I SA/Wa 321/13
WyrokWSA w Warszawie2013-05-27
Skład orzekający: Gabriela Nowak, Dariusz Chaciński, Marta Kołtun-Kulik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja stwierdzająca nieważność decyzji komunalizacyjnej, która została wydana na podstawie błędnej oceny stanu prawnego nieruchomości, może być utrzymana w mocy, jeśli organ odwoławczy nie wyjaśnił jednoznacznie podstawy prawnej i faktycznej swojego rozstrzygnięcia?Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja Ministra Administracji i Cyfryzacji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, ponieważ jej uzasadnienie było sprzeczne z rozstrzygnięciem. Organ odwoławczy nie wyjaśnił jednoznacznie stanu prawnego nieruchomości na dzień komunalizacji ani nie wskazał konkretnego przepisu prawa materialnego, który został rażąco naruszony przez decyzję organu pierwszej instancji. W związku z tym, sąd uchylił zaskarżoną decyzję.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Gminy W. na decyzję Ministra Administracji i Cyfryzacji, która utrzymała w mocy decyzję stwierdzającą nieważność decyzji Wojewody z 1997 r. o nieodpłatnym nabyciu przez Gminę W. własności działek. Minister uznał, że decyzja Wojewody była wadliwa, ponieważ nieruchomości te nie stanowiły własności Skarbu Państwa. Gmina W. zarzuciła Ministrowi błędną wykładnię przepisów dotyczących komunalizacji mienia.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] grudnia 2012 r. oraz stwierdził, że decyzja ta nie podlega wykonaniu. Zasądził od Ministra na rzecz Gminy W. zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie: WSA Dariusz Chaciński WSA Marta Kołtun-Kulik (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Artur Dobrowolski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 maja 2013 r. sprawy ze skargi Gminy W. na decyzję Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Administracji i Cyfryzacji na rzecz skarżącej Gminy W. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Minister Administracji i Cyfryzacji decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r., nr [...] po rozpoznaniu wniosku Wójta Gminy W. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] maja 2012 r., nr [...], którą stwierdzono nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 1997 r., nr [...] - utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Zaskarżona decyzja Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] grudnia 2012 r., wydana została w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną sprawy.
Wojewoda [...], działając na podstawie art. 18 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.) oraz art. 104 ust. 2 i 5 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. nr 67 poz. 329), decyzją z dnia [...] maja 1997 r., nr [...] stwierdził nieodpłatne nabycie przez Gminę W., z mocy prawa, własności działek oznaczonych w operacie ewidencji gruntów wsi K. wraz z zabudowaniami i urządzeniami trwale z gruntem związanymi, oraz nr [...], wpisanych w lwh [...], spisanych w dniu [...] lipca 1996 r., opisanych w protokole z ustalenia składników majątkowych Szkoły Podstawowej położonej we wsi W. - stanowiącym załącznik do ww. decyzji. Działka nr [...] powstała z parcel gruntowych nr [...], zaś nr [...] powstała z parceli gruntowej nr [...].
Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej Wojewody [...] z dnia [...] maja 1997 r. wystąpił Sołtys wsi K.
Decyzją z dnia [...] maja 2012 r., nr [...] Minister Administracji i Cyfryzacji stwierdził nieważność ww. decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 1997 r.
