I SA/Wa 327/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Łukaszewska - Macioch (spr.) Sędziowie WSA Daniela Kozłowska asesor WSA Mirosław Gdesz Protokolant Emilia Kokoryk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 października 2006 r. sprawy ze skargi Prezydenta Miasta K. na decyzję Ministra Transportu i Budownictwa z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia przejścia własności nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa oddala skargę. Minister Transportu i Budownictwa decyzją z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...], po rozpoznaniu odwołania Prezydenta Miasta K. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2003 r. nr [...] odmawiającej stwierdzenia przejścia na własność Państwa zabudowanej nieruchomości położonej w K. przy ul. [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] m2 , objętej wykazami hipotecznymi [...] utrzymał tę decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że wnioskiem z dnia 7 marca 2002 r. Prezydent Miasta K. wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej wystąpił do Wojewody [...] o wydanie, na podstawie art. 2 i art. 17 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 25 lutego 1958 r. o uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym (Dz. U. Nr 11, poz. 37 ze zm.), decyzji stwierdzającej przejście z mocy prawa na własność Skarbu Państwa oznaczonej wyżej nieruchomości stanowiącej własność hipoteczną osób fizycznych. Wojewoda [...] powołaną decyzją z dnia [...] grudnia 2003 r. odmówił stwierdzenia przejścia nieruchomości na własność Państwa z uwagi na niespełnienie przesłanek określonych w art. 17 pkt lit. b ustawy z dnia 25 lutego 1958r. Od decyzji Wojewody [...] odwołał się Prezydent Miasta K. zarzucając organowi błędną kwalifikację stanu faktycznego przez przyjęcie, iż właściciel władał nieruchomością tylko na tej podstawie, że odzyskał jej posiadanie na podstawie przepisów dekretu z 8 marca 1946 r. (Dz. U. Nr 13, poz. 87), a także przez uznanie, iż Miejski Zarząd Budynków Mieszkalnych nie sprawował faktycznego władania rzeczą w rozumieniu powołanego art. 17 pkt 2 lit. b. Zdaniem odwołującego się, należy odróżnić posiadanie od władania rzeczą, o jakim mowa w ustawie z dnia 25 lutego 1958 r. Z faktu zwrotu właścicielowi posiadania nie można wyprowadzać wniosku o władaniu przez niego nieruchomością tym bardziej, że nigdy nie objął faktycznego władztwa nad nieruchomością, nie zarządzał nią, nie zamieszkiwał w niej i od 1948 roku w ogóle się nią nie interesował. Natomiast faktyczne władztwo nad nieruchomością sprawował Miejski Zarząd Budynków Mieszkalnych na podstawie uchwały Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w K. z dnia [...] marca 1953 r. o przejęciu w administrację budynków opuszczonych. Celem objęcia nieruchomości w administrowanie było nie tylko pełnienie czynności służebnych wobec właścicieli, ale prawidłowe jej zagospodarowanie. Władztwo takie sprawowane było od roku 1945 roku i stan ten trwa do obecnego czasu. Miejski Zarząd Budynków Mieszkalnych nie może być uznany za państwową jednostkę organizacyjną w rozumieniu art. 17 pkt 2 lit b. Minister Transportu i Budownictwa po rozpatrzeniu odwołania utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...]. Organ zważył, że przepis art. 17 pkt 2 lit b ustawy o uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym nakazuje stosować jej postanowienia dotyczące generalnie przedsiębiorstw (art. 2) pozostających w dniu jej wejścia w życie, tj. w dniu 8 marca 1958 r., pod zarządem państwowym ustanowionym na podstawie dekretu z 16 grudnia 1918r. w przedmiocie przymusowego zarządu państwowego (Dz. Pr. P. P. Nr 21, poz. 67 ze zm.). Ponadto zgodnie z art. 17 ustawy jej przepisy stosowało się również do 1) zakładów energetycznych objętych w zarząd na podstawie art. 6 i 7 ustawy z dnia 4 lipca 1947 r. o planowej gospodarce energetycznej (Dz. U. Nr 52, poz. 271), 2) przedsiębiorstw (lit. a) oraz innego mienia (lit. b), których władanie osoby uprawnione utraciły w okresie do dnia 31 grudnia 1954 r. i które to mienie pozostaje w faktycznym władaniu państwowych jednostek organizacyjnych, chyba że władanie to opiera się na tytule prawnym wynikającym z przepisów szczególnych innych, aniżeli dekret z 1918 r. w przedmiocie przymusowego zarządu państwowego (Dz. U. Nr 21, poz.67) i ustawa z dnia 4 lipca 1947 r. o planowej gospodarce energetycznej. Organ odwoławczy uznał, że do nieruchomości przy ul. [...] w K. nie ma zastosowania ustawa z dnia 25 lutego 1958r. Przedmiotowa nieruchomość nie była bowiem objęta przymusowym zarządem państwowym ustanowionym w trybie dekretu z 16 grudnia 1918 r. Natomiast jeśli chodzi o administrowanie nieruchomością przez Miejski Zarząd Budynków Mieszkalnych, to – zważywszy na treść okólnika nr [...] Prezydenta Miasta K. z dnia [...] kwietnia 1950 r. o przejmowaniu przez Zarząd Nieruchomości Miejskich w czasową administrację nieruchomości opuszczonych po wojnie, a także treść uchwały Prezydium Miejskiej rady Narodowej w K. z dnia [...] marca 1953 r. należy przyjąć, iż stanowiło ono w istocie cywilnoprawną formę prowadzenia cudzych spraw bez zlecenia. Nie spełnia to cech władania nieruchomością, o jakim mowa w art. 17 pkt 2 lit. b. Pogląd taki znajduje potwierdzenie w wyroku NSA z dnia 19 września 2003 r. sygn. akt IV SA 4112/01. Na ostateczną decyzję Prezydent Miasta K. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący wniósł o uchylenie decyzji zarzucając naruszenie przez organ administracji zasady poprawnej interpretacji przepisów prawa. Zdaniem skarżącego, Minister Transportu i Budownictwa zinterpretował art. 17 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 25 lutego 1958 r. w taki sposób, że jego fragment odnoszący się do "innego mienia" uznał za zbędny. Tymczasem nie można przyjąć, że pojęcie "innego mienia" ustawodawca umieścił w ustawie bez żadnego celu. Prezentowane przez Ministra Transportu i Budownictwa orzecznictwo, zdaniem skarżącego, nie stanowi dostatecznej egzemplifikacji tezy, jakoby w niniejszej sprawie odwołanie się do pojęcia "innego mienia" nie miało zastosowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty podniesione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że dokonując kontroli decyzji administracyjnej sąd administracyjny zobowiązany jest do zbadania, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mającym wpływ na wynik postępowania. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, że nie narusza ona prawa. Podstawą wniosku Prezydenta Miasta K. o stwierdzenie przejścia na własność Skarbu Państwa z mocy prawa z dniem 8 marca 1958 r. spornej nieruchomości, był przepis art. 17 pkt 2 lit. b w związku z art. 2 ustawy o uregulowaniu mienia pozostającego pod zarządem państwowym, zwaną dalej "ustawą". Zgodnie z treścią art. 2 ustawy przedsiębiorstwa pozostające w dniu jej wejścia w życie pod zarządem państwowym, ustanowionym na podstawie dekretu z dnia 16 grudnia 1918 r. w przedmiocie przymusowego zarządu państwowego, przechodzą z mocy prawa na własność Państwa. Stosownie natomiast do art. 17 pkt 2 lit. b ustawy jej postanowienia stosuje się także do innego mienia, którego władanie osoby uprawnione utraciły w okresie do dnia 31 grudnia 1954 r. i które pozostaje w faktycznym władaniu państwowych jednostek organizacyjnych, chyba że to władanie opiera się na tytule prawnym wynikającym z przepisów szczególnych innych niż dekret z 16 grudnia 1928 r. lub ustawa z 4 lipca 1947 r. o planowej gospodarce energetycznej. Należy zwrócić uwagę, że w pojęciu "inne mienie " mieścić się może tylko takie mienie, które było objęte przymusowym zarządem państwowym ustanowionym w trybie dekretu z 16 grudnia 1918 r. Wynika to wprost z samego tytułu ustawy z 25 lutego 1958 r., jak również z pozostałych jej przepisów rozumianych przy zastosowaniu wykładni systemowej, a także celowościowej. Takie stanowisko wynika z utrwalonego orzecznictwa sądowego (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 lutego 1999 r. sygn. akt IV SA 2222/96 LEX nr 48640; z dnia 21 grudnia 1992 r. sygn. akt IV SA 1054/92, ONSA 1994/1/30, a także wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 czerwca 2006 r. sygn. akt I SA/Wa 843/05 niepublik.). Sąd w niniejszym składzie stanowisko to w pełni podziela. Z zebranego w toku postępowania administracyjnego materiału dowodowego nie wynika, aby nieruchomość przy ul. [...] w K. była kiedykolwiek objęta przymusowym zarządem państwowym w trybie dekretu z dnia 16 grudnia 1918 r. Przesądza to o braku możliwości zastosowania do niej przepisów ustawy z dnia 25 lutego 1958 r. Wprawdzie organy administracji orzekające w sprawie dokonując oceny złożonego wniosku skoncentrowały się na zagadnieniu przesłanki "faktycznego władania", o jakim mowa art. 17 pkt 2 lit. b ustawy nie wdając się w szerszą analizę pojęcia "inne mienie"; nie miało to jednak wpływu na wynik sprawy, bowiem rozstrzygnięcie w przedmiocie wniosku Prezydenta Miasta K. jest prawidłowe. W decyzji ostatecznej organ odwoławczy dokonał właściwej wykładni przywołanego przepisu art. 17 pkt 2, lit. b zwracając uwagę na brak możliwości zastosowania tego przepisu do przedmiotowego mienia. W tej sytuacji skarga nie mogła być uwzględniona. Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.