I SA/Wa 322/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bożena Marciniak Sędziowie: WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) WSA Emilia Lewandowska po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi R. S., E. C., W. J., D. S., A. S., P. S. i M. K. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi postanowieniem z dnia [...] listopada 2012 r., nr [...], działając na podstawie art. 134 kpa, stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania przez J. S. od decyzji Wojewody [...]-[...] z dnia [...] czerwca 2012 r., nr [...], odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] z dnia[...] kwietnia 1962 r., nr [...], orzekającej o przejęciu na własność Państwa gospodarstwa rolnego w powierzchni [...] ha położonego w [...]. Zaskarżone postanowienie zostało wydano w następującym stanie sprawy. J. S. wnioskiem z dnia [...] maja 2011 r. wystąpiła o stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] kwietnia 1962 r., nr [...]. Po rozpatrzeniu wniosku Wojewoda [...]-[...] decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] kwietnia 1962 r. Nie zgadzając się z powyższą decyzją Wojewody [...]-[...] J. S. wniosła odwołanie. W wyniku wstępnego badania odwołania Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi postanowieniem z dnia [...] stycznia 2012 r. stwierdził uchybienie terminu do jego wniesienia. Minister wyjaśnił, że zgodnie z art. 134 kpa organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Ponadto wyjaśnił, że w myśl art. 42 § 1 kpa pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. Natomiast w świetle art. 43 § 1 kpa w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Minister wskazał, że ze znajdującego się w aktach sprawy zwrotnego potwierdzenie odbioru wynika, że decyzja Wojewody [...]-[...] z dnia [...] czerwca 2012 r. została odebrana dnia [...] czerwca 2012 przez S. T. – wnuczkę J. S., a więc datą doręczenia pisma adresatowi jest dzień odebrania pisma przez dorosłego domownika, sąsiada lub dozorcę domu. Wobec czego termin do wniesienia odwołania od decyzji Wojewody upłynął dnia [...] lipca 2012 r., natomiast złożenie odwołania w [...]-[...] Urzędzie Wojewódzkim nastąpiło dnia [...] lipca 2012 r., tj. trzy dni po czternastodniowym terminie do jego wniesienia. Nie godząc się z powyższym postanowieniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi J. S. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W uzasadnieniu skargi podała, że w czasie kiedy została doręczona ostatnia odmowna decyzja Wojewody [...]-[...] nie było jej w [...]. W okresie od dnia [...] czerwca do [...] lipca 2012 r. przebywała u mieszkającej w [...] córki M. K. Z tego powodu, zanim odwołanie do niej dotarło, zostało złożone po terminie. Wskazała, że ma [...] lat i choruje na nowotwór [...]. W tej sytuacji skarżąca wniosła o pozytywne załatwienie jej sprawy i wzięcie pod uwagę jej wieku i choroby. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalanie. W toku postępowania sądowego ustalono, że w dniu [...] grudnia 2013 r. zmarła skarżąca J. S.. Na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w [...][...] z dnia [...] stycznia 2017 r., sygn. akt [...], spadek po J. S. nabyły dzieci W. J., M. K., E. C., D. S., R. S. oraz wnuki A. S. i P. S. Następcy prawni J. S. poparli jej skargę. Postanowieniem z dnia 8 grudnia 2017 r. podjęto zawieszone postępowanie sądowe postanowieniem z dnia 10 maja 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej jako: "P.p.s.a.", sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Taka sytuacja zaistniała w rozpatrywanej sprawie. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej jako: P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Dokonując pod takim kątem oceny zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów postępowania, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem kontroli Sądu było postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] listopada 2012 r. stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wojewody [...]-[...] z dnia [...] czerwca 2012 r. Złożenie odwołania zobowiązuje organ odwoławczy, w myśl regulacji zawartych w kpa, do zbadania w pierwszej kolejności, czy zostało ono wniesione przez osobę uprawnioną, oraz czy wniesione zostało w ustawowym trybie i terminie. Zgodnie z art. 129 § 1 i 2 kpa odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Z kolei w myśl art. 134 kpa organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Z akt sprawy wynika bezspornie, że decyzja Wojewody [...]-[...] z dnia [...] czerwca 2012 r. została odebrana w dniu [...] czerwca 2012 r. przez wnuczkę skarżącej S. T. Od tej daty rozpoczął bieg czternastodniowy termin do wniesienia odwołania, który upłynął w dniu [...] lipca 2012 r. Odwołanie zostało złożone osobiście w [...][...] Urzędzie Wojewódzkim w [...] w dniu [...] lipca 2012 r., a więc trzy dni po upływnie ustawowego terminu. Przyznała to również sama skarżąca w treści skargi. Zauważyć należy, że decyzja Wojewody [...]-[...] zawierała prawidłowe pouczenie o terminie i sposobie wniesienia odwołania. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu przewidzianego w art. 134 kpa. (wyrok NSA w Łodzi z dnia 21 marca 1997 r., SA/Łd 2990/95, LEX nr 29079). Podobnie w wyroku NSA w Gdańsku z dnia 29 stycznia 1997 r., I SA/Gd 1482/96, LEX nr 29004, w którym stwierdzono, że w sytuacji, gdy skarżący wniósł odwołanie z uchybieniem 14-dniowego terminu (art. 129 § 2 kpa), organ nie ma innej możliwości jak tylko stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia odwołania, co wynika z przepisu art. 134 kpa. Nie jest to zależne od swobodnego uznania organu, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej (wyrok NSA w Gdańsku z dnia 29 stycznia 1997 r., I SA/Gd 1482/96, LEX nr 29004). Gdy organ II instancji stwierdzi, że środek odwoławczy został wniesiony z uchybieniem terminu, nie może przystąpić do jego merytorycznego rozpoznania, a ma obowiązek zastosować się do dyspozycji art. 134 kpa (vide: wyrok NSA z dnia 15 listopada 1995 r., sygn. akt. SA/Ka 2111/94, LEX nr 27060). Zauważyć należy, że skorzystanie przez skarżącą z instytucji przywrócenia terminu mogłoby spowodować uniknięcie konsekwencji wynikających z wniesieniem środka odwoławczego po terminie. Jednakże zgodnie z art. 58 § 1 kpa przywrócenie uchybionego terminu może nastąpić wyłącznie na prośbę zainteresowanego, przy spełnieniu dodatkowo warunków przewidzianych prawem (art. 58 i 59 kpa). Z akt sprawy nie wynika, aby skarżąca wnosiła o przywrócenie terminu, a organ odwoławczy nie mógł tej kwestii uwzględnić z urzędu. W tej sytuacji organ odwoławczy prawidłowo stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Skoro zatem nie budzi wątpliwości, że skarżąca wniosła odwołanie z uchybieniem terminu do jego wniesienia, to zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a, orzekł jak w sentencji. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 3 w związku z art. 120 P.p.s.a.