I SA/Wa 3218/13
WyrokWSA w Warszawie2014-09-18
Skład orzekający: Elżbieta Sobielarska, Elżbieta Lenart, Anita Wielopolska-Fonfara
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda, uchylając decyzję Starosty o przyznaniu odszkodowania za nieruchomość, prawidłowo postąpił, nie przeprowadzając postępowania wyjaśniającego w zakresie ustalenia kręgu stron i zakresu umocowania pełnomocnika, a jedynie opierając się na brakach dokumentacji?Ratio decidendi
Wojewoda, jako organ odwoławczy, naruszył zasady postępowania administracyjnego (art. 7 i 77 KPA) oraz zasadę dwuinstancyjności (art. 15 KPA), uchylając decyzję Starosty bez przeprowadzenia niezbędnego postępowania wyjaśniającego. Brak było podstaw do stwierdzenia, że braki dokumentacji uniemożliwiają merytoryczne rozpoznanie sprawy, zwłaszcza gdy organ I instancji uzupełnił wymagane dokumenty. Sąd uchylił decyzję Wojewody, nakazując przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia kręgu stron i umocowania pełnomocnika.Stan faktyczny
Skarżący wnieśli skargę na decyzję Wojewody uchylającą decyzję Starosty o przyznaniu im odszkodowania za nieruchomość przejętą pod drogę gminną. Skarżący zarzucili Wojewodzie brak przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, mimo że dokumenty zostały złożone, a operat szacunkowy sporządzono prawidłowo. Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, wskazując na braki w ustaleniu kręgu stron, zakresu umocowania pełnomocnika oraz błędy w operacie szacunkowym.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody i stwierdzono, że nie podlega ona wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Sędziowie: Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędzia WSA Anita Wielopolska-Fonfara (spr.) Protokolant referent stażysta Małgorzata Sieczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 września 2014 r. sprawy ze skargi L. D. i A. A. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie odszkodowania za nieruchomość 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Skarżący A. A. i L. D. pismem z dnia 18 listopada 2013 r. (data kancelaryjna) wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] uchylającą, na wniosek Wójta Gminy [...], decyzję Starosty [...] z dnia [...] o Nr [...], znak [...], którą ustalono na rzecz skarżących odszkodowanie, za udział w wysokości 56/96 części w prawie własności gruntu, położonego w gminie [...], obręb [...] oznaczony jako działka ewidencyjna nr [...] o powierzchni [...] ha, która przeszła na własność gminy [...] zgodnie z decyzją Starosty [...] z dnia [...] Nr [...] o ustaleniu lokalizacji drogi gminnej w trybie przepisów specustawy.
W uzasadnieniu skargi skarżący podnieśli, że powoływanie się przez Wojewodę [...] w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, na braki niektórych oryginalnych dokumentów, nie są "poważnymi argumentami" w powiązaniu z powziętymi przez skarżących informacjami, pochodzącymi od urzędników, o niemożności odnalezienia złożonych przez skarżących dokumentów, trwającej 12 miesięcy. Warunkiem wypłacenia skarżącym odszkodowania, zgodnie z treścią uzasadnienia skargi, było złożenie przez skarżących oryginałów bądź potwierdzonych notarialnie za zgodność z oryginałem kserokopii dokumentów, które zostały do Urzędu Gminy [...] jak i Urzędu Starostwa [...] dostarczone.
Nadto, skarżący podnieśli, iż operat szacunkowy, stanowiący podstawę wypłaty przyznanego im odszkodowania został sporządzony zgodnie z przepisami tj. według trybu określonego w art. 12 ust.5 specustawy, w myśl którego : "do ustalenia wysokości i wypłacenia odszkodowania, o którym mowa w art. 4a, stosuje się odpowiednio przepisy o gospodarce nieruchomościami ,z zastrzeżeniem art. 18"...W myśl art. 130 ust. 2 i art.134 u.o.g.n. odszkodowanie ustala się według wartości rynkowej nieruchomości na podstawie opinii rzeczoznawcy. Operat szacunkowy sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego H.P. został zdaniem skarżących sporządzony prawidłowo i w tym zakresie skarżący odwołują się w całości do uzasadnienia w/w decyzji organu I instancji Starosty [...] z dnia [...] Nr [...], znak [...].
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi i skierowanie niniejszej sprawy do rozpoznania przez Sąd, stosownie do art. 119 pkt 2 p.p.s.a., w trybie uproszczonym.
W uzasadnieniu podniósł, że organ I instancji (Starosta [...]) nie ustalił, kto na dzień [...], czyli dzień w którym decyzja Starosty [....] z dnia [...] nr [...] o ustaleniu lokalizacji drogi stała się ostateczna, dysponował prawem własności przedmiotowej nieruchomości i był uprawniony do zbycia roszczenia o wypłatę odszkodowania za w/w nieruchomość przejętą pod drogę publiczną. Nadto ze znajdujących się w aktach sprawy dokumentów nie wynika, jaki był zakres umocowana skarżącego L. D. do działania w imieniu skarżącej A. A., stąd też organ II instancji nie był w stanie ustalić, czy skarżący miał umocowanie do występowania w charakterze pełnomocnika skarżącej, w sprawie ustalenia i wypłacie odszkodowania za w/w nieruchomość. Również, organ odwoławczy (Wojewoda [...]) dopatrzył się szeregu błędów w powołanym wyżej operacie szacunkowym, które są w jego ocenie tego rodzaju, że nie podlegają uzupełnieniu w toku postępowania odwoławczego, gdyż mogą mieć wpływ na wynik oceny. Stąd też konkludując, Wojewoda [...] podtrzymał w całości stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest uzasadniona.
Na wstępie wskazać należy, przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie ich wydania. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 ustawy).
Jeśli chodzi o polskie postępowanie administracyjne, to należy nadmienić na początku że "administracyjny tok instancji związany jest bezpośrednio z instytucją właściwości instancyjnej, która jest odmianą właściwości rzeczowej oraz z zasadą ogólną dwuinstancyjności postępowania, zapisaną wprost w art. 15 KPA i pośrednio w art. 127 § 1 KPA, który stanowi, że od decyzji wydanej w I instancji służy odwołanie tylko do jednej instancji. Powołane przepisy normują strukturę administracyjnego toku instancji, ograniczając ją do dwóch szczebli organu I instancji i organu odwoławczego II instancji".
Istotą postępowania administracyjnego jest przede wszystkim powtórne rozpatrywanie i rozstrzyganie sprawy administracyjnej.. Zatem organ II instancji, jako organ odwoławczy powinien podchodzić do każdej sprawy w taki sposób, jakby była nową sprawą, w której nie zapadła jeszcze żadna decyzja.
A zatem według tej zasady, decyzja, która została wydana w danej sprawie nie jest decyzją ostateczną i w związku z tym osoba niezadowolona, czy też pokrzywdzona wydaniem takiej a nie innej decyzji ma prawo odwołać się od niej do organu II instancji, który po ponownym rozpatrzeniu sprawy wydaje decyzję, tym razem ostateczną.
Organ II instancji ma w swoim obowiązku przeprowadzić wszelkie czynności, włącznie z postępowaniem wyjaśniającym, a jeśli to nie zapewni organowi odwoławczemu pewności co do słuszności podjętego rozstrzygnięcia, wówczas organ ten ma możliwość, zgodnie z przepisem art.136 KPA, przeprowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe.
Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ppsa).
Rozpatrując stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że wydane w sprawie orzeczenie podjęte zostało z naruszeniem powyższych przepisów.
W powołanych okolicznościach organ II instancji nie podjął żadnych czynności wyjaśniających, dotyczących wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji okoliczności, które zdaniem organu II instancji budziły wątpliwości uniemożliwiające wydanie decyzji co do meritum. Natomiast, organ II instancji przy rozpoznawaniu odwołania od decyzji organu I instancji, zażądał dołączenia brakującego dokumentu: decyzji Starosty [...] z dnia [...], Nr [...] o ustaleniu lokalizacji drogi gminnej w trybie przepisów specustawy, którą organ I instancji doręczył w wyznaczonym terminie. Stąd też należy wnosić, iż Wojewoda [...] nie miał żadnych przeszkód do uzupełnienia materiału dowodowego służącego do merytorycznego rozpoznania odwołania a jedynie poprzestał na wydaniu zaskarżonej decyzji wedle własnego uznania, nie wyjaśniając wszystkich niezbędnych okoliczności sprawy, z naruszeniem przepisów art. 7 i 77 kpa. oraz przepisu art. 15 k.p.a.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy będzie zatem konieczne przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, kto na dzień [...] czyli dzień w którym decyzja Starosty [...] z dnia [...] nr [...] o ustaleniu lokalizacji drogi stała się ostateczna, dysponował prawem własności przedmiotowej nieruchomości i był uprawniony do zbycia roszczenia o wypłatę odszkodowania za w/w nieruchomość przejętą pod drogę publiczną, tym samym ustalając właściwy krąg stron postępowania jak również jaki był zakres umocowana skarżącego L.D. do działania w imieniu skarżącej A.A., poprzez zażądanie od Starosty [...] stosownych dokumentów i dopiero po wyjaśnieniu tychże okoliczności wyda decyzję z uwzględnieniem przedstawionej wyżej argumentacji Sądu a następnie rozpozna co do meritum odwołanie uczestnika postępowania - Wójta Gminy [...] od decyzji organu I instancji - Starosty [...] z dnia [...] o Nr [...] znak [...], którą ustalono na rzecz skarżących odszkodowanie.
Z tych wszystkich względów Sąd na podstawie przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz art. 152 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku. O zwrocie kosztów orzeczono w oparciu o art. 205 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło