I SA/Wa 327/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart po rozpoznaniu w dniu 11 lipca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi Z. S. i W. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] stycznia 2008 r., nr [...] w przedmiocie opinii w sprawie podziału nieruchomości postanawia 1. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w W.; 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. I SA/Wa 327/08 UZASADNIENIE Z. S. wnioskiem z dnia 30 kwietnia 2008 r., złożonym na urzędowym formularzu, wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi Z. S. i W. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] stycznia 2008 r., nr [...] w przedmiocie opinii w sprawie podziału nieruchomości. Powyższy wniosek rozpoznany został – wydanym przez referendarza sądowego – postanowieniem z dnia 30 maja 2008 r., sygn. akt I SA/Wa 327/08. W dniu 17 czerwca 2008 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął sprzeciw Z. S. na wyżej wskazane postanowienie z dnia 30 maja 2008 r., wobec czego straciło ono moc, a sprawa z wniosku o przyznanie prawa pomocy podlega rozpoznaniu na nowo. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym i uzyskiwanych dochodach zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną W. Źródłem utrzymania rodziny są świadczenia emerytalne skarżącego i jego żony w łącznej wysokości [...] zł brutto miesięcznie ([...] zł netto). Posiadany majątek to mieszkanie o powierzchni 108 m², połowa budynku z 1930 r. o powierzchni 79 m² (po rodzicach), część działki o powierzchni 276 m² oraz działka rekreacyjna. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że posiadane przez niego nieruchomości nie stanowią źródła dochodu, lecz powodują wysokie koszty związane z ich utrzymaniem. Wnioskodawca zaznaczył, że jest osobą w podeszłym wieku (78 lat), jego żona zaś jest całkowicie niezdolna do pracy i samodzielnej egzystencji, w związku z czym ponoszą wysokie wydatki związane z zakupem lekarstw i leczeniem (łącznie około [...] zł miesięcznie). Na utrzymanie mieszkania (ogrzewanie, energia elektryczna, telefon, bieżące remonty) wnioskodawca przeznacza około [...] zł miesięcznie, zaś koszty związane z utrzymaniem budynku po rodzicach (remonty, naprawa rynien i blacharki, podatki, ubezpieczenie) to około [...] zł miesięcznie. Skarżący wskazał, że w bieżącym roku będzie musiał w całości opłacić turnus rehabilitacyjny żony, którego koszt w zeszłym roku przed dofinansowaniem przez PFRON wyniósł [...] zł. Konieczne ponadto jest wykonanie nowych [...] dla W. S., których koszt wyniesie [...] zł. Wnioskodawca podniósł, że dokonał zakupu specjalnego łóżka ortopedycznego dla żony (w cenie [...] zł) oraz zaznaczył, że obecnie gromadzi środki na aparat słuchowy, który kosztuje około [...] zł, a aby otrzymać dofinansowanie w wysokości około 600 zł, zakupu musi dokonać najpóźniej do końca czerwca 2008 r. Skarżący wskazał, że od kilku lat usiłuje wyegzekwować kwotę [...] zł z ustawowymi odsetkami, zasądzoną na jego rzecz tytułem odszkodowania za wadliwe wykonane roboty budowlane w 1998 r., w związku z czym ponosi ciągłe koszty wpisu sądowego, którego domagają się sądy za wszczęcie spraw o egzekucję należnej mu kwoty. Wnioskodawca zaznaczył ponadto, że jest obciążony przez Sąd Rejonowy w L. kwotą [...] zł, rozłożoną na raty po 100 zł miesięcznie. Do wniosku dołączone zostały liczne dokumenty potwierdzające podnoszone przez skarżącego okoliczności. W złożonym sprzeciwie Z. S. podniósł ponadto, że posiadanie mieszkania i współwłasność domu nie dają mu żadnych dochodów. Współwłasność domu i własność działki są obciążone prawem pierwokupu przez Urząd Miasta W. Wskazał także, że nabycie aparatu słuchowego wymaga dopłaty wnioskodawcy w kwocie, co najmniej [...] zł. Natomiast obciążenia z tytułu utrzymania zwiększają się, ponieważ następują drastyczne podwyżki cen artykułów żywnościowych, gazu , elektryczności, wzrost cen za wodę i kanalizację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Natomiast zgodnie z art. 245 § 1-3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części lub tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do przepisu art. 246 § 1 tej ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podnieść należy, że instytucja prawa pomocy przewidziana przepisami ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Wnioskodawca wraz z żoną uzyskuje stały, stosunkowo wysoki dochód w wysokości [...] zł netto miesięcznie. Wnioskodawca posiada ponadto różnego rodzaju nieruchomości, w tym mieszkanie o powierzchni 108 m² oraz działkę rekreacyjną. Nie można zatem uznać, że jest on osobą ubogą, pozbawioną zupełnie środków do życia, a niewątpliwie do takich przypadków powinno sprowadzać się udzielenie prawa pomocy. Z danych zawartych we wniosku oraz nadesłanych wyjaśnień i dokumentów wynika, że skarżący ponosi dość wysokie koszty związane z leczeniem jego i jego żony oraz z utrzymaniem mieszkania i domu po rodzicach. Nie zmienia to jednak faktu, że wnioskodawca ma stałe, stosunkowo wysokie źródło dochodu. Wnioskodawca nie jest osobą pozbawioną zupełnie środków do życia. Poniesienie kosztów sądowych (wynoszących obecnie 100 złotych tytułem należnego wpisu i ewentualnych opłat kancelaryjnych), przy uzyskiwanych przez niego dochodach, nie zagraża powstaniem uszczerbku w niezbędnych kosztach utrzymania dla wnioskodawcy i jego rodziny. Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie Z. S. nie wykazał, iż znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej go do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W sprawie zaistniały jedynie przesłanki uzasadniające przyznanie wnioskodawcy prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 260 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.