I SA/Wa 316/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Dzbeńska Sędziowie NSA Anna Łukaszewska-Macioch (spr.) WSA Jolanta Rudnicka Protokolant Piotr Kabała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi E. B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2005 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie odszkodowania oddala skargę. Wojewoda [...] decyzją Nr [...] z dnia [...] stycznia 2005 r., po rozpatrzeniu odwołania E. B., utrzymał w mocy decyzję nr [...] Prezydenta W. z dnia [...] września 2004 r. orzekającą o umorzeniu postępowania w sprawie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] i ul. [...] (dawnej [...]), oznaczonej jako dawna działka nr [...] z dawnego obrębu [...] oraz dawna działka nr [...] z dawnego obrębu [...], o łącznej powierzchni [...] m2. Decyzja Wojewody [...] oparta została na następującym stanie faktycznym: Nieruchomość przy ul. [...] w W. została wywłaszczona na rzecz Skarbu Państwa decyzją Naczelnika W. z dnia [...] kwietnia 1981 r. nr [...] w trybie przepisów ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz.64) w związku z przeznaczeniem jej pod budowę osiedla mieszkaniowego "[...]". Decyzją tą ustalono również odszkodowanie z tytułu wywłaszczenia na rzecz właścicieli - małżonków J. i I. P. Po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez J. i I. P. Prezydent W. decyzją z dnia [...] stycznia 1982 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję o wywłaszczeniu i odszkodowaniu. W dniu 31 marca 2004 r. spadkobierczyni byłych właścicieli – E. B. wniosła o przeanalizowanie wartości odszkodowania przyznanego w 1981 r., gdyż wypłacone odszkodowanie było niewspółmierne do wartości nieruchomości. Powołaną decyzją z dnia [...] września 2004 r. Prezydent W. umorzył, jako bezprzedmiotowe, postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość przy ul. [...] z uwagi na to, że odszkodowanie pieniężne zostało już ustalone ostateczną decyzją administracyjną i ponowne postępowanie odszkodowawcze jest bezprzedmiotowe. W świetle art. 156 § 1 pkt 3 kpa ponowne rozstrzygnięcie w przedmiocie odszkodowania byłoby dotknięte wadą nieważności jak dotyczące sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Od decyzji Prezydenta W. E. B. odwołała się do Wojewody [...]. Wniosła o ponowne przeanalizowanie wartości odszkodowania ustalonego w 1981 r. podnosząc, że kwota odszkodowania nie równoważyła ówczesnej ceny rynkowej ziemi. Przyznane odszkodowanie nie zostało zaakceptowane przez właścicieli; narzucenie zaś odszkodowania narusza prawo własności. Rozpoznając odwołanie Wojewoda [...] stwierdził, iż jest bezspornym, że sprawa odszkodowania za przedmiotową nieruchomość została już ostatecznie rozstrzygnięta ostateczną decyzją administracyjną. W tej sytuacji wniosek E. B. nie może być merytorycznie rozpoznany, gdyż w istocie stanowi on żądanie wydania ponownego rozstrzygnięcia w tej samej sprawie. Decyzja wydana w tej samej sprawie byłaby dotknięta wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 3 kpa. Stan taki powoduje oczywistą bezprzedmiotowość postępowania odszkodowawczego, wobec czego postępowanie z wniosku E. B. podlegało umorzeniu. Na decyzję Wojewody [...] E. B. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. W ocenie skarżącej decyzja umarzająca postępowanie jest krzywdząca, ponieważ wartość odszkodowania nie rekompensowała wartości rynkowej wywłaszczonej działki. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie mogła być uwzględniona, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Należy podkreślić, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę decyzji, postanowień oraz innych aktów lub czynności organów administracji publicznej pod względem ich zgodności z przepisami prawa materialnego oraz przepisami postępowania administracyjnego. W ramach tej kontroli Sąd dokonuje oceny, czy organ administracji przy rozpoznawaniu sprawy nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Z tych względów rozpoznając sprawę Sąd nie mógł rozważać tych zarzutów skargi, które odwołują się do poczucia krzywdy z powodu nieuwzględnienia żądania strony. Co się tyczy istoty sprawy, której dotyczy skarga, Sąd nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji. Zgodnie z art. 105 § 1 kpa organ administracji jest obowiązany umorzyć postępowanie, jeżeli z jakichkolwiek przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Oznacza to, że dalej toczyć się ono nie może. W niniejszej sprawie z wniosku skarżącej nie mogło się toczyć postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania za wywłaszczona w 1981 roku nieruchomość przy ul. [...], ponieważ odszkodowanie za tę nieruchomość zostało ustalone powołaną wyżej ostateczną decyzją Prezydenta W. z dnia [...] stycznia 1982 r. Skoro o odszkodowaniu właściwy organ administracji orzekł już ostatecznie, to postępowanie wszczęte wnioskiem o przyznanie odszkodowania stało się bezprzedmiotowe. Należy podkreślić, że jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego jest zasada trwałości ostatecznej decyzji administracyjnej określona w art. 16 kpa. Istota tej zasady sprowadza się do tego, że dopóki decyzja ostateczna nie zostanie usunięta z obrotu prawnego w jednym z przewidzianych przez prawo procesowe trybów nadzwyczajnych, dopóty korzysta ona z ochrony, co przede wszystkim oznacza, że zawarte w niej rozstrzygnięcie wiąże strony postępowania oraz organ. Zatem w tej samej sprawie między tymi samymi stronami, w oparciu o taki sam stan prawny nie można prowadzić postępowania, a jeśli postępowanie zostało wszczęte, to podlega ono umorzeniu jako bezprzedmiotowe. Decyzja administracyjna wydana w wyniku takiego postępowania byłaby dotknięta wadą nieważności z mocy art. 156 § 1 pkt 3 kpa. Z tych względów organy orzekające w niniejszej sprawie prawidłowo przyjęły, że z wniosku E. B. z dnia 30 marca 2004 r. nie mogło się toczyć postępowanie administracyjne. Wszczęte tym wnioskiem postępowanie podlegało zatem umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 kpa. Skoro zaskarżonej decyzji nie można zarzucić naruszenia prawa Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.