I SA/Wa 3146/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Apostolidis (spr.) po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Z. J. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] października 2013 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia odmówić przyznania Z. J. prawa pomocy. W związku ze złożoną skargą na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] października 2013 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji, Z. J. skierowała do Sądu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu skarżąca wyjaśniła, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem, a źródłem ich utrzymania jest łączny dochód w wysokości [...] zł netto, na który składają się emerytura skarżącej w wysokości [...] zł oraz emerytura jej męża w wysokości [...] zł. Skarżąca ujawniła, że posiada majątek w postaci mieszkania o powierzchni [...] m2. Uzasadniając wniosek skarżąca wyjaśniła, że ona i mąż są osobami schorowanymi, po poważnych operacjach. W związku z tym są zmuszeni do zakupu co miesiąc drogich leków. Do wniosku strona dołączyła zaświadczenie komisji lekarskiej potwierdzające inwalidztwo męża, i skarżącej, kopię zaświadczenia z ZUS potwierdzającego wysokość emerytur małżonków, kopię przekazu do Spółdzielni Mieszkaniowej w B. potwierdzającej, iż czynsz za mieszkanie wynosi [...] zł, kopię rozliczenia za energię elektryczną za okres od [...] czerwca 2013 r. do dnia [...] grudnia 2013 r. na kwotę [...] zł, kopię rozliczenia za gaz za okres [...] grudnia 2013 r., do dnia [...] stycznia 2014 r., na kwotę [...] zł. Ponadto strona dołączyła oświadczenie, z którego wynika, że ponosi wydatki na zakup leków w wysokości [...] zł (k- [...]). Postanowieniem z dnia 23 stycznia 2014 r., referendarz sądowy odmówił przyznania Z. J. prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Po doręczeniu przedmiotowego postanowienia skarżąca skierowała do Sądu sprzeciw. W jego treści podniosła, że nie ma pieniędzy na opłacenie spraw sądowych, uważa, że opłaty powinien uiścić Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, gdyż sprawa trwa już ponad dwa lata i wiązała się dla skarżącej z dodatkowymi opłatami i wydatkami. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Stosownie do treści art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) prawo pomocy może być przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 ustawy). Zauważyć należy, że przy ocenie zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy ustawodawca nakazuje stosowanie surowych kryteriów oceny. Strona domagając się uwzględnienia takiego wniosku w całości czy też w części musi wykazać, że znajduje się w wyjątkowo trudnej sytuacji, która w znaczący sposób odbiega od przeciętnej. Tylko zatem te osoby, które wykażą, iż ich sytuacja materialna jest ciężka mogą oczekiwać, że ich wniosek zostanie uwzględniony. Takie stanowisko wielokrotnie akcentowały również w orzeczeniach sądy administracyjne. Podkreślenia wymaga, że dla oceny zasadności wniosku znaczenie ma wyłącznie sytuacja majątkowa ubiegającego się o pomoc prawną. Na sposób rozstrzygnięcia w żaden sposób nie wpływa charakter zaskarżonej decyzji lub inne kwestie, które nie dotyczą sytuacji majątkowej strony. Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy należy wskazać, że na skutek wniesionego sprzeciwu Sąd zobligowany jest "od nowa" rozpoznać wniosek o przyznanie prawa pomocy. Dokonując oceny zasadności wniosku Z. J. uznać należy, że brak jest podstaw do jego uwzględnienia. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że żądanie skarżącej dotyczy zwolnienia jej z kosztów sądowych. Do kosztów sądowych zalicza się opłaty sądowe (w tym wpis i opłaty kancelaryjne) oraz zwrot wydatków (art. 211 powołanej ustawy). Na obecnym etapie postępowania sądowego konieczne będzie uiszczenie przez skarżącą wpisu od skargi, którego wysokość wyniesie z uwagi na charakter rozstrzygnięcia wynosi 200 zł (k- [...]). Natomiast wysokość innych kosztów sądowych, np. opłat kancelaryjnych (m. in. opłat za wydanie kopii, czy odpisu dokumentu z akt sprawy – odpowiednio 2 lub 10 zł za każdą stronę dokumentu, opłaty za sporządzenie uzasadnienia wyroku -100 zł), czy wydatków (np. kosztów dojazdu do Sądu) nie jest obecnie znana, ponieważ zależna będzie od przebiegu sprawy. Jednak podkreślić należy, spośród wszystkich kosztów sądowych wpis od skargi jest najwyższy. Podkreślenia wymaga również to, że konieczność opłacenia pozostałych koszów sądowych powstanie być może w przyszłości, na dalszym etapie postępowania sądowego, jak również obowiązek ich uiszczenia będzie rozłożony w czasie. Dokonując w tym kontekście oceny sytuacji majątkowej wnioskodawczyni zauważyć należy, że ona i jej mąż mają zabezpieczone potrzeby bytowe. Łączny miesięczny dochód małżonków to kwota [...] zł netto. Z załączonych do akt sprawy dokumentów wynika, że z kwoty tej wnioskodawczyni ponosi wydatki na opłacenie mieszkania, prądu, gazu i telefonu w wysokości [...] zł miesięcznie. Ponadto ona i mąż ponoszą znaczne wydatki na zakup leków. W ocenie Sądu mimo wykazanych wydatków skarżąca nadal pozostaje w sytuacji materialnej nie dającej podstawy do zwolnienia jej od kosztów sądowych. Niezależnie od wykazanych wydatków z ujawnionej kwoty jest w stanie bez uszczerbku dla własnego utrzymania opłacić koszty sądowe z których najwyższa kwota to 200 zł. Pozostałe opłaty są nie tylko zdecydowanie niższe, ale również rozłożone w czasie do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowego. Powyższe uzasadnia odmowę uwzględnienia wniosku skarżącej. Sąd pragnie również zauważyć, że w sprzeciwie z dnia 3 stycznia 2014 r., skarżąca nie ujawniła nowych informacji dotyczących bezpośrednio jej bieżącej sytuacji majątkowej. Argumenty dotyczące wydatków związanych z dotychczas prowadzonymi postępowaniami sądowymi i administracyjnymi odnoszą się bowiem do zdarzeń, które miały miejsce w przeszłości, a zatem nie mogły mieć wpływu na sposób rozstrzygnięcia sprzeciwu. Mając na uwadze powyższe, uznając, że w sprawie nie wystąpiły przesłanki do uwzględnienia wniosku na podstawie art. 260 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.