I SA/Wa 325/09
PostanowienieWSA w Warszawie2009-04-09
Skład orzekający: Lucyna Picho
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, powinno zostać przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, powinno zostać przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje tylko wtedy, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.Stan faktyczny
Skarżąca S. J. złożyła do WSA w Warszawie skargę na decyzję Ministra Skarbu Państwa. Wraz ze skargą wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wnioskodawczyni przedstawiła swoją trudną sytuację materialną, wskazując na niskie dochody rodziny i utrzymywanie się z emerytur oraz renty dla niepełnosprawnej córki. Wykazała również posiadanie majątku w postaci mieszkania i garażu. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowił przyznać S. J. prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, a w pozostałym zakresie odmówić przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Lucyna Picho Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi S. J. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] stycznia 2009 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności zaświadczenia postanawia 1. przyznać S. J. prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. 2. w pozostałym zakresie odmówić S. J. przyznania prawa pomocy.
W związku ze złożoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargą S. J. wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu S. J. wskazała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem oraz dwójką dzieci. Źródłem utrzymania rodziny jest emerytura skarżącej w wysokości [...] zł, oraz emerytura jej męża w wysokości [...] zł. Ponadto jej córka z uwagi na orzeczony znaczny stopień niepełnosprawności (por. kopia orzeczenia Powiatowego Zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności w S. z dnia 12 czerwca 2007 r. nr [...]) uzyskuje rentę w wysokości [...] zł. Łącznie więc rodzina J. miesięcznie ma do dyspozycji kwotę [...] zł. Wnioskodawczyni zaznaczyła również, że jej córka z uwagi na niepełnosprawność nie może znaleźć żadnego zatrudnienia, na dowód czego strona załączyła do wniosku zaświadczenie Powiatowego Urzędu Pracy w Ł. z dnia [...] marca 2009 r. Syn jest studentem ostatniego roku studiów i jeszcze nie pracuje. Nadmienić również należy, że wnioskodawczyni wykazała, iż dysponuje majątkiem w postaci mieszkania o powierzchni ok. [...] m2 i garażu.
Na wstępie stwierdzić należy, że prawo pomocy zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) może być przyznane osobie fizycznej na jej wniosek. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym - wówczas obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, lub częściowym - wówczas obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych i wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 1, § 2 i § 3 powołanej ustawy).
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 ustawy).
Uwzględniając przedstawioną przez S. J. sytuację materialną stwierdzić należało, że daje ona podstawy do częściowego uwzględnienia złożonego przez nią wniosku. Jak wskazano już wcześniej skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z trójką domowników, wspólny dochód czteroosobowej rodziny wynosi około [...] zł. Z wymienionej kwoty przy uwzględnieniu przeciętnych wydatków związanych z codziennym utrzymaniem (zakup żywności, opłaty za mieszkanie itp.) trudno byłoby wnioskodawczyni wygospodarować środki na opłacenie zarówno kosztów sądowych i kosztów związanych z ustanowieniem w sprawie profesjonalnego pełnomocnika. Tego rodzaju wydatek stanowiłby niewątpliwie uszczerbek w utrzymaniu koniecznym dla skarżącej i jej rodziny. Za częściowym uwzględnieniem wniosku przemawia również to, że rodzina nie pozostaje bez środków do życia, ma bowiem zapewnione potrzeby bytowe, a prawo pomocy skierowane jest w pierwszej kolejności do tych osób, które z uwagi na szczególnie trudną sytuację materialną nie są w stanie samodzielnie opłacić kosztów sądowych lub (i) kosztów związanych z ustanowieniem adwokata.
Wskazać należy, że strona wnioskuje zarówno o zwolnienie od kosztów sądowych jak i o przyznanie adwokata jednakże na obecnym etapie postępowania, uwzględniając fakt, iż rozpoznanie jej sprawy uzależnione jest m.in. od uiszczenia wpisu od skargi, a nie od zachowania przez skarżącą przymusu adwokackiego przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło