jego wykonanie upłynął 19 czerwca 2020 r. Pomimo wezwania do wykonania wyroku i przedłużania terminu przez organ, sprawa nie została rozstrzygnięta w całości do dnia wniesienia skargi. Prezydent w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, wskazując na konieczność zgromadzenia materiału dowodowego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wymierzył Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 1.000 zł, stwierdził, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, oraz zasądził od Prezydenta na rzecz skarżących solidarnie kwotę 680 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Dorota Apostolidis Sędziowie: sędzia WSA Magdalena Durzyńska sędzia WSA Małgorzata Boniecka – Płaczkowska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 10 sierpnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. S. i M. R. na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia [...] października 2019 r., sygn. akt I SAB/Wa 338/19 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 1.000 (jeden tysiąc) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz K. S. i M. R. solidarnie kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. WSA/wyr.1 – sentencja wyroku.
K. S. i M. R. pismem z 13 stycznia 2021 r. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku tutejszego Sądu z 30 października 2019 r., sygn. akt I SAB/Wa 338/19. Wyrokiem tym Sąd zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku o przyznanie prawa własności czasowej (obecnie prawa użytkowania wieczystego) do gruntu nieruchomości warszawskiej położonej przy ul. [...] , hip. "[...] Nr [...], [...], [...] " dz. [...] ([...] ) w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy oraz stwierdził, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, które miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Skarżący wnieśli o wymierzenie Prezydentowi grzywny z tytułu niewykonania wyroku oraz zasądzenie od organu na ich rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Ponadto, wnieśli o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. W uzasadnieniu skargi wskazali, że prawomocnym wyrokiem z 30 października 2019 r., sygn. akt I SAB/Wa 338/19 Sąd zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do wyżej opisanej nieruchomości, w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Podnieśli, że prawomocny wyrok wraz z aktami sprawy wpłynął do organu 19 lutego 2020 r., a zatem rozstrzygnięcie w sprawie powinno nastąpić najpóźniej do 19 czerwca 2020 r. Z uwagi na nierozpoznanie sprawy w zakreślonym przez Sąd terminie, skarżący pismem z 15 września 2020 r. wezwali Prezydenta [...] do wykonania prawomocnego wyroku z 30 października 2019 r., sygn. akt I SAB/Wa 338/19. W odpowiedzi na powyższe wezwanie Prezydent pismem z 7 października 2020 r. wskazał termin rozpoznania sprawy do 31 grudnia 2020 r. Z kolei pismem z 23 grudnia 2020 r. organ wskazał termin załatwienia sprawy do 30 kwietnia 2021 r.
Skarżący zaznaczyli, że pomimo przedłużenia terminu załatwienia sprawy, organ do dnia wniesienia skargi nie zakończył postępowania i nie wydał decyzji, a przyczyny wskazane w pismach z 7 października 2020 r. i 23 grudnia 2020 r. nie usprawiedliwiają bezczynności organu.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i nie wyraził zgody na rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Prezydent wskazał, że postępowanie prowadzone jest zgodnie z obowiązującą procedurą postępowania w zakresie rozpatrywania wniosków w trybie art. 7 dekretu z 26 października 1945 r.
o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze [...] (Dz.U.1945, nr 50, poz.279) stanowiącą załącznik do zarządzenia nr [...] Prezydenta [...] z [...] grudnia 2016 r. Wyjaśnił, że w toku prowadzonego postępowania podjęto szereg czynności mających na celu zgromadzenie kompletnego materiału dowodowego. Organ zaznaczył, że pełnomocnicy stron zostali o powyższym poinformowani pismami z 23 grudnia 2020 r., w których wskazano, że przewidywany termin wydania decyzji, to [...] kwietnia 2021 r.
Prezydent podniósł, że pismem z 29 stycznia 2021 r. zwrócił się do Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami w Dzielnicy [...] o przesłanie rzutów wszelkich kondygnacji budynku o adresie ul. [...] (działka ewidencyjna o numerze [...] z obrębu [...]) oraz informacji o ilości kondygnacji nadziemnych i podziemnych ww. budynku. Podkreślił, że dokumenty te są niezbędne do wykonania przez geodetę ekspertyzy określającej możliwość dokonania podziału nieruchomości, który to dokument jest niezbędny do rozpoznania wniosku, o czym pełnomocnicy stron zostali poinformowani pismem z 29 stycznia 2021 r.
Wskazał, że decyzją z [...] lutego 2021 r., nr [...] Prezydent [...] odmówił uwzględnienia wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do części gruntu przedmiotowej nieruchomości stanowiącej obecnie części działek ewidencyjnych z obrębu [...] o numerach [...] i [...] (pkt I) oraz orzekł, że rozpoznanie wniosku w pozostałym zakresie nastąpi odrębną decyzją (pkt II).
Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału z 1 lipca 2021 r. wydanym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U z 2020 r., poz. 347 ze zm.) sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym, o czym pełnomocnik skarżących i organ zostali powiadomieni.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna. Przedmiotowa skarga została wniesiona w trybie
art. 154 § 1 P.p.s.a. Przepis ten stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Z powołanego przepisu wynikają zatem dwie przesłanki, które muszą zostać spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę (wydanym na podstawie art. 149 P.p.s.a.) i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku. W rozpoznawanej sprawie obie wskazane wyżej przesłanki zostały przez skarżących spełnione.
Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 30 października 2019 r., sygn. akt
I SAB/Wa 338/19 zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku o przyznanie prawa własności czasowej (obecnie prawa użytkowania wieczystego) do gruntu nieruchomości warszawskiej położonej przy ul. [...] , hip. "[...] Nr [...],[...],[...]" dz. [...] ([...] ), w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.
Jak wynika z akt administracyjnych odpis prawomocnego wyroku wraz z uzasadnieniem oraz aktami sprawy został doręczony Prezydentowi [...] 26 lutego 2020 r.
Zgodnie z art. 15 zzs ust. 1 pkt 6 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz ustawą nowelizującą z 31 marca 2020 r. (Dz.U. Nr 568) w okresie stanu zagrożenia epidemiologicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID bieg terminów w postępowaniach administracyjnych ulega zawieszeniu na ten okres (tj. od 14 marca 2020 r.). Natomiast zgodnie z art. 15 zzs ust. 10 pkt 1 ustawy w okresie stanu zagrożenia epidemiologicznego lub epidemii przepisów o bezczynności organów oraz o obowiązku organu i podmiotu, prowadzących odpowiednio postępowanie lub kontrolę, do powiadamiania strony lub uczestnika postępowania o niezałatwieniu sprawy w terminie nie stosuje się. Na mocy art. 46 pkt 20 ustawy z 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz.U. z 2020 r., poz. 875) art. 15 zzs został uchylony. Zmiana ta weszła w życie 16 maja 2020 r. Jednakże na mocy art. 68 ust. 7 ostatnio wymienionej ustawy, terminy biegną dalej po upływie 7 dni od dnia wejścia w życie ww. ustawy. Oznacza to, że ustanie przyczyny powodującej zawieszenie biegu terminu nastąpiło 23 maja 2020 r. Okres od 14 marca 2020 r. do 23 maja 2020 r. skutkuje zawieszeniem terminów w postępowaniach administracyjnych. Wobec tego termin załatwienia sprawy wyznaczony przez Sąd upłynął 7 września 2020 r. Pomimo upływu zakreślonego przez Sąd terminu, jak również wezwania przez skarżących organu do wykonania prawomocnego wyroku Prezydent [...] decyzją z [...] lutego 2021 r., tj. po wniesieniu niniejszej skargi rozpoznał wniosek jedynie w części. Zważyć należy, że zgodnie z art. 154 § 3 P.p.s.a. wykonanie wyroku lub załatwienie sprawy po wniesieniu skargi w przedmiocie niewykonania wyroku nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania. Okoliczność załatwienia sprawy po wniesieniu skargi może mieć wpływ na wysokość orzeczonej grzywny. Jak wyżej wskazano pomimo wyroku zobowiązującego do rozpoznania wniosku Prezydent nadal nie rozpoznał wniosku w całości. Zostały zatem spełnione przesłanki uzasadniające zastosowanie art. 154 § 1 P.p.s.a. i wymierzenie organowi grzywny. Stosownie natomiast do art. 154 § 6 P.p.s.a. grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Biorąc pod uwagę przekroczenie wyznaczonego wyrokiem z 30 października 2019 r., sygn. akt I SAB/Wa 338/19 terminu na załatwienie sprawy oraz fakt, że organ częściowo rozpoznał wniosek Sąd uznał, że grzywna w wysokości 1.000 zł jest adekwatną sankcją za niewykonanie wyroku. Wymierzona kwota mieści się w wymiarze grzywny określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. spełniając funkcję represyjno - dyscyplinującą i powinna zobligować organ do wydania aktu co do pozostałej części nieruchomości.
Jednocześnie Sąd uznał, że bezczynność organu po wyroku z 30 października 2019 r. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sprawa o przyznanie prawa użytkowania wieczystego pomimo wyroku zobowiązującego organ do rozpoznania wniosku nie została dotychczas w całości załatwiona, a wyznaczony w tym wyroku termin załatwienia sprawy został znacznie przekroczony. Podnoszona w odpowiedzi na skargę okoliczność konieczności uzupełnienia materiału dowodowego nie może usprawiedliwiać niewykonania wyroku przez tak długi okres czasu. Świadczy to o lekceważeniu norm prawnych i unikaniu podejmowania rozstrzygnięcia w sprawie, bez obiektywnie weryfikowalnych przyczyn mogących ten stan rzeczy usprawiedliwiać. Nie sposób bowiem za takowe uznać konieczność zgromadzenia dokumentacji w celu wykonania przez uprawnionego geodetę ekspertyzy określającej możliwość dokonania podziału nieruchomości, w sytuacji, gdy postępowanie administracyjne w sprawie prowadzone jest od wielu lat, w tym prawie rok od daty wydania wyroku zobowiązującego do rozpoznania wniosku. Czas ten z całą pewnością pozwalał na zgromadzenie niezbędnego do podjęcia rozstrzygnięcia materiału dowodowego i jego analizę oraz na wydanie decyzji przez organ.
Mając na uwadze wszystkie powyżej wskazane okoliczności Sąd, na podstawie art. 154 § 1 i § 2 zd. 2 w zw. z art. 154 § 6 P.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. (pkt 3 sentencji). Na powyższe koszty składają się wynagrodzenie pełnomocnika skarżących w kwocie 480 zł oraz wpis sądowy od wniesionej skargi w wysokości 200 zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło