I SA/Wa 3157/14

Starszy referendarz sądowy Justyna Wtulich Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 29 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku C. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi C. P. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] września 2014 r. znak : [...] w przedmiocie : odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty postanawia : odmówić C. P. prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął w dniu 17 listopada 2014 r. (data stempla biura podawczego) formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wnioskodawca wniósł o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego. Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że we wspólnym gospodarstwie domowym z wnioskodawcą pozostaje żona. Wnioskodawca wraz z żoną utrzymuje się z dochodu uzyskiwanego z tytułu emerytur o łącznej wysokości [...] złotych brutto miesięcznie. Wnioskodawca podał, że oprócz mieszkania spółdzielczego o powierzchni [...] m ² nie posiada żadnego innego majątku, zasobów pieniężnych czy przedmiotów wartościowych. Wnioskodawca dodał, że jest osobą straszą i schorowaną. Oświadczył, że pomaga swojej wnuczce, która porusza się przy pomocy wózka inwalidzkiego i wychowuje dwóch synów w wieku szkolnym. Zarządzeniem z dnia [...] grudnia 2014 r. wezwano wnioskodawcę do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie jakie wnioskodawca ponosi miesięczne koszty stałe związane z utrzymaniem mieszkania, w którym zamieszkuje należało je wyszczególnić oraz podać ich orientacyjną wysokość (np. z tytułu opłat za energię elektryczną, wodę, gaz, telefon, czynsz, itp.). Wezwano wnioskodawcę także do podania orientacyjnej kwoty jaką miesięcznie wraz z żoną przeznacza na bieżące potrzeby życia codziennego (tj. na zakup żywności, odzieży, środków chemicznych). Zapytano wnioskodawcę także, czy ponosi, a jeśli tak, to jakie wydatki związane z leczeniem i zakupem lekarstw oraz w jaki sposób pomaga wnuczce (pomoc materialna, finansowa, inna), należało wskazać rodzaj świadczonej pomocy, a w przypadku pomocy finansowej należało wskazać jej wysokość oraz częstotliwość z jaką jest udzielana (np. co tydzień, miesiąc, kwartał bądź okazyjnie). Powyższe należało wykonać w terminie 7 dni od daty doręczenia pisma, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. W dniu 15 grudnia 2014 r. (data stempla biura podawczego) do Sądu wpłynęły żądane dodatkowe wyjaśnienia. Z nadesłanych informacji wynika, że koszty związane z utrzymaniem mieszkania wynoszą [...] zł miesięcznie plus tytułem opłat za gaz w wysokości [...] złotych, telefon [...] zł., za energię elektryczną [...] zł., opłaty za abonament telewizyjny w wysokości [...], co w sumie stanowi kwotę w wysokości [...] zł. Wnioskodawca podał, że ponosi także koszty związane z zakupem lekarstw dla siebie w wysokości [...] zł oraz żony w wysokości [...] zł, co łącznie stanowi kwotę w wysokości [...] zł. Wnioskodawca oświadczył, że udziela pomocy finansowej chorej wnuczce w wysokości [...] zł miesięcznie oraz choremu synowi w wysokości [...] zł, co łącznie stanowi kwotę w wysokości [...] zł miesięcznie. W tym stanie sprawy stwierdzono, co następuje: Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie z art. 245 § 1 - 3 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W niniejszej sprawie wnioskodawca wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Z treści powołanego wyżej przepisu wynika, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę do przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie jest zatem uzależnione od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. Oceniając sytuację finansową wnioskodawcy uznano, że nie znajduje się on w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Podkreślić należy, że prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym, może mieć zastosowanie tylko wobec osób, które znajdują się w bardzo trudnej sytuacji materialnej, w szczególności - osób rzeczywiście ubogich, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia, bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. W szczególności prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku. Skarżąca zaś do grona takich osób nie należy posiada bowiem stały, znaczny dochód miesięczny uzyskiwany z tytułu emerytur o łącznej wysokości [...] złotych brutto miesięcznie. Zaznaczyć należy, że wysokość uzyskiwanego dochodu pozwala wnioskodawcy nie tylko na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych tj. na poniesienie kosztów związanych z utrzymaniem mieszkania i opłatami z tym związanymi o łącznej wysokości [...] złotych, jak również na zakup lekarstw dla siebie i żony o łącznej wysokości [...] zł. Ponadto, z uzyskiwanego dochodu wnioskodawca udziela także pomocy finansowej chorej wnuczce i synowi o łącznej wysokości [...] zł miesięcznie. W sumie ww. miesięczne wydatki wnioskodawcy wynoszą [...]zł.([...] + [...] +[...]). Do tego dochodzą jeszcze wydatki związane z bieżącymi potrzebami życia codziennego (zakupem żywności, ubrań, artykułów chemicznych), których wysokości wnioskodawca wprawdzie nie podał, lecz które również uwzględniono przy ocenie sytuacji finansowej wnioskodawcy. Stwierdzono zatem należy, że przy takiej wysokości uzyskiwanych dochodów nie można uznać wnioskodawcę za osobę ubogą znajdującą się w bardzo trudnej sytuacji materialnej bądź pozbawioną środków do życia, bądź za osobę zaspokajającą tylko podstawowe potrzeby życiowe, co kwalifikowałoby do przyznania prawa pomocy. Instytucja prawa pomocy nie może być natomiast nadużywana w sytuacji, gdy wnioskodawca ma zapewnione podstawowe potrzeby bytowe, a ponadto z uzyskiwanych dochodów wystarcza mu także na ponoszenie dodatkowych kosztów związanych pomocą finansową jakiej udziela wnuczce i synowi. Przedstawione powyżej okoliczności wskazują zatem, że sytuacja materialna wnioskodawcy nie jest na tyle trudna by nie był on w stanie z uzyskiwanego dochodu ponieść kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Z tego względu odmówiono wnioskodawcy przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zaznaczyć należy, że udział profesjonalnego pełnomocnika na obecnym etapie postępowania nie jest warunkiem koniecznym do tego by rozprawa odbyła się, w przeciwieństwie do konieczności sporządzenia i wniesienia ewentualnej skargi kasacyjnej od wyroku Sądu. Stwierdzono zatem, że wnioskodawca przy wysokości uzyskiwanych dochodów i ponoszonych wydatkach będzie w stanie ponieść koszty związane z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika z wyboru i nie spowoduje to utraty jego płynności finansowej. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji postanowienia.