I SA/Wa 321/13
PostanowienieWSA w Warszawie2013-08-30
Skład orzekający: Aneta Żak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rada sołecka posiada zdolność sądową, a tym samym prawo do ubiegania się o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym?Ratio decidendi
Rada sołecka nie posiada zdolności sądowej w rozumieniu przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, co oznacza, że nie jest podmiotem uprawnionym do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Rada sołecka jedynie wspomaga działalność organu wykonawczego jednostki pomocniczej gminy i nie posiada kompetencji do samodzielnego działania ani reprezentowania sołectwa na zewnątrz.Stan faktyczny
Rada sołecka złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w związku z zamiarem wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Warszawie, który uchylił decyzję Ministra Administracji i Cyfryzacji. Rada argumentowała, że nie osiąga dochodów ani nie posiada majątku umożliwiającego pokrycie kosztów postępowania.Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy radzie sołeckiej.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Aneta Żak po rozpoznaniu w dniu 30 sierpnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Rady [...] o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi Gminy W. na decyzję Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] grudnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia odmówić przyznania prawa pomocy.
Wyrokiem z 27 maja 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Ministra Administracji i Cyfryzacji z [...] grudnia 2012 r. stwierdzającą nieważność decyzji Wojewody [...] z [...] maja 1997 r. na mocy której stwierdzono nieodpłatne nabycie przez Gminę W., z mocy prawa, własności wskazanych w tej decyzji dziełek.
Rada [...], w związku z zamiarem wniesienia skargi kasacyjnej od tego wyroku, wniosła o przyznanie jej prawa pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego i zwolnienie od kosztów sądowych. Wnioskodawca oświadczył, że nie osiąga żadnych dochodów ani nie posiada majątku, który umożliwiłby mu pokrycie we własnym zakresie kosztów postępowania kasacyjnego.
Mając powyższe na uwadze należało zważyć, co następuje:
Zgodnie z art. 243 § 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej p.p.s.a.), prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Zdolność sądową, a więc zdolność występowania przed sądem jako strona (art. 25 § 1 p.p.s.a.) posiadają osoby fizyczne i osoby prawne, a także państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej oraz organizacje społeczne nieposiadające osobowości prawnej (art. 25 § 2). Ponadto, zdolność sądową mają inne jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, jeżeli przepisy prawa dopuszczają możliwość nałożenia na te jednostki obowiązków lub przyznania uprawnień lub skierowania do nich nakazów i zakazów, a także stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (§ 3) i organizacje społeczne, choćby nie posiadały osobowości prawnej, w zakresie ich statutowej działalności w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób (§ 4).
Występująca z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy rada sołecka nie posiada zdolności sądowej w rozumieniu powyżej powołanego przepisu, zatem nie jest podmiotem, którego wniosek o prawo pomocy podlegałby merytorycznemu rozpoznaniu. Rada [...] wspomaga jedynie działalność organu wykonawczego jednostki pomocniczej gminy jakim jest sołectwo i w żadnym przypadku nie jest organem jednostki pomocniczej gminy wyposażonym w uprawnienia do samodzielnego działania (art. 36 ust. 1 zd. drugie ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym - Dz. U. Nr 16, poz. 95 z późn. zm.). Rada [...] w szczególności nie podejmuje uchwał o skorzystaniu ze środków prawnych przysługujących sołectwu jako ewentualnej stronie w postępowaniu administracyjnym, nie dysponuje też kompetencją do reprezentowania sołectwa na zewnątrz (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 września 2001 r., II SA 1539/00).
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 243 § 1 p.p.s.a. należało postanowić jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło