I SA/Wa 3164/13

Starszy referendarz sądowy Justyna Wtulich Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 8 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. S. i I. S. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi S. S. i I. S. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie : ustalenia odszkodowania za nieruchomość postanawia: odmówić S. S. i I. S. prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W dniu 2 października 2014 r. (data stempla biura podawczego) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął uzupełniony przez S. S. i I. S. formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wnieśli o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Ze względu na fakt, iż wnioskodawcy są małżonkami prowadzącymi wspólne gospodarstwo domowe postanowiono rozpoznać wnioski wnioskodawców wspólnie jednym postanowieniem. Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że we wspólnym gospodarstwie domowym z wnioskodawcami pozostaje dwoje dorosłych synów. Na dochód czteroosobowej rodziny składa się wynagrodzenie uzyskiwane przez wnioskodawcę w wysokości około [...] zł, przez wnioskodawczynię w wysokości około [...] zł, oraz wynagrodzenie uzyskiwane przez synów w wysokości około [...] zł oraz około [...] zł. Łącznie miesięczny dochód czteroosobowej rodziny wynosi około [...] zł. brutto miesięcznie. Wnioskodawcy podali, że posiadają dom o powierzchni [...] m ² oraz grunty rolne o powierzchni [...] ha wraz z budynkiem mieszkalnym i garażem. Wskazali, że posiadają samochód osobowy marki [...] rok produkcji 2007 r., a synowie posiadają samochody marki [...] rok produkcji 2000, oraz [...] rok produkcji 2002 r. Wnioskodawcy oświadczyli, że posiadane przez nich od 10 lat grunty rolne nie przynoszą żadnego zysku, gdyż są słabej klasy IV i V, a ponad połowa z nich to nieużytki. Wnioskodawcy zaznaczyli, że dochody jakie uzyskują z pracy pochłaniają codzienne wydatki oraz dojazdy samochodami do pracy. Zaznaczyli, że młodszy syn jeszcze studiuje i dodatkowo pokonuje odległość około 120 km, by dojechać na uczelnie. W niniejszej sprawie zważono, co następuje : Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Z treści powołanego wyżej przepisu wynika, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę do przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie jest zatem uzależnione od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. Oceniając sytuację finansową wnioskodawców uznano, że nie znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie im prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wnioskodawcy posiadają bowiem stały, niemały dochód miesięczny uzyskiwany z tytułu pracy w wysokości około [...] zł brutto. Ponadto, synowie wnioskodawców pozostający z nimi we wspólnym gospodarstwie domowym uzyskują także dochody z tytułu zatrudnienia w wysokości około [...] zł brutto miesięcznie. Łącznie dochód czteroosobowej rodziny wynosi około [...] zł brutto miesięcznie. Stwierdzić zatem należy, iż przy takim dochodzie nie można uznać wnioskodawców za osoby ubogie, czy też za osoby znajdujące się w trudnej sytuacji materialnej. Prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym, może mieć natomiast zastosowanie tylko wobec takich osób, które znajdują się w bardzo trudnej sytuacji materialnej, w szczególności - osób rzeczywiście ubogich, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia, bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. W szczególności prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku. Wnioskodawcy zaś do grona takich osób nie należą posiadają bowiem stały, znaczny dochód miesięczny z tytułu wynagrodzenia. Zaznaczyć należy, że wysokość uzyskiwanego dochodu pozwala wnioskodawcom nie tylko na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych tj. na poniesienie kosztów związanych z utrzymaniem domu o powierzchni 156 m ² oraz bieżących potrzeb życia codziennego swoich i dzieci, jak również na ponoszenie kosztów związanych z posiadaniem i utrzymaniem trzech samochodów osobowych (przeglądy, naprawy, ubezpieczenia). Stwierdzić zatem należy, że przy takiej wysokości uzyskiwanych dochodów i posiadanym majątku nie można uznać wnioskodawców za osoby ubogie znajdujące się w bardzo trudnej sytuacji materialnej bądź pozbawione środków do życia, bądź za osoby zaspokajające tylko podstawowe potrzeby życiowe, co kwalifikowałoby ich do przyznania prawa pomocy. Instytucja prawa pomocy nie może być natomiast nadużywana w sytuacji, gdy wnioskodawcy mają zapewnione podstawowe potrzeby bytowe, a ponadto z uzyskiwanych dochodów wystarcza im także na pokrycie innych, dodatkowych kosztów takich jak, np. związanych z utrzymaniem trzech samochodów. Wskazać należy, że o ile posiadanie samochodu mieści się w ramach współczesnych standardów życiowych, o tyle w przypadku osoby ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy standard ten przekracza. Przedstawione powyżej okoliczności wskazują zatem, że sytuacja materialna wnioskodawców nie jest na tyle trudna, by nie byli oni w stanie z uzyskiwanego dochodu ponieść kosztów sądowych, jak również kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika z wyboru samodzielnie. Zaznaczyć należy, iż jedynym kosztem jaki wnioskodawcy obecnie mieliby ponieść jest wpis sądowy od ewentualnej skargi kasacyjnej wynoszący 100,00 złotych. Zaznaczyć należy, iż wnioskodawcy dotychczas ponosili samodzielnie koszty sądowe w sprawie, które były nawet wyższe niż ten, który obecnie ewentualnie byliby zobowiązani ponieść. Podkreślić należy, że strona wnosząc skargę do Sądu winna się liczyć z koniecznością ponoszenia kosztów sądowych w sprawie i zgromadzić na ten cel odpowiednie środki poprzez np. ograniczenie niektórych wydatków nie będących niezbędnymi. Uznano zatem, że wnioskodawcy przy wysokości posiadanego dochodu są w stanie ponieść koszty sądowe samodzielnie, jak również koszty związane z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika z wyboru i nie spowoduje to utraty ich płynności finansowej. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji postanowienia.