I SA/Wa 322/21

WyrokWSA w Warszawie2021-09-01

Skład orzekający: Gabriela Nowak, Dorota Apostolidis, Elżbieta Lenart

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nieruchomość leśna, która decyzją starosty z 2012 r. została uznana za mienie gminne, podlegała komunalizacji z mocy prawa na rzecz gminy w dniu 27 maja 1990 r. na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Podstawą komunalizacji była prawomocna decyzja starosty z 2012 r. stwierdzająca, że nieruchomość stanowi mienie gminne. Skoro nieruchomość została uznana za mienie gminne, podlegała ona komunalizacji z mocy prawa na rzecz gminy. Skarb Państwa - Lasy Państwowe nie wykazał, aby w dacie komunalizacji (27 maja 1990 r.) posiadał jakikolwiek tytuł prawnorzeczowy do spornej nieruchomości, a jego status jako strony postępowania został przesądzony decyzją o umorzeniu postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji starosty.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej utrzymującej w mocy decyzję Wojewody stwierdzającą, że dwie działki gruntu stały się z mocy prawa mieniem Gminy w dniu 27 maja 1990 r. Skarb Państwa - Lasy Państwowe, Nadleśnictwo C., złożyło skargę, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i proceduralnego, w szczególności kwestionując możliwość komunalizacji działki nr [...] o charakterze leśnym. Skarżący podnosił, że działka ta stanowiła własność państwową i nie mogła być komunalizowana.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Gabriela Nowak, Sędziowie: sędzia WSA Dorota Apostolidis, sędzia WSA Elżbieta Lenart (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 1 września 2021 r. sprawy ze skargi Skarbu Państwa - Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe, Nadleśnictwo [...] w [...] na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. prawa własności nieruchomości oddala skargę. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z [...] grudnia 2020 r. nr [...] - po rozpatrzeniu odwołania Skarbu Państwa - Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe, Nadleśnictwo [...] w C., od decyzji (w części dotyczącej działki o nr [...]) Wojewody [...] nr [...] z [...] stycznia 2020 r. stwierdzającej, że nieruchomość położona w obrębie [...], gm. [...] oznaczona w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o powierzchni [...] ha i w obrębie [...], gm. [...] oznaczona w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o powierzchni [...] ha, stała się z dniem [...] maja 1990 r. z mocy prawa mieniem Gminy [...] - utrzymała w mocy decyzję organu I instancji (w zaskarżonej części). Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym. Starostwo Powiatowe w [...] pismem z [...] października 2015 r. zwróciło się o wszczęcie postępowania i wydanie decyzji w sprawie potwierdzenia nabycia przez Gminę [...] własności nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa i oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. [...] ha, położona w obrębie [...], gmina K. i działka nr [...] o pow. [...] ha położona w obrębie [...], gmina [...]. Z uwagi na fakt, że wg ewidencji gruntów część działki nr [...] oraz część działki nr [...] stanowią lasy i grunty leśne - Wojewoda zwrócił się do Nadleśnictwa C. z prośbą o zajęcie stanowiska w sprawie nabycia przez Gminę [...] własności tych działek. Nadleśnictwo C. oświadczyło, iż w odniesieniu do nieruchomości gruntowych, w których grunty leśne oznaczone w ewidencji gruntów jak Ls stanowią ponad połowę powierzchni działki, zastosowanie powinna mieć dyspozycja art. 74 ust. 3 ustawy o lasach. Ze względu na to oraz na usytuowanie działek w terenie i sposób użytkowania tych gruntów uznało, że ww. działki należy przekazać mu w zarząd. Natomiast Wójt Gminy [...] powiadomił Wojewodę, iż na działce nr [...] Gmina planuje budowę obiektów rekreacyjno-wypoczynkowych oraz, że obie działki były i są traktowane jak grunty gminne poprzez prowadzenie prac porządkowych i pielęgnacyjnych - w związku z tym wnosi o wydanie decyzji potwierdzającej nabycie przez Gminę [...] własności tych nieruchomości. Dodał, że Starosta B. decyzją nr [...] z [...] września 2012 r. (wydaną na podstawie art. 8 ust. 1 ustawy z 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych w wersji obowiązującej w dniu wydania decyzji - Dz.U. 1963 Nr 28. poz. 169 ze zm.) stwierdził, iż przedmiotowe działki stanowią mienie gminne. Również Starosty B. poinformował Wojewodę, że prawomocną decyzją z [...] września 2012 r. potwierdził, iż nieruchomość (tj. działki nr [...] i nr [...]), stanowi mienie gminne i w rozumieniu przepisów ustawy o samorządzie terytorialnym mienie to staje się z mocy prawa mieniem gminy, na obszarze której jest położone. W związku z powyższym oraz ze względu na zamierzenia Gminy w zakresie budowy obiektów rekreacyjno-wypoczynkowych uznał, że ww. działki powinny być przekazane na własność Gminie [...]. Zawiadomieniem z [...] lutego 2016 r. Wojewoda [...] (dalej jako organ) wszczął postępowanie w sprawie potwierdzenia, że przedmiotowa nieruchomość oznaczona w ewidencji gruntów jako działka nr [...] i nr [...], stała się na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz.U. Nr 32 z 1990 r., poz. 191 ze zm.), dalej jako ustawa z dnia 10 maja 1990 r. lub ustawa komunalizacyjna, z mocy prawa z dniem [...] maja 1990 r. mieniem Gminy [...]. W zawiadomieniu wskazał, że stan prawny nieruchomości jest uregulowany w księdze wieczystej KW Nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w [...] Wydział Ksiąg Wieczystych. Jak wynika z działu II księgi właścicielem nieruchomości jest Skarb Państwa reprezentowany przez Starostę B., a tytuł własności został ujawniony na podstawie decyzji Starosty B. z [...] września 2012 r. nr [...]. Pismem z [...] marca 2016 r. Nadleśnictwo C. zwróciło się o zawieszenie postępowania - ze względu na złożenie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty B. z [...] września 2012 r., gdyż objęte tą decyzją działki nr [...] i nr [...] stanowią las, zatem winny znajdować się w zarządzie Skarbu Państwa a nie Gminy [...]. Postanowieniem z [...] kwietnia 2016 r. organ zawiesił przedmiotowe postępowanie - do czasu ostatecznego rozpatrzenia ww. wniosku. Następnie Wojewoda [...] ostateczną decyzją nr [...] z [...] lipca 2019 r. umorzył postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty B. z [...] września 2012 r. Powodem umorzenia postępowania było ustalenie, iż wnioskodawca nie legitymuje się i nie legitymował się w przeszłości żadnymi prawami do objętych tą decyzją nieruchomości - dlatego też nie jest stroną postępowania w sprawie ustalenia, że opisane nieruchomości stanowiły mienie gminne (mienie gromadzkie). Organ podniósł, iż z wypisów z rejestru gruntów wynika, że w 1963 r. właścicielem gruntów obejmujących grunty leśne była Wspólnota Gromadzka Wsi [...] I - działka nr [...] i Wspólnota Gruntowa - działka nr [...]. Ponadto obie te działki były ogólnodostępne, miały charakter społeczny i publiczny, służyły mieszkańcom wsi [...]. Stanowiły plac i pastwisko a następnie zostały częściowo obsadzone drzewostanem - nie tracąc przy tym charakteru publicznego. Skoro więc działki te w 1963 r. posiadały charakter mienia gromadzkiego (odpowiadały mu przeznaczeniem i sposobem użytkowania), to spełniały warunki przewidziane w ustawie z 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych - na podstawie której wydano zaskarżoną decyzję z [...] września 2012 r. Brak jest zatem podstaw prawnych do uznania, że utworzony na części tych działek las, miałby stanowić z mocy prawa własność Skarbu Państwa - Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo C. Dodał, iż w zaskarżonej decyzji zostało użyte inne określenie niż przewiduje prawo tj. "mienie gminne" a nie "mienie gromadzkie" - jednakże uchybienia tego nie można uznać za rażące naruszenie prawa, które stanowiłoby podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji. W związku z wydaniem powyższej decyzji Wojewoda [...] podjął zawieszone postępowanie i decyzją nr [...] z [...] stycznia 2020 r. stwierdził, że nieruchomość, położona w obrębie [...], gm. [...] oznaczona w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o powierzchni [...] ha i w obrębie [...], gm. [...] oznaczona w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o powierzchni [...] ha, stała się z dniem [...] maja 1990 r. z mocy prawa mieniem Gminy [...]. W uzasadnieniu podniósł, iż w trakcie postępowania ustalił na podstawie decyzji Starosty B. z [...] września 2012 r. oraz na podstawie treści księgi wieczystej Nr [...], że opisana wyżej nieruchomość w dniu [...] maja 1990 r. stanowiła mienie gminne w rozumieniu przepisu o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt. 1 ustawy z 10 maja 1990 r. Jak stanowi art. 7 ust. 1 wymienionej ustawy - mienie to stało się z dniem wejścia w życie tej ustawy z mocy prawa mieniem Gminy, na obszarze której jest położone. Zaś prawomocna decyzja o stwierdzeniu nabycia własności stanowi podstawę do wpisu w księdze wieczystej. Odwołanie od powyższej decyzji Wojewody [...] złożył Skarb Państwa - Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe, Nadleśnictwo [...] w C. - zaskarżając ją w części tj. w zakresie w jakim Wojewoda stwierdził, że nieruchomość położona w obrębie [...], gm. [...] oznaczona w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o powierzchni [...] ha stała się z dniem [...] maja 1990 r. z mocy prawa mieniem Gminy [...]. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie : 1) art. 7 ust. 1 ustawy poprzez jego zastosowanie i stwierdzenie, że sporna działka (wskazując tylko na działkę nr [...]) stanowiąca nieruchomość leśną stała się z dniem [...] maja 1990 r. mieniem Gminy - mimo braku podstaw do zastosowania tego przepisu, 2) naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania z naruszeniem tych przepisów. W uzasadnieniu Nadleśnictwo podniosło, że w decyzji z [...] września 2012 r. Starosta stwierdził, że działka nr [...] stanowi mienie gminne. Materialno-prawną podstawę do wydania tej decyzji stanowił przepis art. 8 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych - jednakże użyte w niej pojęcie "mienie gminne" należy w istocie odnosić do mienia gromadzkiego w znaczeniu, jakie termin ten miał przed 1990 r. tj. przed wprowadzeniem samorządu terytorialnego. Dodało, że również pod rządami ustawy komunalizacyjnej aktualne jest stanowisko odnośnie charakteru mienia gromadzkiego (gminnego) jako będącego przedmiotem własności państwowej. Mając więc na uwadze powyższe rozważania należy uznać, iż działka nr [...] jako mienie gromadzkie stanowiła własność państwową. Podkreślił też, że w ewidencji gruntów oraz w księdze wieczystej działka nr [...] jest sklasyfikowana jako nieruchomość leśna. Jednakże Wojewoda w ogóle nie ustalił, czy na dzień [...] maja 1990 r. działka nr [...] także miała przeznaczenie leśne. Tymczasem jest to bardzo istotna kwestia - bowiem przy założeniu, że w dniu [...] maja 1990 r. działka nr [...] stanowiła grunt leśny - to mogła wchodzić w skład państwowego gospodarstwa leśnego w oparciu o obowiązujące wówczas przepisy art. 1 ust. 1 i 2 i art. 5 ust. 2 ustawy z 20 grudnia 1949 r. o państwowym gospodarstwie leśnym. Ponadto Wojewoda nie odniósł się też do kwestii, czy lasy stanowiące w dniu [...] maja 1990 r. własność państwową mogły podlegać komunalizacji w trybie art. 7 ust. 1 ustawy komunalizacyjnej. Takie zaś działanie organu stanowi naruszenie tego przepisu, a także przepisów postępowania tj. art. 7, art. 77 § 1,art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. Po rozpoznaniu odwołania Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z [...] grudnia 2020 r. nr [...] utrzymała w mocy decyzję organu I instancji (w zaskarżonej części). W uzasadnieniu rozstrzygnięcia przywołała treść przepisu stanowiącego podstawę prawną zaskarżonej decyzji organu I instancji - to jest art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r., który stanowi, że mienie gminne w rozumieniu przepisu, o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 1, staje się z dniem wejścia w życie ustawy o samorządzie terytorialnym z mocy prawa mieniem gminy, na której obszarze jest położone. Wskazała, iż w celu określenia mienia gminnego powołany przepis odsyła do art. 98 ustawy z dnia 25 stycznia 1958 r. o radach narodowych (Dz. U. z 1975 r. Nr 26, poz. 139 ze zm.), który został uchylony dopiero z dniem wejścia w życie ustawy o samorządzie terytorialnym (Dz. U. z 1996 r. Nr 13, poz. 74). Zgodnie zaś z art. 98 ust. 2 ww. ustawy z 25 stycznia 1958 r. dotychczasowe mienie gromadzkie stało się mieniem gminnym. Komunalizacja dotyczy zatem mienia gminnego. Koniecznym jest więc ustalenie, czy w analizowanym zakresie mamy do czynienia z mieniem gminnym i czy mienie to obejmuje prawo własności spornej działki nr [...], czy też tylko inne prawa rzeczowe i majątkowe (np. prawo do korzystania z lasu etc.) - co mogłoby nie kolidować z uznaniem, że mienie to podlegało lub mogłoby podlegać, stosownie do obowiązujących wcześniej regulacji, zarządowi Lasów Państwowych. Przy czym Komisja podzieliła stanowisko, iż Lasy Państwowe niekoniecznie muszą legitymować się konkretnym tytułem prawnym (decyzją etc.) w stosunku do danej nieruchomości - ponieważ tytuł ten można wywieść, pod pewnymi warunkami, z regulacji prawnych w powiązaniu ze stanem faktycznym (leśny charakter działki), co przekłada się na uznanie Nadleśnictwa za stronę niniejszego postepowania. Dodała, że zdziwienie Komisji budzi fakt, że Nadleśnictwo nie zaskarżyło decyzji Wojewody [...] z [...] lipca 2019 r. o umorzeniu postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty B. z [...] września 2012 r. -doprowadzając do jej uprawomocnienia się. I to w sytuacji, gdy samo złożyło wniosek o stwierdzenie nieważności tej decyzji, której zarzuciło rażące naruszenie prawa - a mianowicie art. 8 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na stwierdzeniu, że (...) działka nr [...] (...) stanowi mienie gminne, w sytuacji, gdy zgodnie z ww. przepisem Starosta mógł jedynie stwierdzić, iż nieruchomość ta stanowi wspólnotę gruntową lub mienie gromadzkie (doszło zatem do wydania rozstrzygnięcia nieznanego ustawie). Na zakończenie Komisja podkreśliła, że uznaje za wiążący stan prawny ukształtowany przez ww. ostateczną decyzję z [...] września 2012 r. - nie będąc uprawniona do jej oceny. Uznaje zatem, iż działka nr [...] stanowi w całości mienie gminne, toteż faktycznie nie może być przedmiotem zarządu Nadleśnictwa. Przekłada się to w prosty sposób na ustalenie przesłanek komunalizacji z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. i ustalenie braku przesłanek negatywnych komunalizacji z art. 11 i 12 tej ustawy. W świetle powyższego, inne okoliczności i twierdzenia podnoszone w sprawie nie posiadają doniosłości prawnej nie tyle w świetle obowiązujących przepisów, co w świetle decyzji z [...] września 2012 r., której nie można odmówić znaczenia w sprawie - ze względu na jej ostateczność, właściwość (zresztą już "zastosowaną" przy ocenie nieważności) innych organów, a przede wszystkim pewność obrotu prawnego (zasadę stałości decyzji administracyjnych). Natomiast odmienne stanowisko byłoby możliwe, gdyby Nadleśnictwu udało się doprowadzić w jakiś sposób (mimo wcześniejszych zaniechań, terminów etc.) do wzruszenia tej decyzji. Wówczas, w stosunku do niniejszej decyzji, będzie miał zastosowanie art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. - w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli (...) decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. Skargę na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z [...] grudnia 2020 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył Skarb Państwa - Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe, Nadleśnictwo [...] w C. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił: 1.naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy: a) art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania z naruszeniem tych przepisów b) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji Wojewody [...] z [...] stycznia 2020 r. nr [...] w części zaskarżonej przez Nadleśnictwo (w zakresie działki nr [...]), stwierdzającej, że nieruchomość położona w obrębie [...] gmina [...], oznaczona w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o powierzchni [...] ha stanowiąca nieruchomość leśną stała się z dniem [...] maja 1990 r. mieniem Gminy [...] - mimo istnienia podstaw do jej uchylenia, 2) naruszenie przepisów prawa materialnego które miało wpływ na wynik sprawy - art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. z 1990 r. Nr 32 poz. 191) ze zm.) poprzez jego zastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji Wojewody [...] stwierdzającej, że nieruchomość położona w obrębie [...] gmina [...], oznaczona w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o powierzchni [...] ha stanowiąca nieruchomość leśną stała się z dniem [...] maja 1990 r. mieniem Gminy [...] -mimo braku podstaw do zastosowania tego przepisu. Wskazując na powyższe naruszenia skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...] z [...] stycznia 2020 r. w zaskarżonej części, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi ponowił swoje argumenty podniesione wcześniej w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Ponownie stwierdził, że w doktrynie i orzecznictwie przeważa pogląd, iż po reformie z 1954 r., pomimo braku wyraźnej deklaracji ustawowej, mienie gromadzkie stało się własnością państwa. Jednocześnie w art. 98 ust. 2 ustawy z 25 stycznia 1958 r. o radach narodowych ustalono, że dotychczasowe mienie gromadzkie staje się mieniem gminnym i chociaż ustawa nie zawierała wyraźnego postanowienia, iż mienie gromadzkie stało się mieniem państwowym, to mienie to traktowała jako własność państwa, pozostająca w dyspozycji organów władzy państwowej – gromadzkich rad narodowych. Zatem użyte przez Starostę B. w decyzji z [...] września 2012 r. pojęcie "mienie gminne" należy w istocie odnosić do mienia gromadzkiego w znaczeniu, jakie termin ten miał przed 1990 r., tj. przed wprowadzeniem samorządu terytorialnego. Mając na uwadze powyższe rozważania należy uznać, że działka nr [...] - jako mienie gromadzkie - stanowiła własność państwową. Podkreślił też, iż w ewidencji gruntów oraz w księdze wieczystej działka nr [...] jest sklasyfikowana jako nieruchomość leśna. Jednakże Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa utrzymując w mocy decyzję Wojewody [...], w ogóle nie odnosi się do leśnego przeznaczenia działki nr [...] i nie dokonuje ustaleń, czy na dzień [...] maja 1990 r. działka nr [...] miała także przeznaczenie leśne. Tymczasem jest to bardzo istotna kwestia - bowiem przy założeniu, że w dniu [...] maja 1990 r. działka nr 461 stanowiła grunt leśny - to wchodziła ona w skład państwowego gospodarstwa leśnego w oparciu o obowiązujące wówczas przepisy art. 1 ust. 1 i 2 i art. 5 ust. 2 ustawy z 20 grudnia 1949 r. o państwowym gospodarstwie leśnym. Ponadto organy I i II instancji nie odniosły się też do kwestii, czy lasy stanowiące w dniu 27 maja 1990 r. własność państwową mogły podlegać komunalizacji w trybie art. 7 ust. 1 ustawy komunalizacyjnej. Takie zaś działanie organu stanowi naruszenie tego przepisu, a także przepisów postępowania tj. art. 7, art. 77 § 1,art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. W odpowiedzi na skargę Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa stwierdziła, że złożona skarga nie zasługuje na uwzględnienie - jako stanowiąca w istocie polemikę nie tyle ze stanowiskiem Komisji, co ze stanem prawnym spornej nieruchomości ukształtowanym wcześniej odrębną decyzją przez właściwego starostę. Podniosła, iż ewentualne korzystne dla skarżącego rozstrzygnięcie Komisji nie dałoby się pogodzić (także zapewne na etapie wykonywania) z prawomocną decyzją Starosty B. z [...] września 2012 r. - a właściwie ze stanem prawnym przez nią ustalonym (można zadać pytanie jak takie dwie decyzje można byłoby pogodzić na etapie ich wykonania). Można wręcz prezentować pogląd, że powyższa ewentualna sprzeczność mogłaby być rozważana jako podstawa do stwierdzenia nieważności decyzji KKU - jako rażąco naruszającej prawo (pozostaje jeszcze kwestia możliwości jednoczesnego wykonania decyzji starosty i ewentualnie odmiennej decyzji komunalizacyjnej). W rezultacie, za przynajmniej przedwczesne i niezrozumiałe można uznać podważanie zapadłej w sprawie decyzji komunalizacyjnej, bez jednoczesnej próby podważenia (na trudnej do wskazania podstawie) w trybie nadzwyczajnym decyzji starosty. Przedstawiając pokrótce powyższe zapatrywanie - Komisja zdała się na ostateczną ocenę Sądu, w tym co do prawidłowości ww. rozumowania Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Powyższa ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Natomiast zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej jako: p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów Sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie - bowiem zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z [...] grudnia 2020 r. utrzymująca w mocy (w zaskarżonej części dotyczącej działki nr [...]) decyzję Wojewody [...] z [...] stycznia 2020r. stwierdzającą, że nieruchomość położona w obrębie [...], gm. [...] oznaczona w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o powierzchni [...] ha i w obrębie [...], gm. [...] oznaczona w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o powierzchni [...] ha, stała się z dniem [...] maja 1990 r. z mocy prawa mieniem Gminy [...]. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. z 1990 r. Nr 32 poz. 191 ze zm.), zwanej dalej "ustawą z dnia 10 maja 1990 r." lub "ustawą komunalizacyjną". W myśl powołanego przepisu, mienie gminne w rozumieniu art. 98 ustawy z dnia 25 stycznia 1958 r. o radach narodowych (Dz. U. z 1975 r. Nr 26 poz.139 ze zm.), staje się z dniem wejścia w życie ustawy o samorządzie terytorialnym z mocy prawa mieniem gminy, na której obszarze jest położone (ust. 1). Jednocześnie w ust. 2 wskazano, iż przepis ust. 1 nie narusza praw osób trzecich do wymienionego w nim mienia, w tym także praw wspólnot gruntowych i leśnych. Z powyższego wynika, że w celu określenia mienia gminnego art. 7 ust. 1 ustawy komunalizacyjnej odsyła do art. 98 ustawy z dnia 25 stycznia 1958 r., gdzie przewidziano, iż dotychczasowe mienie gromadzkie stało się mieniem gminnym. Zgodnie zaś z rozporządzeniem Rady Ministrów z 29 listopada 1962 r. w sprawie zarządu mieniem gromadzkim oraz trybu jego zbywania (Dz. U. Nr 64, poz. 303), przez mienie gromadzkie należy rozumieć mienie, które do dnia wejścia w życie ustawy z 25 września 1954 r. o reformie podziału administracyjnego wsi i powołaniu gromadzkich rad narodowych (Dz.U. z 1954 r. Nr 43, poz. 191) stanowiło majątek dawnych gromad, jako majątek gromadzki, dobro gromady oraz inne prawa majątkowe (§ 1 pkt 1). Jednakże w niniejszej sprawie zasadnicze znaczenie ma fakt, że stan prawny przedmiotowej nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] uregulowany jest w księdze wieczystej KW Nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w [...] Wydział Ksiąg Wieczystych. Jak wynika z działu II księgi właścicielem nieruchomości jest Skarb Państwa reprezentowany przez Starostę B., zaś tytuł własności został ujawniony na podstawie decyzji Starosty B. z [...] września 2012 r. nr [...] stwierdzającej, iż m.in. przedmiotowa działka stanowi mienie gminne. Wobec powyższego, Sąd podzielił stanowisko organów obu instancji, iż sporna nieruchomość - stanowiąca niewątpliwie mienie gminne w myśl ww. prawomocnej decyzji - zgodnie z treścią art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. podlegała komunalizacji z mocy prawa na rzecz gminy właściwej, tj. Gminy [...]. Przy czym należy podnieść, że komunalizacja nie naruszyła prawa Skarbu Państwa - Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe, Nadleśnictwo [...] w C. do tej nieruchomości - nie wykazano bowiem, aby w dacie komunalizacji (27 maja 1990 r.). legitymował się on jakimkolwiek tytułem prawnorzeczowym do spornej nieruchomości. Fakt ten został przesądzony ostateczną decyzją Wojewody [...] z [...] lipca 2019 r., która umorzyła postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty B. z [...] września 2012 r. - uznając, że Nadleśnictwo [...] nie spełnia przesłanek określonych w art. 28 k.p.a. Natomiast Sąd nie podzielił zawartej w skardze argumentacji, że działka nr [...] jako mienie gromadzkie stanowiła własność państwową oraz nie uznał za zasadny zarzut, że organy orzekające w sprawie nie ustaliły, czy na dzień [...] maja 1990 r. działka nr [...] miała także przeznaczenie leśne. W świetle powyższych ustaleń takie stanowisko skarżącego jest całkowicie niezrozumiałe i wręcz nielogiczne - szczególnie biorąc pod uwagę stan prawny tej nieruchomości ustalony prawomocną decyzją Starosty B. z [...] września 2012 r., fakt niezaskarżenia decyzji Wojewody [...] z [...] lipca 2019 r. (w tym zakresie Sąd podziela zdziwienie Komisji wywołane postępowaniem skarżącego) oraz określoną w art. 16 k.p.a. zasadę trwałości decyzji administracyjnej. Podsumowując Sąd uznał za niezasadny zarzut naruszenia prawa materialnego - art. 7 ust. 1 ustawy komunalizacyjnej. Niezasadne okazały się również zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów postępowania - art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. W ocenie Sądu, wszystkie okoliczności, które musiały podlegać ustaleniu i ocenie przez organy (a ich zakres wynika z prawa materialnego) zostały ustalone i ocenione w sposób wyczerpujący dla rozstrzygnięcia sprawy. Ponadto - skoro skarżący kwestionuje możliwość komunalizacji przedmiotowej nieruchomości na rzecz Gminy [...] - to powinien podjąć działania w celu wykazania, że przysługuje mu jakikolwiek tytuł prawny do spornej nieruchomości. Tymczasem skarżący w żaden sposób tego nie udokumentował, nie wykorzystał też do końca swoich możliwości w zakresie działań prawnych. Mając na uwadze wszystkie wyżej wskazane okoliczności Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a, orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło