I SA/Wa 324/11

Referendarz sądowy Lucyna Picho Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M. N. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. N. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...] w przedmiocie orzeczenia o wywłaszczeniu postanawia odmówić przyznania M. N. prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W związku ze złożoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargą, skarżący M. N. wystąpił o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Nadmienić należy, że w postępowaniu sądowym M. N. jest reprezentowany przez ustanowionego z wyboru adwokata M. K. W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu M. N. wyjaśnił, że utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę w wysokości [...] zł, i innych dochodów nie uzyskuje. Nadmienił, że jego żona od lat choruje na serce, jest pod stałą opieką kardiologa, koszty leczenia jakie z tego tytułu ponosi to kwota około [...] zł. Wnioskodawca ujawnił, że posiada majątek w postaci domu o powierzchni [...] m2, jest również współwłaścicielem działki o powierzchni [...] m2. Dodał, że działka ta obecnie nie przynosi dochodów. M. N. wyjaśnił również, że ponosi koszty utrzymania domu łącznie z utrzymaniem w wysokości [...] zł, dom jest stary, wymaga ciągłych remontów i napraw. Musi być docieplony. W związku z wątpliwościami dotyczącymi sytuacji majątkowej skarżącego wezwaniem z dnia 30 marca 2011 r., (k-28) skierowanym do pełnomocnika M. N. zobowiązano go do nadesłania dokumentów określających jego sytuację majątkową m. in. do nadesłania zaświadczenia o wynagrodzeniu, zaświadczenia o wielkości posiadanych nieruchomości rolnych, wyciągu i wykazu z kont bankowych, wyjaśnienia czy żona wnioskodawcy uzyskuje jakiekolwiek dochody, wyjaśnienia jakiego okresu dotyczą podane w formularzu koszty utrzymania domu w kwocie [...] zł oraz do wyjaśnienia z jakich środków skarżący pokrył koszty usług profesjonalnego pełnomocnika. Nadmienić należy, że wezwanie to zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego adwokatowi M. K. – M. w dniu 6 kwietnia 2011 r. (k- 29). W wyznaczonym przez referendarza sądowego terminie braki te nie zostały przez stronę uzupełnione. Rozpatrując złożony przez M. N. wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych na wstępie zaznaczyć należy, że instytucja "prawa pomocy" stanowi odstępstwo od wynikającej z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zasady odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Jej celem jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Konsekwencją powyższego faktu jest to, że przyznanie prawa pomocy może mieć miejsce w przypadkach wyjątkowych, kiedy to spełnione zostaną przesłanki określone w art. 246 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stosownie do art. 245 § 3 ustawy prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Jak podkreśla się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05) stwierdzenie wystąpienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy wymaga zestawienia wysokości środków, jakimi strona dysponuje z wysokością kosztów, do których poniesienia zobowiązana jest na danym etapie postępowania. Ciężar wykazania tych przesłanek spoczywa na stronie skarżącej. Ocena przytoczonych przez wnioskodawcę okoliczności należy natomiast do Sądu (por. postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04). Jeszcze raz podkreślić należy, że zgodnie z art. 246 § 1 ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów sądowych oraz kosztów ustanowienia adwokata lub radcy prawnego spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. W związku z tym zgodnie z art. 252 § 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne (nie budzące wątpliwości) dane o jej stanie majątkowym i dochodach. Analiza danych zawartych w aktach sprawy prowadzi do wniosku, iż złożone przez M. N. oświadczenie nie pozwala na dostateczną ocenę jego sytuacji majątkowej i tym samym ustalenie czy jego wniosek należy uwzględnić. Stwierdzenie to jest w szczególności konsekwencją niewykonania przez wnioskodawcę wezwania referendarza sądowego do nadesłania wymienionych wcześniej dokumentów. Nie ulega wątpliwości, że wyjaśnienie kwestii związanych z sytuacją majątkową skarżącego, stosownie do treści art. 246 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ciążyło na wnioskodawcy. Wobec zatem niewykonania nałożonego przez ww. przepisy obowiązku, co utrudniało ocenę sytuacji majątkowej M. N. na podstawie powołanych przepisów i art. 258 § 1 i 2 pkt 7 powołanej ustawy postanowiono jak w sentencji.