W wyniku wniosku Wójta Gminy W. o ponowne rozpatrzenie sprawy Minister Administracji i Cyfryzacji, decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r., nr [...], r. – utrzymał w mocy swoje rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu decyzji organ podkreślił, że analiza zgromadzonej dokumentacji wskazuje, iż przy wydawaniu kontrolowanej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 1997 r. zaistniała jedna z przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a, skutkująca koniecznością stwierdzenia nieważności decyzji - stąd też decyzja organu pierwszej instancji jest prawidłowa. Minister podkreślił, że z dokumentacji sprawy administracyjnej nie wynika, iż nieruchomości oznaczone w operacie ewidencji gruntów wsi K. wraz z zabudowaniami i urządzeniami trwale z gruntem związanymi, oraz nr [...] - stanowiły własność Skarbu Państwa. Organ drugiej instancji wyjaśnił, że decyzja komunalizacyjna Wojewody [...] została wydana na podstawie przepisu art. 104 ust. 5 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty, który stanowi, że składniki majątkowe szkół przekazanych w trybie określonym w ust. 2 (dotyczącym obowiązku prowadzenia przez gminy szkół podstawowych) i ust. 4 (dotyczącym przejęcia przez gminy fakultatywnie prowadzenia szkół ponadpodstawowych i artystycznych) wchodzą w skład mienia komunalnego z dniem przekazania. Minister wskazał na uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 7 września 1993 r., sygn. akt III AZP 2793, w której Sąd stwierdził, że komunalizacja mienia szkół następuje z mocy prawa, tj. z dniem przekazania prowadzenia szkoły. Na podstawie art.104 ust. 2 cyt. wyżej ustawy przejęcie szkół podstawowych nastąpiło zaś z dniem 1 stycznia 1996 r. Dalej Minister podkreślił, że ustawa z dnia 10 maja 1990 r. - przepisy wprowadzające (...) weszła w życie w dniu 27 maja 1990 r. Z tym dniem nastąpiła ex lege komunalizacja mienia Skarbu Państwa. Podjęta w dniu [...] maja 1997 r. decyzja Wojewody [...] posiada charakter deklaratoryjny i potwierdza stan prawny dotyczący przedmiotowej nieruchomości jaki był w dniu 27 maja 1990 r. Przepisy ww. ustawy mają zastosowanie jedynie do nieruchomości o uregulowanym stanie prawnym. Komunalizacja mienia nie może służyć do regulacji stanu prawnego nieruchomości. W konsekwencji, organ drugiej instancji stwierdził, że mienie, aby mogło zostać skomunalizowane w oparciu o ww. przepisy musi być mieniem ogólnonarodowym (państwowym). Tymczasem, po przeprowadzeniu postępowania dowodowego ustalono, że brak jest dokumentów, z których wynikałoby, iż działki nr [...] stanowiły własność Skarbu Państwa, natomiast (jak wskazał organ pierwszej instancji) z pisma Starostwa Powiatowego w S. z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...] wynika, że właścicielem ww. działek była Szkoła Ludowa w K. Dodatkowo z materiału dowodowego wynika, iż wyżej wskazane parcele objęte były zamkniętym wykazem hipotecznym [...], w którym jako właściciel figurowała Szkoła Ludowa w K., co potwierdza także zaświadczenie Sądu Rejonowego w S., Wydział Ksiąg Wieczystych.
W konsekwencji organ drugiej instancji stwierdził, że sprawa komunalizacyjna, w której została wydana przedmiotowa decyzja Wojewody [...] z dnia [...] maja 1997 r., dotknięta wadą nieważności, wraca do tego stadium, w jakim była przed wydaniem nieważnej decyzji, co oznacza że sprawa nabycia przez Gminę W. z mocy prawa mienia będącego przedmiotem niniejszego postępowania pozostaje otwarta i wymaga rozstrzygnięcia przez Wojewodę. Zatem, ponownie rozpatrując wniosek w przedmiocie komunalizacji przedmiotowej nieruchomości Wojewoda przeprowadzi postępowanie wyjaśniające dotyczące stanu prawnego przedmiotowej nieruchomości na dzień 27 maja 1990 r.
Od powyższej decyzji, skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wniosła Gmina W. (reprezentowana przez radcę prawnego [...]). Skarżąca zarzuciła organowi naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów, tj.: art. 104 ust 5 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz.U. Nr 95 poz. 425 ze zm.), art. 5 ust 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. (Dz.U. Nr 32, poz. 191) Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych poprzez przyjęcie że mienie objęte decyzją Wojewody [...] nie stanowiło mienia ogólnonarodowego należącego do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego, oraz prawa procesowego, tj.: art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez uznanie, że w sprawie zachodzi przesłanka wydania decyzji z rażącym naruszenie prawa.
W konsekwencji strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi wskazano, iż za nietrafny uznać należy pogląd, że przedmiotowe mienie objęte decyzją komunalizacyjną nie stanowiło mienia (ogólnonarodowego) państwowego. W celu właściwego przedstawienia stanu prawnego nieruchomości położonych w miejscowości K. skarżąca wskazała na konieczność analizy regulacji prawnych określających status gromad, gmin oraz szkół ludowych. Gmina wyjaśniła, że punktem wyjścia w zakresie usytuowania szkół ludowych jest ustawa z dnia [...] maja 1873 r. Galicyjskiego Sejmu Krajowego "O zakładaniu i utrzymywaniu publicznych szkół ludowych", gdzie w Tytule II O kosztach, zakładania i utrzymywania szkół ludowych i o funduszach szkolnych (art.14-15) na daną gminę jako jednostkę samorządu terytorialnego w dzisiejszym znaczeniu nałożono w pierwszej kolejności obowiązek zapewnienia pomieszczeń szkolnych na rzecz szkół ludowych oraz ich utrzymywania. Szkoły ludowe z mocy przepisów tejże ustawy nie miały osobowości prawnej w odróżnieniu od gmin szkoły te utrzymujące i wyposażające w mienie. Po odzyskaniu nieodległości przez Polskę w 1918 roku miejsce gmin zajęły gminy wiejskie bądź gromady strukturalnie odpowiadające obszarowi danej wsi będące następcami gmin z podziału terytorialnego Królestwa Galicji (zaboru austriackiego). Pod rządem ustawy z dnia 23 marca 1933 r. o częściowej zmianie samorządu terytorialnego (Dz.U. z 1933 r. Nr 35, poz. 294 ze zm.) gromady, nie będąc jednostkami samorządu terytorialnego, miały osobowość prawną oraz były podmiotami majątku i dobra gromadzkiego (art. 15 tej ustawy). Ustawa z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej wprowadziła system jednolitej władzy państwowej, powołała rady narodowe jako terenowe organy jednolitej władzy państwowej (art. 1) i zniosła związki samorządu terytorialnego (art. 32 ust. 1). Majątek dotychczasowych związków samorządu terytorialnego z mocy prawa stał się majątkiem państwa (art. 32 ust. 2). Skutki te dotyczyły jednak majątku gmin, a nie gromad. Dotychczasowe przepisy o gromadach i organach gromadzkich zachowały bowiem moc do czasu odrębnego uregulowania ustawowego (art. 44 ust. 1). Następnie strona skarżąca wskazała na ustawę z dnia 25 września 1954 r. o reformie podziału administracyjnego wsi i powołaniu gromadzkich rad narodowych podnosząc, że w miejsce dotychczasowych gmin i gromad utworzono nowe gromady jako jednostki podziału administracyjnego wsi (art. 1), a gromadzkie rady narodowe stały się organami władzy państwowej w gromadach (art 4). Mieszkańcom dotychczasowych gromad zagwarantowano nienaruszalność indywidualnie im przysługujących praw (art. 38), a ponadto udzielono delegacji do wydania przepisów wykonawczych regulujących m.in. tryb przekazania majątku gminnych rad narodowych i sprawy zarządu mieniem gromadzkim (art. 41). W wydanym na podstawie tej delegacji rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 10 czerwca 1957 r. w sprawie zbywania nieruchomości wchodzących w skład majątku i dobra dawnych gromad majątek i dobro gromadzkie traktowano jak własność państwa. Dyspozycje o charakterze właścicielskim następowały co prawda na wniosek zebrania wiejskiego, ale w formie i na podstawie uchwał gromadzkich rad narodowych, będących organami i władzy państwowej. Konsekwentnie, w późniejszych aktach wykonawczych, utrzymywano tak określone zasady dysponowania mieniem. Na tle wymienionej ustawy z 1954 r. wskazywano w doktrynie, że utworzenie gromad jako jednostek podziału administracyjnego wsi spowodowało, iż przestał w sensie prawnym istnieć dotychczasowy podmiot własności mienia gromadzkiego. Odpowiednikiem dawnej gromady stała się wieś, która nie miała osobowości prawnej ani zakresu zadań publicznych, a zatem nie mogła stać się następczynią gromady w zakresie praw majątkowych. Właścicielami mienia nie stali się również mieszkańcy wsi, którzy nigdy przedtem nimi nie byli. Przy odrzuceniu koncepcji, że mienie gromadzkie stało się własnością niczyją, w zasadzie jednolicie przyjmowano, że po reformie z 1954 r. - pomimo braku wyraźnej deklaracji ustawowej - mienie gromadzkie stało się własnością państwa. Deklaracja analogicznej treści i o analogicznym znaczeniu została powtórzona w ustawie z dnia 25 stycznia 1958 r. o radach narodowych (art. 98 ust. 1). Dotychczasowe przepisy szczególne dotyczące gromad i gromadzkich rad narodowych miały znaleźć zastosowanie do gmin i gminnych rad narodowych (art. 95). Jednocześnie w art. 98 ust. 2 ustalono, że "dotychczasowe mienie gromadzkie staje się mieniem gminnym", i aczkolwiek ustawa nie zawierała wyraźnego postanowienia, że mienie gromadzkie stało się mieniem państwowym, to mienie to traktowała jako własność państwa, pozostającą w dyspozycji organów władzy państwowej - gromadzkich rad narodowych. Podobnie ujmowało to wydane na podstawie ustawy rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 29 listopada 1962 r. W konsekwencji Gmina stwierdziła, że na podstawie analizy przepisów wymienionych ustaw z 1954 r. i 1958 r. oraz wydanych na ich podstawie aktów wykonawczych, w literaturze i orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjęto, że mienie dawnych gromad stało się własnością państwową (ogólnonarodową), a to oznacza, że Wojewoda [...] wydając decyzję komunalizacyjną prawidłowo ocenił występujące w sprawie okoliczności faktyczne i prawne, pomimo widniejącego wpisu w zamkniętym wykazie hipotecznym Lwh na rzecz Szkoły Ludowej w K., która to instytucja nigdy nie miała osobowości prawnej i decyzja ta nie jest obarczona wadą o jakiej mowa w decyzji organu wyższego stopnia. Przyjęcie odmiennej koncepcji doprowadziłoby do sytuacji w której mienie objęte decyzją komunalizacyjną byłoby mieniem niczyim. Okoliczność ta pośrednio jest przyznana również w zaskarżonej decyzji, gdzie przecież przymiotu strony organ wyższego stopnia odmówił wnioskującemu sołtysowi wsi reprezentującego wieś, która jest według oświadczenia właścicielem nieruchomości objętych decyzją komunalizacyjną, a przeprowadził postępowanie z urzędu.
W odpowiedzi na skargę Minister Administracji i Cyfryzacji wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zgodnie zaś z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów uznać należy, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Kontrolowana w postępowaniu nieważnościowym, przez Ministra Administracji i Cyfryzacji, decyzja komunalizacyjna Wojewody [...] z dnia [...] maja 1997 r. została wydana w oparciu o przepis art. 18 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.) oraz art. 104 ust. 2 i 5 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. nr 67 poz. 329). Przepis art. 18 ust. 1 powołanej ustawy jest przepisem kompetencyjnym, wskazującym wojewodę jako organ właściwy do wydania decyzji komunalizacyjnej, zaś ust. 4 tego przepisu nakazuje do postępowania komunalizacyjnego oraz w sprawach zaskarżania decyzji do sądu administracyjnego stosować odpowiednio przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 104 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. (obowiązującym na dzień wydania decyzji komunalizacyjnej) prowadzenie szkół podstawowych, z wyjątkiem niektórych szkół specjalnych i artystycznych, przechodzi do obowiązkowych zadań własnych gmin z dniem 1 stycznia 1994 r., z zastrzeżeniem ust. 2, który stanowi, że gmina może ustalić inny termin przejęcia szkół niż określony w ust. 1, nie później jednak niż 1 stycznia 1996 r. Z kolei, przepis art. 104 ust. 5 ustawy o systemie oświaty wskazuje, że składniki majątkowe szkół przekazanych w trybie określonym w ust. 2 wchodzą w skład mienia komunalnego z dniem przekazania.
Z uwagi na okoliczność, że ustawodawca w ustawie o systemie oświaty nie uregulował trybu komunalizacji mienia szkół podstawowych i nie wskazał wyraźnie organu właściwego do dokonania czynności prawnych związanych z komunalizacją mienia szkół podstawowych należy odpowiednio stosować przepisy ustawy o samorządzie terytorialnym i przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym, co – jak słusznie wskazano w zaskarżonej decyzji – potwierdził Sąd Najwyższy w uchwale 7 sędziów z dnia 7 kwietnia 1993 r., sygn. akt II AZP 2/93. Tym samym, Wojewoda [...] prawidłowo zastosował przepis kompetencyjny art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. A zatem, chodzi tu o przekazanie gminie przez wojewodę (w drodze decyzji) tych składników mienia państwowego, co do których stwierdził, że nabyła je gmina z mocy art. 104 ust. 5 ustawy o systemie oświaty.
Z powyższej decyzji komunalizacyjnej wynika, że działki objęte niniejszą decyzją w dniu [...] stycznia 1996 r. (tzn. w terminie określonym w art. 104 ust. 2 ustawy o systemie oświaty) wpisane były na rzecz Szkoły Ludowej w K. i znajdowały się w użytkowaniu Szkoły Podstawowej położonej we wsi W.. Jak wynika z powyższej decyzji, działka nr [...] zabudowana jest obiektami szkolnymi, a działka nr [...] stanowi teren związany ze szkołą podstawową. Na potrzeby postępowania komunalizacyjnego został sporządzony protokół z ustalenia składników majątkowych Szkoły Podstawowej w W. i praw Skarbu Państwa do nich. W niniejszym protokole wskazano, że odnośnie stanu prawnego komunalizowanej nieruchomości opierano się na odrysie mapy ewidencyjnej (stan na dzień 1 czerwca 1993 r. i 28 sierpnia 1996 r.), opisie z rejestru gruntów (stan na dzień 1 czerwca 1993 r. i 28 sierpnia 1996 r.), wypisie z księgi wieczystej z dnia [...] czerwca 1993 r., które to dokumenty znajdują się w aktach sprawy administracyjnej.
Organ pierwszej instancji, kontrolując decyzję komunalizacyjną Wojewody [...], stwierdził w decyzji z dnia [...] maja 2012, że skoro postępowanie dowodowe w przedmiotowej sprawie wykazało, że skomunalizowane mienie (nieruchomość ozn. jako działki nr [...] wraz z zabudowaniami i urządzeniami trwale z gruntem związanym, oraz nr [...]) nie było mieniem państwowym (z pisma Starosty Powiatowego w S. z dnia 22 lipca 2005 r. i wypisu z ksiąg wieczystych wynika bowiem, że działki te stanowiły własność Szkoły Ludowej w K.) - tym samym decyzja Wojewody [...] rażąco narusza prawo w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
W wyniku wniosku Gminy W. o ponowne rozpoznanie sprawy, Minister Administracji i Cyfryzacji - w oparciu o przepis art. 138 § 1 pkt 1 - utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W tym miejscu Sąd zauważa, że stosując powyższy przepis organ odwoławczy obowiązany był ocenić prawidłowość zaskarżonej decyzji zarówno w granicach zarzutów przedstawionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, jak i pod kątem ewentualnego naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego, które mają zastosowanie w sprawie rozstrzygniętej zaskarżoną decyzją. Tymczasem, Minister poza: przytoczeniem stanu faktycznego sprawy (str. 1 i 2 decyzji), przywołaniem art. 156 § 1 k.p.a., stanowiska orzecznictwa co do tego przepisu i stwierdzenia, że zaszła jedna z wad wskazanych w tym przepisie (str. 2 i 3 decyzji), powołaniem podstawy prawnej decyzji komunalizacyjnej (str. 4 decyzji), a także lakonicznym stwierdzeniem, że z dokumentacji sprawy nie wynika, iż skomunalizowane działki stanowiły własność Skarbu Państwa nie dokonał, zdaniem Sądu, oceny zaskarżonej decyzji zarówno w kontekście zarzutów przedstawionych we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, a także pod kątem ewentualnego rażącego naruszenia przepisów prawa. Minister wskazał na wadę z art. 156 § 1 pkt 2, nie precyzując, który przepis w sprawie został rażąco naruszony. Ponadto, co istotne w sprawie, Minister z jednej strony uznał za prawidłowe stanowisko organu pierwszej instancji, czemu dał wyraz w sentencji decyzji i jednozdaniowym merytorycznym uzasadnieniu, z drugiej zaś strony stwierdził (str. 4 decyzji), iż wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji komunalizacyjnej (z uwagi na rażące naruszenie prawa) skutkuje tym, że sprawa nabycia przez Gminę W. z mocy prawa mienia będącego przedmiotem niniejszego postępowania pozostaje otwarta i wymaga rozstrzygnięcia przez Wojewodę. Zatem (jak stwierdził organ drugiej instancji) Wojewoda ponownie rozpatrując wniosek powinien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, dotyczące stanu prawnego przedmiotowej nieruchomości na dzień komunalizacji, tj. 27 maja 1990 r. Tym samym, sam nadzorczy organ odwoławczy z jednej strony uznał, iż analiza dokumentacji wskazuje, że właścicielem skomunalizowanych działek nie był Skarb Państwa (dlatego też słusznie organ pierwszej instancji stwierdził nieważność decyzji komunalizacyjnej), z drugiej zaś strony zachował się jak organ odwoławczy w postępowaniu zwykłym wskazując na konieczność prowadzenia postępowania wyjaśniającego co do stanu prawnego przedmiotowej nieruchomości. Oznacza to, że sam Minister ma wątpliwość co stanu prawnego komunalizowanych działek. Jednocześnie w uzasadnieniu decyzji Minister raz wskazuje, że komunalizacja mienia szkolnego następuje z mocy prawa, z dniem przekazania prowadzenia szkoły, które na mocy art. 104 ust. 2 ustawy o systemie oświaty (stanowiącego podstawę wydania decyzji komunalizacyjnej), nastąpiło z dniem 1 stycznia 1996 r., w innym zaś miejscu decyzji stwierdza, że prawidłowość komunalizacji (stan prawny przedmiotowej nieruchomości) należy oceniać na dzień 27 maja 1990 r.
W konsekwencji, w ocenie Sądu, wyrażona wola (stanowisko) organu administracji w rozstrzygnięciu (osnowie) decyzji pozostaje sprzeczna z uzasadnieniem tego stanowiska. Uzasadnienie i rozstrzygnięcie należy rozpatrywać jako elementy równorzędne materialnie i uzupełniające się wzajemnie. Tymczasem, to nie wynika z zaskarżonej decyzji. Obowiązek uzasadniania decyzji wiąże się z zasadą przekonywania (art. 11 k.p.a.) oraz z wyrażoną w art. 8 k.p.a. zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, które zdaniem Sądu, biorąc pod uwagę przepis art. 107 § 3 k.p.a zostały naruszone, a naruszenie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Ponownie rozpoznając sprawę rzeczą Ministra będzie eliminacja wytkniętych uchybień. Minister oceni dokumenty znajdujące się w aktach sprawy na dzień komunalizacji mienia Szkoły Podstawowej w K., który zostanie jednoznacznie wskazany, następnie przeprowadzi wywód prawny z odniesieniem się do stanowiska zaprezentowanego we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, a następnie wypowie się jednoznacznie jaki jest stan prawny komunalizowanych działek na dzień ich komunalizacji. W wypadku stwierdzenia ewentualnej wadliwości decyzji komunalizacyjnej organ wypowie się jaki przepis prawa materialnego, stanowiący podstawę wydania decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 1997 r. został rażąco naruszony.
Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku – z mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 152 p.p.s.a.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.
-----------------------
9
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło