I SA/Wa 322/16

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Aneta Żak po rozpoznaniu w dniu 28 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D.S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi [...] na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] listopada 2012 r., nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia: 1) przyznać D.S. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w [...], 2) odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wyrokiem z dnia 30 stycznia 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę [...] na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] listopada 2012 r. w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Skarżący D.S. wniósł w ustawowym terminie wniosek o sporządzenie uzasadnienia tego wyroku , a ponadto o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. We wniosku o prawo pomocy wskazał, że gospodarstwo domowe prowadzone z żoną i synem (ur. 1990 r.) w mieszkaniu komunalnym o pow. [...] utrzymuje z dwóch źródeł dochodu: umowy o pracę żony (sprzedawca) – [...] oraz umowy o pracę syna (kierowca) – [...], co łącznie daje dochód w wysokości [...]. Skarżący oświadczył, że jest zarejestrowanym bezrobotnym, bez prawa do zasiłku, który oprócz 12- letniego samochodu o wartości ok. [...] (współwłasność z synem) nie posiada żadnego majątku. Skarżący oświadczył ponadto, że ponosi stałe wydatki na utrzymanie w wysokości [...] (czynsz, opłata za gaz i prąd). Mając powyższe na uwadze należało zważyć, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369), dalej: p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Zgodnie zaś z art. 246 § 1 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), natomiast w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż nie można uznać, że w rozważanym przypadku zachodzi przesłanka z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., tj. skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Ocena o możliwości samodzielnego poniesienia przez skarżącego we własnym zakresie opłat sądowych uwzględnia zarówno kondycję finansową strony, jako osoby pozostającej w trzyosobowym gospodarstwie domowym utrzymywanym z dochodu w wysokości [...], którego deklarowane wydatki stałe wynoszą [...], jak i wysokość obciążeń finansowych, jakie wiążą się z udziałem wnioskodawcy w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Należy zauważyć, że na obecnym etapie postępowania koszty tego postępowania ograniczają się do wpisu od skargi kasacyjnej w wysokości 100 zł. Akta sprawy dowodzą, że tej wysokości wydatek skarżący jest w stanie ponieść z bieżących dochodów, gdyż w dniu 19 grudnia 2017 r. uiścił samodzielnie wpis od skargi w wysokości 100 zł. Uiszczenie przez skarżącego wpisu od skargi pozwala zarazem przyjąć, że również w przyszłości, jeśli zaktualizuje się obowiązek uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej, koszty tej opłaty skarżący jest w stanie ponieść ze środków własnych, nawet jeśli wiązać by się to musiało z poczynieniem oszczędności w innych wydatkach koniecznych. Odnosząc się zaś do wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu (adwokata) należało stwierdzić, że w tym zakresie wniosek zasługuje na uwzględnienie. Poniesienie kosztów działania pełnomocnika z wyboru może prowadzić do uszczerbku w utrzymaniu koniecznym skarżącego (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.), nieposiadającego dochodów własnych oraz majątku, który stanowić mógłby źródło pokrycia dodatkowych wydatków w postępowaniu sądowym. W ocenie referendarza sądowego, wysokość łącznego dochodu rodziny skarżącego, nawet przy założeniu, iż doszłoby do ograniczeniu niezbędnych wydatków do koniecznego minimum, nie pozwala przyjąć, że skarżący byłby w stanie zgromadzić środki, które mogłyby stanowić źródło pokrycia wydatków w postępowaniu sądowym innych, niż koszty opłat sądowych. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.