I SA/Wa 3236/14

PostanowienieWSA w Warszawie2014-11-21

Skład orzekający: Lucyna Picho

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, której dochód pochodzi głównie ze świadczeń pomocy społecznej i niewielkiej emerytury, można przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu, mimo że korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawach z zakresu pomocy społecznej?
Ratio decidendi
Osobie fizycznej, której sytuacja materialna jest trudna i której dochód pochodzi głównie ze świadczeń pomocy społecznej oraz niewielkiej emerytury, można przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu. Nawet jeśli strona korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawach z zakresu pomocy społecznej, przyznanie adwokata z urzędu jest uzasadnione, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem pełnomocnika bez uszczerbku dla swojego utrzymania.
Stan faktyczny
J. S. wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w sprawie zasiłku celowego. Jednocześnie wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu. Skarżący ujawnił, że jego dochód stanowi emerytura i świadczenia opiekuńcze, a także otrzymuje pomoc finansową od ośrodka pomocy społecznej. Ponosi wydatki na mieszkanie i utrzymanie lokalu. Sąd rozpatrzył wniosek, uwzględniając zarówno ustawowe zwolnienie z kosztów sądowych w sprawach pomocy społecznej, jak i trudną sytuację materialną wnioskodawcy.
Rozstrzygnięcie
Przyznano J. S. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w [...].

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Lucyna Picho Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku J. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2014 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia przyznać J. S. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w [...]. W związku z wniesioną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargą, J. S. wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie z urzędu adwokata. W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu skarżący ujawnił, że pozostaje sam w gospodarstwie domowym, źródłem dochodu wnioskodawcy jest emerytura w wysokości [...] zł oraz wypłacane mu świadczenia opiekuńcze w wysokości [...] zł. Wnioskodawca ujawnił, że ponosi wydatki na opłacenie czynszu za mieszkanie i wydatków na utrzymanie lokalu w którym zamieszkuje. Z oświadczenia wynika ponadto, że skarżący nie dysponuje żadnymi oszczędnościami i prawami majątkowymi przynoszącymi pożytki, jak również nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem bądź radcą prawnym. Nadmienić należy, że z treści zaskarżonej decyzji, jak również z nadesłanych do Sądu akt administracyjnych wynika, że J. S. od dłuższego czasu pozostaje pod stałą opieką ośrodka pomocy społecznej, który regularnie udziela mu pomocy finansowej w formie zasiłków celowych na zakup żywności, leków, środków higienicznych, odzieży, opłatę rachunków za energię elektryczną i gaz. Ośrodek opłaca również składkę na ubezpieczenie zdrowotne. Rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy zauważyć należy, że stosownie do treści art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 powołanej ustawy). Stosownie do art. 239 pkt 1 lit. a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie organu w sprawie z zakresu pomocy społecznej. Skoro więc J. S. korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, ta część wniosku o przyznanie prawa pomocy nie podlegała rozpoznaniu. Odnosząc się do żądania strony skarżącej o przyznanie pełnomocnika z urzędu stwierdzić należało, że skoro jak wynika z zgromadzonej w aktach sprawy dokumentacji, dochód pochodzący ze świadczeń pomocy społecznej oraz pomoc doraźna udzielana wnioskodawcy przez właściwy ośrodek pomocy społecznej jak również niewielki dochód miesięczny w wysokości zaledwie około [...] zł jest praktycznie jedynym źródłem utrzymania J. S., przyjąć należy, że jego aktualna sytuacja materialna jest na tyle trudna, iż daje podstawy do przyznania mu adwokata z urzędu. Oczywistym jest, że z ujawnionej emerytury oraz kwot wypłacanych stronie tytułem zasiłków (przy wyliczonych wydatkach) nie byłby on w stanie bez uszczerbku dla swojego utrzymania ponieść kosztów związanych z ustanowieniem w sprawie adwokata. Mając powyższe na uwadze, w oparciu o wyżej powołane przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło