I SA/Wa 3191/13
WyrokWSA w Warszawie2014-05-23
Skład orzekający: Elżbieta Sobielarska, Elżbieta Lenart, Tadeusz Nowak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym, przejętych pod inwestycję kolejową na podstawie specustawy kolejowej, odszkodowanie powinno być ustalane zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego (KPA) czy przepisami ustawy o gospodarce nieruchomościami (UGN)?Ratio decidendi
Sąd uznał, że w sytuacji, gdy ustawa o transporcie kolejowym nie reguluje kwestii odszkodowania za nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym, należy stosować przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami, w szczególności art. 133 ust. 2 i art. 113 ust. 7 UGN. Stosowanie przepisów KPA, nakazujących ustalenie wszystkich stron postępowania i zapewnienie im czynnego udziału, przeczyłoby celom specustawy kolejowej, jakim jest przyspieszenie realizacji inwestycji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia odszkodowania za nieruchomość przejętą z mocy prawa na własność Skarbu Państwa w użytkowanie wieczyste P. S.A. w związku z budową linii kolejowej. Właściciele nieruchomości zmarli, a postępowanie spadkowe nie zostało przeprowadzone. Organ odwoławczy uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, uznając, że należy stosować przepisy KPA. Skarżąca spółka zarzuciła naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwą interpretację przepisów, wskazując na konieczność zastosowania UGN.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej i stwierdza, że decyzja ta nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) Sędziowie: WSA Elżbieta Lenart WSA Tadeusz Nowak Protokolant referent Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 maja 2014 r. sprawy ze skargi P. [...] S.A. z siedzibą w W. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją z dnia
[...] października 2013 r. nr [...] po rozpoznaniu odwołania P. [...] od decyzji Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] czerwca 2013 r., orzekł o ustaleniu odszkodowania w wysokości [...] zł, za nieruchomość położona w obrębie [...], gmina Ś., oznaczoną jako działka ewid [...] o pow. [...] ha, przejętej na walność Skarbu Państwa
w użytkowanie wieczyste P. S.A. na podstawie decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2009 r. o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej
[...] dwupoziomowego skrzyżowania drogi z torami kolejowymi
– wiaduktu drogowego w km [...] linii kolejowej [...] w ciągu drogi gminnej Ś. – O. w kierunku miejscowości G., w związku z likwidacją przejazdu kolejowego w poziomie szyn w km [...] linii kolejowej [...], na terenie gminu Ś. oraz zobowiązującej P. [...] S.A. do jednorazowej wpłaty odszkodowania w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna
do depozytu sądowego na okres 10 lat, uchylił powyższą decyzję i przekazał sprawę
do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji.
W uzasadnieniu organ przedstawił następująco stan sprawy:
Nieruchomość położona w gminie Ś., obręb [...], oznaczona jako działka nr ewid [...] o pow. [...] ha, decyzją Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2009r., nr [...], została przeznaczona pod budowę na linii kolejowej [...] dwupoziomowego skrzyżowania drogi z torami kolejowymi wiaduktu drogowego
w km [...] linii kolejowej [...] w ciągu drogi gminnej Ś.-S.-O. wraz z budową drogi objazdowej w miejscowości G., w związku z likwidacją przejazdu kolejowego w poziomie szyn w km [...] linii kolejowej [...] na terenie gminy Ś.
Działka nr ewid [...] przeszła z mocy prawa na własność Skarbu Państwa
w użytkowanie wieczyste P.[...] S.A. z dniem, w którym decyzja Wojewody [...] ustalająca lokalizację linii kolejowej stała się ostateczna,
tj. z dniem 6 kwietnia 2009r.
Na wniosek P. [...] S.A. zostało wszczęte postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania za działkę [...].
Decyzją Nr [...] z dnia [...] czerwca 2013r., Wojewoda [...] orzekł
o ustaleniu odszkodowania w wysokości [...] zł, za powyższą nieruchomość oraz zobowiązał P. [...] S.A. do jednorazowej wypłaty odszkodowania
w terminie 14 dni od dnia w którym decyzja stanie się ostateczna do depozytu sadowego na okres 10 lat.
Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej na podstawie art. 138
§ 2 po rozpatrzeniu odwołania P. [...] od decyzji Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] czerwca 2013r., orzekającej o ustaleniu odszkodowania w wysokości [...] zł, za nieruchomość położoną w obrębie [...], gminie Ś., oznaczoną jako działka nr ewid [...] o pow. [...] ha, przejętą na własność Skarbu Państwa w użytkowanie wieczyste P. [...] S.A. na podstawie decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2009 r. o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej [...] dwupoziomowego skrzyżowania drogi z torami kolejowymi - wiaduktu drogowego w km [...] linii kolejowej [....] w ciągu drogi gminnej Ś. – O. w kierunku miejscowości G., w związku z likwidacją przejazdu kolejowego w poziomie szyn w km [...] linii kolejowej [...], na terenie gminy Ś. oraz zobowiązującej P.[...] S.A. do jednorazowej wpłaty odszkodowania w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna do depozytu sądowego na okres 10 lat uchylił powyższą decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji.
Od ww. decyzji odwołanie złożyły P. [...] S.A. wskazując,
że w operacie szacunkowym błędnie przyjęto powierzchnię wycenianej nieruchomości w wielkości [...] m². Jak wskazał skarżący z załącznika do decyzji Wojewody [...] o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej wynika, że powierzchnia wycenianej działki wynosi [...] ha, a nie jak wskazała zarówno biegła w operacie jak i Wojewoda [...] [...] ha.
Po rozpatrzeniu odwołania i zbadaniu akt sprawy, organ stwierdził, że zgodnie
z art. 9s ust. 3 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz. U.
z 2007 r. Nr 16, poz. 94 ze zm.) nieruchomości wydzielone liniami rozgraniczającymi teren, o których mowa w ust. 2, stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa
z dniem, w którym decyzja o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej stała się ostateczna.
Z art. 9 ust. 3a tej ustawy wynika, że jeżeli na nieruchomości, o której mowa
w ust. 3, lub prawie użytkowania wieczystego tej nieruchomości zostały ustanowione ograniczone prawa rzeczowe, z dniem w którym decyzja o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej stała się ostateczna, prawa te wygasają.
Zgodnie z art. 9y ust. 1 ustawy o transporcie kolejowym za nieruchomości oraz ograniczone prawa rzeczowe do nieruchomości, o których mowa w art. 9s ust. 3 i 3a oraz art. 9x ust. 4, przysługuje odszkodowanie w wysokości uzgodnionej między P. [...] S.A. a dotychczasowym właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości, a także osobie której przysługują ograniczone prawa rzeczowe
do nieruchomości.
Natomiast art. 9y ust. 2 stanowi, że jeżeli w terminie 2 miesięcy od dnia,
w którym decyzja o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej stała się ostateczna, nie dojdzie do uzgodnienia, o którym mowa w ust. 1, wysokość odszkodowania ustala wojewoda
w drodze decyzji, w terminie 30 dni od dnia wszczęcia postępowania.
Stosownie do art. 9y ust. 3 ustawy o transporcie kolejowym wysokość odszkodowania, o którym mowa w ust. 1 i 2, ustala się według stanu nieruchomości
w dniu wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej przez organ I instancji oraz według jej wartości w dniu wydania decyzji ustalającej wysokość odszkodowania.
Orzekając w niniejszej sprawie organ zwrócił uwagę, że obowiązujące zasady ustalania odszkodowania za nieruchomości nabyte z mocy prawa pod realizację inwestycji kolejowej nie regulują sytuacji, kiedy przejmowane nieruchomości mają nieuregulowany stan prawny. Przepisy ustawy o transporcie kolejowym stworzyły bowiem odrębne podstawy prawne procesu inwestycyjnego dotyczącego linii kolejowych o znaczeniu państwowym. Przepisy te w sposób kompleksowy regulują zasady lokalizowania inwestycji kolejowych oraz pozyskiwania gruntów niezbędnych
do realizacji tego celu, a także ustalania odszkodowań za wywłaszczone nieruchomości.
Przepisy rozdziału 2b ustawy o transporcie kolejowym dotyczące postępowania prowadzonego przez organ administracyjny w sprawie wydania decyzji o lokalizacji linii kolejowej o znaczeniu państwowym, której skutkiem jest zlokalizowanie inwestycji, podział nieruchomości i wywłaszczenie gruntów, przewidują możliwość dokonywania obwieszczeń tej decyzji (art. 9q). Jednakże takiej regulacji nie wprowadzono w art. 9y ww. ustawy, dotyczącym postępowań odszkodowawczych za grunt przejęty pod inwestycję kolejową.
Stąd też w przypadku postępowań odszkodowawczych pełne zastosowanie znajdują, zdaniem organu odwoławczego, przepisy Kpa, nakazujące ustalenie stron postępowania i zapewnienie im czynnego udziału w sprawie.
W tym zakresie, zdaniem organu, brak jest podstaw do odpowiedniego stosowania przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami. Za takim stanowiskiem przemawia, zdaniem organu, wykładnia art. 9s ust. 4 ustawy o transporcie kolejowym zgodnie z którym do ustalenia wysokości i wypłacenia odszkodowania w przypadkach, o których mowa w ust. 3 i 3a, stosuje się odpowiednio przepisy o gospodarce nieruchomościami, z zastrzeżeniem art. 9y i 9z.
Na mocy tego odesłania nie można, zdaniem organu, odwoływać się do zasad wywłaszczania nieruchomości, zwłaszcza do art. 113 i 114 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.)
o gospodarce nieruchomościami dotyczących wywłaszczenia nieruchomości
o nieuregulowanym stanie prawnym bowiem tryb przejęcia nieruchomości przeznaczonych pod inwestycje kolejowe został w tych specustawach uregulowany w zupełnie inny sposób niż w cytowanej ustawie.
Zgodnie z aktem własności ziemi z dnia [...] stycznia 1974 r., nr [...], przedmiotowa nieruchomość stanowiła własność T. i F. K. Jednak F. K. zmarła w dniu [...] listopada 1990 r., zaś T. K. w dniu [...] kwietnia 1977 r.
Zgodnie z art. 510 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ze zm.) postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku jest postępowaniem wszczynanym przez sąd powszechny na wniosek spadkobiercy lub innej osoby zainteresowanej, tj. takiej, której praw dotyczy wynik postępowania spadkowego. W związku z powyższym, organ odwoławczy uznał, że P. [...] S.A. jako użytkownicy wieczysci nieruchomości, będący jednocześnie zobowiązanymi do wypłaty odszkodowania za nieruchomość przejętą pod budowę linii kolejowej mają interes prawny w prawidłowym ustaleniu stron tego postępowania oraz w jego zakończeniu. Z tego powodu, zdaniem organu, wynik postępowania
o stwierdzeniu nabycia spadku po F. i T. K. bezpośrednio dotyczy praw (obowiązków) P. [...] S.A.
Wobec powyższego, należałoby, zdaniem organu, zawiesić postępowanie i zobowiązać P. [...] S.A. do wystąpienia z wnioskiem o przeprowadzenie postępowania spadkowego.
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego błędnie przyjętej powierzchni wycenianej działki tj. [...] ha, a nie jak wskazała zarówno biegła w operacie jak i Wojewoda [...] [...] ha, organ wyjaśnił, że powierzchnia przyjęta zarówno przez biegłą jak i Wojewodę [...] wynika z decyzji Wojewody [...] z dnia
[...] lutego 2009r., i brak jest podstaw do korygowania powierzchni nieruchomości na etapie postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania. Ww. decyzja Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2009r. korzysta bowiem z domniemania prawdziwości
i nie mogą być kwestionowane jej ustalenia.
Na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia
[...] października 2013 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Warszawie złożyły P. [...] S.A. zarzucając jej Naruszenie prawa materialnego poprzez jego niewłaściwą interpretację i zastosowanie w szczególności naruszenie art.133 ust .2 i art. 113 ust.7 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku
o gospodarce nieruchomościami (Dz. U.1997, Nr 115, poz.741 z późn. zm.), w związku z art. 9y ust.2 i art. 9 ad ust.1 ustawy z dnia 28 marca 2003 roku o transporcie kolejowym (Dz. U.2003, Nr 86, poz. 789 z późn. zm.);
W uzasadnieniu podniesiono między innymi, że zgodnie z art. 9y ust. 1 ustawy
z dnia 28 marca. 2003 r. o transporcie kolejowym (tekst jednolity Dz. U. nr 16 z 2007 r., poz. 94 z późniejszymi zmianami) za nieruchomości, wydzielone liniami rozgraniczającymi teren inwestycji, które stały się własnością Skarbu Państwa, przysługuje odszkodowanie w wysokości uzgodnionej między P. [...] S.A.,
a dotychczasowym właścicielem/użytkownikiem wieczystym do nieruchomości. Dla działki numer [...] z obrębu [...], z której wydzielona została działka numer [...], nie była prowadzona księga wieczysta, natomiast zgodnie z treścią wypisu z rejestru gruntów, wydanym przez Starostwo Powiatowe w [...],
(Nr kancelaryjny: [...] z dnia 2009-04-[...]) właścicielem była F. K. zam. O.
Po uzyskaniu ostatecznej decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej, Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] lutego 2009 roku, P. [...] S.A. podjęła działania mające na celu doprowadzenie do uzgodnienia przysługującego odszkodowania, zgodnie z art. 9y, ust.1 w/w ustawy. P. [...] S.A. próbowały ustalić spadkobierców do w/w działki. W załączeniu kopia pisma [...] z dnia 10.06.2011r. kierowanego do Urzędu Gminy Ś. oraz odpowiedź Wójta Gminy Ś. pismo znak: [...] z dnia 22.06.2011 r.
W powyższym piśmie, Wójt Gminy Ś. przekazał informacje, że podatek od chwili śmierci F. K. to jest od [...].11.1990 r. - (Akt zgonu [...]) był opłacany przez małż. J. i S. S. zam. [...], a od chwili śmierci S. S. to jest od [...].07.2006r. (Akt zgonu [...]) podatek opłacany był przez J. S. i syna M. S. (kopia pisma w załączeniu).
Skarżące P. [...] zwróciły się do J. S. i M. S.
z prośbą o udzielenie wszelkich informacji w sprawie, celem jak najszybszego dotarcia do właściciela/-li działki numer [...] z obrębu [...] podając powód,
dla którego konieczna jest taka informacja (kopia pisma w załączeniu wraz
z kopią dowodu doręczenia). Niestety, pomimo skutecznego doręczenia pisma, odpowiedzi od J. S. i M. S. nie otrzymała.
Ze względu na nieuregulowany stan prawny nieruchomości, nie było możliwe dokonanie uzgodnienia wysokości odszkodowania. Dlatego też, P. [...] S.A. na podstawie art. 9y ust. 2 ustawy o transporcie kolejowym wystąpiły
do Wojewody z wnioskiem nr [...] z dnia 03.11. 2011 r. o ustalenie wysokości odszkodowania w drodze decyzji administracyjnej.
Wojewoda [...] wszczął postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia wysokości odszkodowania z tytułu utraty prawa własności za działkę nr [...], o pow. [...]ha, obręb [...]. Zgodnie z Aktem Własności Ziemi z dnia [...].01.1974 roku nr. [...], działka, z której nastąpiło wydzielenie działki numer [...] była własnością T.K.i F.K.
F. K. zmarła w dniu [...].11.1990 roku, T. K. zmarł
w dniu [...].04.1977 roku co zostało stwierdzone przez Wojewodę [...] na etapie prowadzonego postępowania ustalającego wysokość odszkodowania za działkę numer [...] z obrębu [...].
Ogłoszenie o wszczęciu postępowania odszkodowawczego było wywieszone
w dniach od 09.04.2013 r. do 29.04.2013 r. na tablicy ogłoszeń [...] Urzędu Wojewódzkiego w [...], w dniach od 12.04.2013 r. do 29.04.2013 r. na tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy Ś., w dniach od 15.04.2013 r. do 30.04.2013 r.
na tablicy ogłoszeń Starostwa Powiatowego w [...].
Pomimo wywieszenia w/w ogłoszeń, do chwili wydania przez Wojewodę [...] decyzji Nr [...] z dnia [...] czerwca 2013 roku orzekającej
o ustaleniu wysokości odszkodowania z tytułu utraty prawa własności nieruchomości położonej na terenie gminy Ś., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka
nr [...], o pow. [...]ha, obręb [...] nie zgłosiły się osoby, którym w dniu wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej z dnia [...].02.2009 roku przysługiwało prawo rzeczowe do przedmiotowego gruntu.
W ocenie skarżącej we wszystkich sprawach nieuregulowanych w sposób szczególny przepisami ustawy z dnia 28 marca 2003 roku o transporcie kolejowym
(Dz. U.2003, Nr 86, poz. 789 z późn. zm.) stosuje się zgodnie z dyspozycją zawartą
w art. 9 ad wskazanej ustawy odpowiednie przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia
1997 roku o gospodarce nieruchomościami. Ustawa z dnia 28 marca 2003 r.
o transporcie kolejowym nie zawiera żadnych regulacji odnośnie odszkodowań
za nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym, wobec czego dla tych przypadków mają, zdaniem skarżącej, zastosowanie odpowiednie przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami. Przyjęcie innego stanowiska i uznanie, iż te przepisy nie mają w tym przypadku zastosowania nie może, zdaniem skarżącej, się ostać.
Bezspornym w sprawie jest to, że wywłaszczona nieruchomość ma nieuregulowany stan prawny, co jednak nie stoi na przeszkodzie w ustaleniu odszkodowania
dla spadkobierców dawnego właściciela. Zgodnie bowiem z art. 113 ust 7 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 nr 102 poz. 651
z późn. zm.), jako nieuregulowany stan prawny nieruchomości ustawodawca nakazuje traktować takie przypadki, w których właściciel nieruchomości nie żyje, ale nie przeprowadzono postępowania spadkowego lub nie zostało ono zakończone. Przypadek ten nie stanowi klasycznego nieuregulowanego stanu prawnego nieruchomości, skoro znany jest były właściciel, jako osoba obecnie już nieżyjąca. Potwierdzenie wiedzy o śmierci właściciela oznacza, że w jego miejsce wstąpili spadkobiercy i to oni są obecnie właścicielami.
Za nieuregulowany stan prawny - dla celów postępowania - ustawodawca nakazał przyjąć także nieaktualny stan prawny nieruchomości wynikający z nieustalenia spadkobierców. W takim przypadku zgodnie z art. 133 pkt.2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (Dz. U.1997, Nr 115, poz.741 z późn. zm.) odszkodowanie wpłaca się do depozytu sądowego.
Jednocześnie skarżąca podniosła, że przedmiotem odwołania w wyniku którego została wydana zaskarżona decyzja była jedynie kwestia obszaru za który należy wypłacić odszkodowanie, a nie sposób jego zapłaty.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko wyrażone
w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Dokonując takiej kontroli Sąd , nie będąc związany zarzutami i wynikami skargi (art. 1 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej zwana P.p.s.a.), uznał,
że zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa materialnego w stopniu skutkującym jej uchyleniem.
Istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadza się do ustalenia czy w sytuacji kiedy ustawa o transporcie kolejowym z dnia 28 marca 2003 r. (tj. Dz. U. z 2007, Nr 16, poz. 54), która reguluje zasady ustalenia odszkodowania za nieruchomości nabyte
z mocy prawa pod realizację inwestycji kolejowej nie reguluje sytuacji, kiedy przejmowane nieruchomości mają nieregularny stan prawny, to zastosowanie mają przepisy o gospodarce nieruchomościami (art. 133 ust. 2 i art. 113 usta. 7) w związku
z art. 9y ust. 2 i art. 9 ad ust. 1 ustawy o transporcie kolejowym, czy tez przepisy K.P.A. nakazujące ustalenie stron postępowania i zapewnienia im czynnego udziału
w sprawie.
Wyjaśnić należy, że w ramach specustawy kolejowej mamy do czynienia
ze złożoną sprawą administracyjną regulującą sferę nabycia z mocy prawa nieruchomości pod realizację inwestycji kolejowej, ale również rozstrzygającą kwestię wypłaty odszkodowania. Jednak przepisy powyższej ustawy nie regulują sytuacji kiedy przejmowane nieruchomości mają nieuregulowany stan prawny.
Zgodnie z treścią art. 9 ad ust. 1 tej ustawy w sprawach nieuregulowanych
w rozdziale 2b stosuje się (wprost – a nie odpowiednio) przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Sąd podziela stanowisko skarżącej, że skoro ustawa z dnia 28 marca 2003 r.
o transporcie kolejowym nie zawiera żadnych regulacji odnoście odszkodowań za nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym to zastosowanie do takich przypadków mają odpowiednie przepisy o gospodarce nieruchomościami (art. 133 ust. 2 i 113 ust. 7).
W przedmiotowej sprawie bezspornym jest, że wywłaszczona nieruchomość ma nieuregulowany stan prawny.
Zgodnie bowiem z art. 113 ust. 7 w/w ustawy jako nieuregulowany stan prawny ustawodawca nakazuje traktować takie przypadki gdzie właściciel nieruchomości nie żyje, i nie przeprowadzono postępowania spadkowego (jak w rozpatrywanej sprawie). Za nieuregulowany stan prawny ustawodawca uznał także nieaktualny stan prawny nieruchomości wynikający z nieustalenia spadkobierców. W takim przypadku, zgodnie z art. 133 pkt. 2 u.g.n. odszkodowanie należy wpłacić do depozytu sądowego.
Zupełnie nie do przyjęcia jest, zdaniem Sądu, stanowisko organu odwoławczego, że w takiej sytuacji należy stosować przepisy K.P.A. nakazujące ustalenie wszystkich stron postępowania i zapewnienia im udziału w sprawie. Takie postępowanie (w tym konieczność wszczynania przez skarżącą postępowań spadkowych) przeczyłoby celom jakim służyć miała ustawa o transporcie kolejowym tj. znacznemu przyspieszeniu postępowania w celu realizacji inwestycji kolejowych.
Tym samym uznać należy, że organ odwoławczy dokonał niewłaściwej wykładni art. 9y i art. 9 ad ust. 1 specustawy kolejowej, która doprowadziła w konsekwencji
do niezastosowania tego przepisu poprzez błędne przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie mają zastosowanie przepisy K.P.A.
Reasumując należy stwierdzić, że prawidłowo orzekł organ pierwszej instancji uznając, że w sytuacji kiedy właściciel wywłaszczonej nieruchomości nie żyje i nie przeprowadzono postępowania spadkowego , do wypłaty odszkodowania za przejęcie
z mocy prawa własności nieruchomości z przeznaczeniem na budowę inwestycji kolejowej zastosowanie ma art. 133 u.g.n. w związku z art. 9 ad ust. 1 specustawy kolejowej.
Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni przedstawione wyżej stanowisko Sądu.
Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit 4 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło