I SA/Wa 316/17

WyrokWSA w Warszawie2017-05-12

Skład orzekający: Marta Kołtun-Kulik, Jolanta Dargas, Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Prezydent miasta, który nie wykonał prawomocnego wyroku zobowiązującego go do rozpatrzenia wniosku o odszkodowanie w określonym terminie, pomimo wezwania do wykonania, podlega wymierzeniu grzywny i czy jego bezczynność stanowi rażące naruszenie prawa?
Ratio decidendi
Prezydent miasta, który nie wykonał prawomocnego wyroku zobowiązującego go do rozpatrzenia wniosku o odszkodowanie w wyznaczonym terminie, podlega wymierzeniu grzywny na podstawie art. 154 § 1 PPSA. Niewykonywanie wyroków sądów przez organy władzy publicznej jest niedopuszczalne i podważa zaufanie do organów państwa. W sytuacji znacznej zwłoki i braku skutecznych działań organu zmierzających do załatwienia sprawy, bezczynność organu po wydaniu wyroku sądu administracyjnego stanowi rażące naruszenie prawa.
Stan faktyczny
H. B. złożyła skargę na Prezydenta miasta z powodu niewykonania wyroku WSA z dnia 23 czerwca 2016 r., który zobowiązywał organ do rozpatrzenia wniosku o odszkodowanie za nieruchomość w terminie dwóch miesięcy. Pomimo upływu terminu i wezwania do wykonania, Prezydent nie wydał decyzji. Prezydent w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie, wskazując na potrzebę zgromadzenia dokumentacji i sprawdzenia dostępności środków na odszkodowanie. Sąd uznał skargę za uzasadnioną.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wymierzył Prezydentowi grzywnę w wysokości 1.000 zł, stwierdził, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, oraz zasądził od Prezydenta na rzecz H. B. kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik Sędziowie WSA Jolanta Dargas (spr.) WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz Protokolant sekretarz sądowy Tomasz Noske po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 maja 2017 r. sprawy ze skargi H. B. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 czerwca 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 199/16 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 1.000 (jeden tysiąc) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz H. B. kwotę 200 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. H. B. skargą z dnia 9 stycznia 2017 r., wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o wymierzenie Prezydentowi [...] grzywny w związku z niewykonaniem wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 czerwca 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 199/16. Wyrokiem tym Sąd zobowiązał Prezydenta [...] do rozpatrzenia wniosku z dnia 28 grudnia 2014 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] ozn. hip. jako "[...]" - dz. nr [...], która wchodzi w skład dz. ew. nr [...] z obrębu [...], dz. nr [...] (reszta), która wchodzi w skład dz. ew. nr [...] z obrębu [...] oraz ozn. hip. jako "[...]" - dz. [...], która wchodzi w skład dz. ew. nr [...] z obrębu [...], w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. W uzasadnieniu skargi wskazano, że Prezydent nie wykonał wyroku, pomimo skierowania wezwania do jego wykonania. W związku z powyższym skarżąca wniosła o wymierzenie organowi grzywny oraz zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Prezydent wniósł o jej oddalenie wskazując, że po zgromadzeniu całości wymaganej dokumentacji i sprawdzeniu czy w sprawach nie występują okoliczności uniemożliwiające wydanie decyzji, będą podjęte czynności ustalające czy istnieją środki na pokrycie odszkodowań. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona, co skutkować musi wymierzeniem organowi grzywny. Przedmiotowa skarga została złożona w trybie art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.". Przepis ten stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 23 czerwca 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 199/16, zobowiązał Prezydenta do wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku o odszkodowanie za ww. nieruchomość, w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. Bezsporne jest, że akta sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem Sądu wpłynęły do organu w dniu 21 września 2016 r. Niekwestionowaną okolicznością jest również to, że do dnia wydania orzeczenia w przedmiotowej sprawie, mimo uprzedniego wezwania organu przez skarżącą do wykonania prawomocnego wyroku, Prezydent nie rozstrzygnął sprawy objętej wnioskiem o przyznanie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość. Skoro zaś Prezydent w terminie wyznaczonym wyrokiem Sądu z dnia 23 czerwca 2016r., sprawy nie załatwił, a wyrok ten zobowiązywał organ nie tylko do rozstrzygnięcia sprawy, ale i do dokonania tego w określonym w nim terminie, to w tym stanie rzeczy wniosek o wymierzenie Prezydentowi grzywny, jest niewątpliwie uzasadniony. Zważyć bowiem należy, że niewykonywanie wyroków sądów - niezależnie od tego czy są to wyroki sądów administracyjnych (jak w niniejszej sprawie), czy sądów powszechnych - w demokratycznym państwie prawnym nie może być tolerowane. W szczególności nie można zaakceptować, czy też usprawiedliwiać sytuacji, gdy wyroki sądów nie są respektowane przez organy władzy publicznej. Taka sytuacja wszak prowadzić musi nieuchronnie do podważania zaufania jednostek do tych organów, jak też szerzej do samej władzy publicznej. Świadczy przy tym o braku poszanowania prawa przez organy, które same zobowiązane są do jego stosowania. W realiach niniejszej sprawy Sąd ocenił, iż wystarczająco represyjną jak też dyscyplinującą funkcję spełni grzywna w wysokości tysięca złotych, która to kwota mieści się w wymiarze grzywny określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. i jest adekwatna z punktu widzenia wielkości przekroczenia terminu załatwienia sprawy wyznaczonego przez Sąd. Jednocześnie, rozpoznając sprawę stosownie do treści art. 154 § 2 p.p.s.a. Sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13, dostępny na: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Sytuacja taka zaszła w przedmiotowej sprawie. W ocenie Sądu, bezczynność organu po wyroku z dnia 23 czerwca 2016 r., ma charakter rażącego naruszenia prawa. Za takim stanowiskiem Sądu przemawia długość trwającego postępowania oraz to, że organ po otrzymaniu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy nie podjął skutecznych kroków zmierzających do załatwienia wniosku odszkodowawczego i to pomimo wezwania skarżącej do wykonania wyroku. Organ po wydaniu wyroku z dnia 23 czerwca 2016 r. nie podjął bowiem żadnej czynności w sprawie. W ocenie Sądu, okoliczności wskazane przez organ nie mogą stanowić usprawiedliwienia niewykonania prawomocnego wyroku sądu administracyjnego. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 154 § 1 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. Na podstawie art. 154 § 2 p.p.s.a. orzeczono jak w punkcie 2 sentencji wyroku. O kosztach procesu zwartych w punkcie 3 sentencji wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło